กทม. ภาคีรัฐ เอกชน และวิชาการ ทดลองวินมอเตอร์ไซค์ อีวี หวังลด PM2.5 ปั้นโมเดลต้นแบบลดมลพิษในเมืองและยกระดับคุณภาพชีวิต “EV เพื่อพี่วิน”

กรุงเทพมหานคร เร่งแก้วิกฤตฝุ่น PM2.5 ที่กระทบสุขภาพคนเมือง จับมือภาคีรัฐ เอกชน และสถาบันวิชาการ เตรียมเปิดตัวโครงการนำร่อง “EV เพื่อพี่วิน” ดึงวินมอเตอร์ไซค์กว่า 200 คนทั่วกรุงเทพฯ เข้าสู่การทดลองใช้รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า มุ่งลดมลพิษในเมืองและยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ขับขี่อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเปิดสนามให้ทดลองขับจริง รับข้อมูลการเงิน การบำรุงรักษา และสมัครเข้าร่วมโครงการทดลองใช้งาน

โครงการ “EV เพื่อพี่วิน” เป็นความร่วมมือระหว่างกรุงเทพมหานคร (ฺกทม.) โครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (TGC EMC) ดำเนินงานโดยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย (EVAT) ตั้งเป้าพัฒนาเป็นโมเดลต้นแบบเพื่อเปลี่ยนผ่านระบบขนส่งเสริม (Feeder System) ดั้งเดิมสู่ขนส่งสะอาดที่เป็นมิตรต่อทั้งคนขับ เมือง และสิ่งแวดล้อม พร้อมขยายผลการใช้งานยานยนต์ไฟฟ้าให้ครอบคลุมทุกมิติการเดินทางทั่วประเทศต่อไป

วินมอเตอร์ไซค์ 89,000 คนทั่วกรุงเทพฯ ใช้รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าเพียง 123 คัน

ดร. โดมินิกา คาลินอฟสกา ผู้อำนวยการโครงการด้านการขนส่ง ประเทศไทย จาก GIZ กล่าวว่า “ท่ามกลางสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ที่ยังคงเกินค่ามาตรฐานในหลายพื้นที่ของกรุงเทพฯ การลดมลพิษจากแหล่งกำเนิดในเมืองจึงเป็นโจทย์เร่งด่วนที่ต้องอาศัยมาตรการเชิงปฏิบัติควบคู่กัน โดยเฉพาะจักรยานยนต์รับจ้างสาธารณะที่มีบทบาทสำคัญต่อการเดินทางของคนกรุงเทพฯ ในพื้นที่ซอยลึกและย่านที่ระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่เข้าถึงได้จำกัด วินมอเตอร์ไซค์จึงเปรียบเสมือนขนส่ง ‘เส้นเลือดฝอย’ (Capillary Transport) เพียงหนึ่งเดียวที่เชื่อมต่อการเดินทางทั่วกรุงเทพฯ โดยปัจจุบันกรุงเทพฯ มีผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์กว่า 89,000 คน และวินมากกว่า 5,300 แห่งทั่วเมือง ทำหน้าที่เชื่อมต่อการเดินทางจากที่พักอาศัยสู่ระบบขนส่งหลักในแต่ละวัน”

แม้เทคโนโลยีจักรยานยนต์ไฟฟ้าจะมีความพร้อมมากขึ้น แต่ในปัจจุบันยังมีจักรยานยนต์รับจ้างสาธารณะที่ใช้รถไฟฟ้าในระบบเพียง 123 คันเท่านั้น ส่วนใหญ่ยังขับขี่เครื่องยนต์สันดาปภายในเป็นหลัก และเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะฝุ่น PM2.5 และก๊าซเรือนกระจก ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพของทั้งผู้ขับขี่และประชาชนทั่วไป สะท้อนให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านไปสู่รถไฟฟ้ายังต้องอาศัยการออกแบบระบบสนับสนุนที่ตอบโจทย์การใช้งานจริงของผู้ขับขี่

