มันคือ"สงครามซ้อนสงคราม"ไขความกระจ่างความขัดแย้งล่าสุดในเยเมน

เยเมนตกอยู่ในภาวะสงครามมาตั้งแต่กลุ่มกบฏฮูษีที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านโค่นล้มรัฐบาลในปี 2014 ซึ่งจุดชนวนให้เกิดการแทรกแซงทางทหารที่นำโดยซาอุดีอาระเบีย แต่ความขัดแย้งภายในประเทศครั้งใหม่ได้ก่อตัวขึ้นในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

การเผชิญหน้าครั้งนี้เกี่ยวข้องกับกลุ่มติดอาวุธคู่แข่งที่รวมกลุ่มกันอย่างหลวมๆ ภายใต้รัฐบาล แต่ได้รับการสนับสนุนแยกกันจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบีย

เมื่อปลายดือนธันวาคมปีที่แล้ว สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์กล่าวว่ากำลังถอนกำลังทหารที่เหลืออยู่ออกจากเยเมน ตามคำเรียกร้องของซาอุดีอาระเบียให้ถอนกำลังภายใน 24 ชั่วโมง เนื่องจากความตึงเครียดทวีความรุนแรงขึ้นจากการโจมตีครั้งใหญ่ของกลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งปฏิเสธที่จะถอนกำลัง

ล่าสุด เมื่อวันพุธที่ผ่านมา เครื่องบินรบของซาอุดีอาระเบียกว่า 15 ลูกได้โจมตีจังหวัดบ้านเกิดของไอดารอส อัลซูบิดี ผู้นำกลุ่มแบ่งแยกดินแดนของเยเมน และกลุ่มแบ่งแยกดินแดนเยเมนเรียกร้องให้ซาอุดีอาระเบียยุติการโจมตีทางอากาศ

นี่คือสิ่งที่เราทราบเกี่ยวกับเหตุการณ์ล่าสุดที่คุกคามรัฐบาลที่แตกแยกอยู่แล้ว และสิ่งที่อาจเกิดขึ้นต่อไป

เกิดอะไรขึ้นตอนนี้?
ในธันวาคมปี 2025 สภาเปลี่ยนผ่านภาคใต้ (STC) กลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และเป็นพันธมิตรสำคัญของรัฐบาล ได้ยึดครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดฮาดรามาวต์ที่อุดมไปด้วยทรัพยากร และพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดมาห์ราห์ที่อยู่ใกล้เคียง

เมื่อเป็นเช่นนี้ ซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนหลักของรัฐบาลเยเมน จึงได้ตอบโต้ และความตึงเครียดทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงปลายเดือนธันวาคมปีที่ผ่านมา เมื่อพันธมิตรทางทหารที่นำโดยซาอุดีอาระเบียโจมตีการขนส่งอาวุธและยานรบที่พวกเขาอ้างว่าส่งมาจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ไปยังกลุ่มแบ่งแยกดินแดน

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ปฏิเสธว่าไม่ได้ส่งอาวุธให้กับ STC

หลังจากการโจมตี สภาประธานาธิบดีของเยเมนได้ยกเลิกสนธิสัญญาป้องกันประเทศกับสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินเป็นเวลา 90 วัน

การโจมตีเกิดขึ้นหลังจากการโจมตีตำแหน่งของ STC ตามคำเรียกร้องจากซาอุดีอาระเบียให้กลุ่มแบ่งแยกดินแดนถอนตัว

ต่อมา สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประกาศว่ากองกำลังที่เหลืออยู่จะถอนตัวออกจากเยเมน ก่อนที่โฆษกของ STC จะยืนยันว่ากลุ่มแบ่งแยกดินแดนจะรักษาตำแหน่งของตนไว้

ในเวลานั้น เจ้าหน้าที่ทหารเยเมนเผยว่า นักรบที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียประมาณ 15,000 คนรวมตัวกันอยู่ใกล้ชายแดนซาอุดีอาระเบีย โดยไม่มีคำสั่งให้รุกคืบ

“การเผชิญหน้าครั้งนี้เสี่ยงที่จะทำลายข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางของเยเมนซึ่งมีมาสามปีครึ่ง” เอพริล ลองลีย์ แอลลีย์ นักวิจัยอาวุโสของ Washington Institute เขียนไว้ในบทวิเคราะห์

“นอกจากนี้ยังอาจทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญของสหรัฐฯ ตึงเครียดมากขึ้น”

