ติดกล้องวงจรปิดหน้าบ้าน ไม่ติดป้ายเตือน เสี่ยงโดนปรับ 1 ล้านบาท?

กลายเป็นประเด็นร้อนฉ่าบนโลกโซเชียล เมื่อมีการแชร์คลิปวิดีโอและข้อความเตือนภัยชวนขนหัวลุก! ระบุว่าใครที่ติดตั้ง "กล้องวงจรปิด" ไว้ตามบ้านพักอาศัย หากไม่มีการติดป้ายประกาศแจ้งเตือนว่า "ติดตั้งเพื่อความปลอดภัย" จะมีความผิดตามกฎหมาย และต้องระวางโทษปรับสูงถึง 1 ล้านบาท งานนี้ทำเอาพ่อบ้านแม่บ้านผวาหนัก กลัวว่ากล้องส่องโจรจะกลายเป็นกล้องเรียกค่าปรับก้อนโตแทน!

เช็กชัวร์หรือมั่วนิ่ม? ไขคำตอบ "โทษล้านบาท" มีจริงไหม

โดยข้อมูลจาก สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส) เกี่ยวกับ พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA : Personal Data Protection Act) ประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 มีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบทั้งฉบับตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2565 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการติดตั้งกล้องวงจรปิดตามบ้านพักอาศัย สถานที่ราชการ และสถานที่ประกอบธุรกิจจำนวนมาก

การติดตั้งกล้องวงจรปิดถือเป็นการรักษาความปลอดภัยที่อยู่อาศัย สำนักงาน สถานที่ราชการ หรือพื้นที่สาธารณะ แต่การติดตั้งและใช้งานต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของผู้อื่น หากเจ้าของสถานที่หรือองค์กรละเลยกฎหมายนี้ อาจถูกลงโทษทั้งทางแพ่งและอาญา

PDPA กับกล้องวงจรปิด เกี่ยวข้องกันอย่างไร ?

“กล้องวงจรปิด” สามารถจับภาพใบหน้า ท่าทาง ป้ายทะเบียนรถ หรือข้อมูลใด ๆ ที่สามารถเชื่อมโยงถึงตัวบุคคลได้ ก็ถือว่าเป็น “ข้อมูลส่วนบุคคล” ตามกฎหมาย PDPA ดังนั้น การติดตั้งกล้องวงจรปิดโดยไม่แจ้งให้ผู้ที่ถูกบันทึกภาพทราบ หรือการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต อาจเข้าข่ายการละเมิดสิทธิ์ตามกฎหมาย PDPA

ติดตั้งกล้องวงจรปิดในบ้านตัวเอง ผิดกฎหมาย PDPA หรือไม่ ?

การติดตั้งกล้องวงจรปิด “ไม่ใช่เรื่องผิดกฎหมาย” หากทำเพื่อรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของตนเอง แต่ภายใต้ PDPA มาตรา 4 (1) จะมีข้อยกเว้นให้ เฉพาะกรณีใช้ใน “กิจกรรมส่วนบุคคล” เท่านั้น เช่น ติดตั้งในบริเวณบ้านของตนเอง ใช้เพื่อดูแลความปลอดภัยของตนเองและครอบครัว และไม่ได้เปิดเผยหรือแชร์ภาพต่อสาธารณะ

“กล้องวงจรปิด จับภาพถนน และ/หรือ เพื่อนบ้าน”

กรณี กล้องจับภาพถนน และ/หรือ เพื่อนบ้าน ถือว่ามีความละเอียดอ่อน หากกล้องสามารถจับภาพ “พื้นที่สาธารณะ” เช่น ทางเดินหน้าบ้าน ถนนในหมู่บ้าน พื้นที่ของบ้านเพื่อนบ้าน แม้จะไม่ตั้งใจเผยแพร่ แต่หากไม่ได้มี ป้ายแจ้งเตือน และ/หรือ ประกาศวัตถุประสงค์อย่างชัดเจน ก็อาจเข้าข่ายละเมิดสิทธิผู้อื่น และอาจถูกร้องเรียนได้ตาม PDPA สิ่งที่ควรปฏิบัติ ได้แก่