โครงการทดลองที่ใช้ได้จริงบนถนน แก้โจทย์วินฯ เมืองหลวงที่ยังไม่ยอมเปลี่ยนรถ EV

โครงการ “EV เพื่อพี่วิน” คือก้าวสำคัญในการเปลี่ยนการศึกษาให้กลายเป็นแนวทางปฏิบัติที่จับต้องได้จริง โดยออกแบบขึ้นจากการศึกษาพฤติกรรมเชิงลึกของผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์ในกรุงเทพฯ ครอบคลุมทั้งมิติของรูปแบบการเดินรถ ต้นทุนรายวัน ข้อจำกัดด้านที่อยู่อาศัย และอุปสรรคการเข้าถึงแหล่งเงินทุน ซึ่งความกังวลเรื่องระบบแบตเตอรี่และการซ่อมบำรุงที่เคยเป็น "คอขวด" ของการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี ได้ถูกนำมาพัฒนาเป็นโซลูชันที่ตอบโจทย์ชีวิตจริงของผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์อย่างแม่นยำ เช่น โมเดลเช่าขับรายวัน และระบบสลับแบตเตอรี่ (Battery Swapping) ที่ไม่ต้องรอชาร์จ ทำให้ผู้ขับขี่ได้ทดลองใช้จักรยานยนต์ไฟฟ้าในบริบทของการให้บริการรับ–ส่งผู้โดยสารจริง พร้อมเก็บข้อมูลรอบด้านเพื่อนำไปขยายผล

ปลดล็อกต้นทุนวินมอเตอร์ไซค์ ใช้รถ EV ประหยัดปีละสูงสุด 4 หมื่น

รศ.ดร.ยศพงษ์ ลออนวล ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายความยั่งยืน และหัวหน้าศูนย์ MOVE มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เปิดเผยว่า “จากข้อมูลการใช้งานจริง ผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์มีค่าใช้น้ำมันเฉลี่ยวันละ 100–150 บาท วิ่งระยะทางราว 90–135 กิโลเมตรต่อวัน หากเปลี่ยนมาใช้จักรยานยนต์ไฟฟ้า ค่าใช้จ่ายด้านพลังงานจะลดลงเหลือเพียง 10–20 บาทต่อวัน หรือสามารถประหยัดได้ถึง 20,000–40,000 บาทต่อปี และแทบไม่มีค่าบำรุงรักษาเครื่องยนต์ เมื่อรวมกับประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมที่จักรยานยนต์ไฟฟ้าไม่มีการปล่อยมลพิษจากปลายท่อเลย ก็จะช่วยยกระดับคุณภาพอากาศของเมืองในภาพรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ”

ขณะที่ภาคอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า โดยคุณโรจน์ แสงสนิท นายกสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย (EVAT) เสริมว่า “การสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการใช้งานมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าต่อเนื่อง เช่น มาตรฐานด้านแบตเตอรี่ บริการหลังการขาย และรูปแบบทางการเงินที่เข้าถึงได้ เป็นปัจจัยสำคัญต่อความเชื่อมั่นของผู้ขับขี่ แม้เทคโนโลยีตัวรถจะพร้อมแล้ว แต่การใช้งานจริงยังขึ้นอยู่กับโครงสร้างสนับสนุน ทั้งจุดชาร์จ การสลับแบตเตอรี่ และการซ่อมบำรุง โครงการมุ่งประสานและผลักดันการติดตั้งสถานีชาร์จสำหรับพี่วิน พร้อมทั้งเชื่อมโยงการใช้งานจุดชาร์จแบบ AC ที่มีอยู่ในพื้นที่นำร่อง เพื่อสร้างความมั่นใจในการใช้งานจริงก่อนขยายผลให้ครอบคลุมทุกมิติการเดินทางทั่วประเทศ”

ดีเดย์ 16 ก.พ. นี้! เปิดสนามทดลองขับให้พี่วินฯ คิกออฟโมเดล "Win-Win-Win"

โครงการ “EV เพื่อพี่วิน” เตรียมจัดงานเปิดตัวในวันที่ 16 กุมภาพันธ์นี้ ณ สนามกีฬาไทย–ญี่ปุ่น ดินแดง เปิดโอกาสให้ผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์เข้าร่วมทดลองขับจักรยานยนต์ไฟฟ้า รับข้อมูลด้านการเงิน การดูแลรักษา และสมัครเข้าร่วมโครงการทดลองใช้งาน โดยข้อมูลจากการทดลองจะถูกนำไปใช้พัฒนาแนวทางขยายผลในระยะต่อไป ภายใต้โมเดล “Win–Win–Win” ที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ ทั้งเมือง คนขับ และสิ่งแวดล้อม

โครงการนี้จึงไม่เพียงเป็นความร่วมมือระหว่างภาคเอกชนและภาควิชาการเท่านั้น แต่ยังได้รับการสนับสนุนจากกรุงเทพมหานคร (BMA) ในการพัฒนาเป็นโครงการนำร่องเชิงปฏิบัติ ที่สามารถต่อยอดสู่การขยายผลในวงกว้าง และเป็นก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนระบบขนส่งเมืองที่สะอาด ยืดหยุ่น และยั่งยืนในระยะยาว