กลุ่ม STC ต้องการอะไร?
ผู้สังเกตการณ์กล่าวว่า STC ดูเหมือนจะพยายามเรียกร้องสิทธิในการกำหนดตนเองมากขึ้นในดินแดนที่ตนควบคุม หรือแม้กระทั่งเอกราชโดยสมบูรณ์

กลุ่ม STC นำโดยไอดารอส อัลซูบิดี เป็นกลุ่มพันธมิตรที่ต้องการฟื้นฟูเยเมนใต้ ซึ่งเคยมีอยู่ตั้งแต่ปี 1967 ถึง 1990 ก่อนที่จะรวมกับเยเมนเหนือ

ปัจจุบันพวกเขากุมอำนาจเหนือดินแดนเยเมนใต้เกือบทั้งหมด

เกรกอรี ดี. จอห์นเซน นักวิจัยนอกประจำ Arab Gulf States Institute เขียนไว้ในการวิเคราะห์ล่าสุดว่า กลุ่ม STC "เชื่อว่าหากเยเมนใต้สามารถรวมกันภายใต้ผู้นำเดียว – ซึ่งก็คือผู้นำของพวกเขาเอง – ก็จะสามารถปิดกั้นเยเมนใต้จากกลุ่มฮูตีทางเหนือ ใช้ประโยชน์จากรายได้จากน้ำมันและก๊าซ และสร้างรัฐที่มีเสถียรภาพและสามารถทำงานได้"

จอห์นเซนกล่าวเสริมว่า การเคลื่อนไหวเช่นนั้น "เป็นเรื่องยาก และมีแนวโน้มที่จะถูกต่อต้านทั้งภายในและภายนอก"

ทำไมซาอุดีอาระเบียถึง "ผวาดผวา" เกี่ยวกับฮาดรามาวต์?
ฮาดรามาวต์เป็นจังหวัดที่ใหญ่ที่สุดของเยเมน ครอบคลุมพื้นที่ประมาณหนึ่งในสามของประเทศ และเป็นจังหวัดที่ร่ำรวยที่สุด

จังหวัดฮาดรามาวท์เป็นที่ตั้งของแหล่งปิโตรเลียมที่สำคัญที่สุดของเยเมน และท่าเรือของจังหวัดก็อยู่ห่างจากจุดปะทะในทะเลแดงที่กลุ่มฮูษีมักโจมตีอยู่เป็นประจำ

แต่สำหรับซาอุดีอาระเบีย จังหวัดที่อยู่ติดกับชายแดนทางใต้ของพวกเขานั้นมีความหมายมากกว่าแค่ที่ดินและความมั่งคั่ง

ประชากรที่อพยพจากฮาดรามาวท์เป็นกำลังสำคัญในเศรษฐกิจของซาอุดีอาระเบียมาหลายชั่วอายุคน และเป็นส่วนสำคัญของชุมชนธุรกิจ

ด้วยทักษะการเป็นผู้ประกอบการและความมุ่งมั่น ผู้อพยพจากฮาดรามาวท์จึงประสบความสำเร็จในซาอุดีอาระเบียมานานแล้ว ตั้งแต่การดำเนินกิจการร้านอาหารของครอบครัวไปจนถึงการก่อตั้งกลุ่มบริษัทก่อสร้างมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์

การสูญเสียฮาดรามาวท์ให้กับกองกำลังติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จะเป็นความเสียหายทางยุทธศาสตร์ครั้งใหญ่สำหรับซาอุดีอาระเบีย

“ถ้าฉันเป็นซาอุดีอาระเบีย ฉันคงนอนไม่หลับถ้าฉันเสียฮาดรามาวท์ไป” ฟาเรีย อัล-มุสลิมี นักวิจัยจากโครงการตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือของแชทแฮมเฮาส์ (Chatham House's Middle East and North Africa Programme) กล่าว

ซาอุดีอาระเบียจะหยุดกลุ่มแบ่งแยกดินแดนได้หรือไม่?
ความขัดแย้งล่าสุดนี้เกิดขึ้นระหว่างพันธมิตรซาอุดีอาระเบียกับกลุ่มติดอาวุธที่ต้องการควบคุมดินแดนที่พวกเขามองว่ามีความแตกต่างทางประวัติศาสตร์จากส่วนอื่นๆ ของเยเมน

การต่อสู้กับกลุ่มฮูษีที่ยืดเยื้อมานานกว่าทศวรรษและส่วนใหญ่ไร้ผล อาจทำให้ริยาดไม่มีความหวังมากนัก