1. ติดป้ายแจ้งเตือนว่ามีกล้องวงจรปิด

2. อย่าให้กล้อง “เล็งตรง” เข้าไปยังบ้านเพื่อนหรือพื้นที่ที่ไม่เกี่ยวข้อง

3. หลีกเลี่ยงการบันทึกเสียง (ถ้าไม่จำเป็น) เพราะเสียงก็ถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลด้วย

บทลงโทษ กรณี “ละเมิด PDPA” จากการติดตั้งกล้องวงจรปิด

การติดตั้งกล้องวงจรปิดโดยไม่แจ้งให้ทราบ ไม่มีวัตถุประสงค์ชัดเจน เก็บข้อมูลเกินจำเป็น หรือใช้ข้อมูลภาพในทางที่ “ละเมิดสิทธิผู้อื่น” อาจถูกดำเนินคดีตาม 3 หมวดโทษ ดังนี้

1. โทษทางแพ่ง (ชดเชยค่าเสียหาย)

• ผู้เสียหายมีสิทธิเรียกร้อง ค่าเสียหายตามจริง และ เรียกค่าเสียหายเชิงลงโทษ เพิ่มได้ หากพิสูจน์ได้ว่าถูกละเมิดโดยเจตนา

2. โทษทางปกครอง (ค่าปรับจากสำนักงานคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล)

• ปรับสูงสุดถึง 5 ล้านบาท ต่อกรณี

• เจ้าหน้าที่รัฐสามารถ ออกคำสั่งระงับการใช้งานกล้อง ลบข้อมูล หรือปิดระบบ ได้ทันที

3. โทษทางอาญา (กรณีเจตนาเปิดเผยหรือเผยแพร่โดยมิชอบ)

• ปรับไม่เกิน 1 ล้านบาท

• หรือ จำคุกไม่เกิน 1 ปี

• หรือ ทั้งจำทั้งปรับ

กรณีนำภาพจากกล้องไปเผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของข้อมูล มีตัวอย่างการนำภาพจากกล้องไปเผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์ที่เข้าข่ายผิด PDPA

1. ติดกล้องหน้าบ้านแล้วบันทึกภาพบ้านตรงข้ามโดยไม่มีป้ายแจ้ง

2. ร้านค้าเอาภาพกล้องวงจรปิดจากลูกค้าไปโพสต์ลงโซเชียล

3. บริษัทรักษาความปลอดภัยไม่จำกัดสิทธิ์การเข้าถึงไฟล์กล้อง พนักงานทั่วไปดูย้อนหลังได้หมด

ถ้ามีความรับผิดชอบ ติดตั้งกล้องวงจรปิด ไม่ผิดกฎหมาย PDPA ?

การติดตั้งกล้องวงจรปิดทุกกรณี จะต้องให้ความสำคัญกับสิทธิส่วนบุคคลมากขึ้น ไม่ว่าจะติดในบ้าน ร้านค้า หรือองค์กร ควรมีการแจ้งล่วงหน้า มีนโยบายความเป็นส่วนตัว และจำกัดการเข้าถึงข้อมูลอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันความเสี่ยงทางกฎหมายและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้เกี่ยวข้อง ดังนั้น จำเป็นต้องติดป้ายแจ้งให้รู้ล่วงหน้าก่อนเข้าพื้นที่ ไม่มีการละเมิดสิทธิของใคร เมื่อนั้นกล้องวงจรปิดก็คือผู้ช่วยที่ “ปลอดภัย” และ “ถูกกฎหมาย PDPA” อย่างแน่นอน ขอให้ “ติดตั้งกล้องวงจรปิด” ด้วยความสบายใจ ไม่ต้องจ่ายค่าปรับ “1 ล้านบาท”

ข้อมูลที่มา ศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์