แม้จะใช้งบประมาณหลายพันล้านดอลลาร์ในการรณรงค์รวมถึงการโจมตีทางอากาศ การแทรกแซงที่นำโดยซาอุดีอาระเบียก็ล้มเหลวในการปราบปรามกลุ่มฮูตี

ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารระบุว่าภูมิประเทศที่เปิดโล่งกว่าทางตอนใต้เป็นข้อได้เปรียบของซาอุดีอาระเบีย อย่างไรก็ตาม การโจมตีทางอากาศเพียงอย่างเดียวไม่น่าจะสามารถขับไล่กองกำลังของพวกเขาได้

มุสลิมีกล่าวว่า "การโจมตีทางอากาศไม่สามารถสร้างความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในการสู้รบได้หากไม่มีสงครามภาคพื้นดิน"

สถานการณ์ล่าสุดเป็นอย่างไรบ้าง?
เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2026 ผู้นำสภาประธานาธิบดีของเยเมนกล่าวว่า กองกำลังที่สนับสนุนซาอุดีอาระเบียได้ยึดคืนจังหวัดฮาดรามาวท์ซึ่งอุดมไปด้วยทรัพยากร หลังจากที่ถูกยึดครองโดยสภาเปลี่ยนผ่านภาคใต้ (STC) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เมื่อไม่นานมานี้

ราชาด อัล-อาลิมี หัวหน้าสภาผู้นำประธานาธิบดี กล่าวในแถลงการณ์ว่า กองกำลังโล่แห่งชาติที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียประสบความสำเร็จอย่างมากในการ "ยึดคืนตำแหน่งทางทหารและความมั่นคงทั้งหมดในจังหวัด" ที่ติดกับซาอุดีอาระเบีย หลังจากเริ่มปฏิบัติการเมื่อวันศุกร์

ต่อมาวันที่ 7 มกราคม เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นของเยเมนรายหนึ่งกล่าวว่า มีการโจมตีทางอากาศของซาอุดีอาระเบียมากกว่า 15 ครั้ง โดยพุ่งเป้าไปที่บ้านของไอดารอส อัลซูบิดี ผู้นำกลุ่มแบ่งแยกดินแดนของเยเมน หลังจากที่เขาไม่ปรากฏตัวในกรุงริยาดเพื่อเจรจาสันติภาพ

ก่อนหน้านี้ พันธมิตรที่นำโดยซาอุดีอาระเบียกล่าวว่าได้ทำการโจมตี "อย่างจำกัด" ในเยเมน และเสริมว่าอัลซูบิดี "หลบหนีไปยังสถานที่ที่ไม่ทราบแน่ชัด"

วันที่ 8 มกราคม STC กล่าวหาซาอุดีอาระเบียเมื่อวันพุธว่าควบคุมตัวคณะผู้แทนระดับสูงที่เดินทางไปยังริยาดเพื่อเจรจาหลังจากการปะทะกันทางตอนใต้ของประเทศโดยพลการ

"เจ้าหน้าที่ STC มากกว่า 50 คนถูกซาอุดีอาระเบียควบคุมตัวโดยพลการและนำตัวไปยังสถานที่ที่ไม่ทราบแน่ชัด เราเรียกร้องให้ปล่อยตัวพวกเขาโดยทันทีและขอให้ซาอุดีอาระเบียรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของพวกเขา" สภาเปลี่ยนผ่านภาคใต้กล่าวในแถลงการณ์

วันเดียวกัน กองกำลังพันธมิตรที่นำโดยซาอุดีอาระเบียแถลงเมื่อวันพฤหัสบดีว่า ไอดารอส อัลซูบิดี ผู้นำกลุ่มแบ่งแยกดินแดนของเยเมน ได้หลบหนีไปยังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์แล้ว

Agence France-Presse

Photo - ภาพถ่ายนี้ถ่ายเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2026 แสดงให้เห็นกองกำลังที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียเข้าควบคุมกองบัญชาการทหารภาคที่สองที่ชานเมืองมุกัลลา เมืองหลวงของฮาดรามาวต์ ซึ่งกลุ่มแบ่งแยกดินแดนสภาเปลี่ยนผ่านภาคใต้ (STC) ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เพิ่งเปิดฉากโจมตีเพื่อยึดครองจังหวัดที่อุดมไปด้วยทรัพยากรแห่งนี้ (AFP)