‘การดี’ ชี้งบ AI ไม่ตรงปก เตือนรัฐบาลอย่าเป็นแค่หัวหน้าฝ่ายจัดซื้อ แนะเสริมโครงสร้างพื้นฐาน
เมื่อวันที่ 29 มิ.ย. ที่รัฐสภา นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ได้อภิปรายในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 โดยตั้งคำถามสำคัญว่า งบประมาณฉบับนี้กำลังเป็น "งบไร้อนาคต" ที่อาจทำให้ประเทศไทยตกขบวนเทคโนโลยีโลก เนื่องจากขาดวิสัยทัศน์ในเชิงยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน ซึ่งการจัดงบกระจัดกระจายและซ้ำซ้อน พบว่ากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้รับงบ 13,625 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนถึง 30% คิดเป็นสัดส่วน 0.36% ของงบทั้งประเทศ แต่กว่า 65% กระจุกตัวอยู่ในโครงการระบบ Cloud ภาครัฐ (GDCC) ที่ตั้งงบสูงถึง 5,000 ล้านบาท
และยังพบว่ามีความซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่น ๆ เช่น กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และการอุดมศึกษาฯ ที่มีการแยกเช่าระบบ Cloud ของตัวเองอีก 55 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 1,530 ล้านบาท นอกจากนี้ งบด้านไอทีภาพรวมทั้งประเทศที่มีสูงถึง 51,000 ล้านบาท โดยไม่มีแผนที่นำทาง (Roadmap) หรือพิมพ์เขียวที่ชัดเจน สะท้อนว่าผู้บริหารกระทรวงทำหน้าที่เสมือนหัวหน้าฝ่ายจัดซื้อมากกว่าผู้กำหนดกลยุทธ์ประเทศ
นอกจากนี้งบ AI ติดป้ายปลอม-ไม่ตรงปก จากการตรวจสอบงบ ที่ระบุคำว่าปัญญาประดิษฐ์ (AI) 2,583 ล้านบาท รวม 198 รายการ ใน 91 หน่วยงาน พบว่ากว่า 90% ระบุเป็นงบลงทุน แต่เมื่อเจาะลึกเนื้อหาภายในกลับเป็นการนำเงินไปใช้สร้างห้องเรียน ซื้อครุภัณฑ์ และสร้างอาคาร ซึ่งไม่ใช่การลงทุนเพื่อสร้างผลสัมฤทธิ์หรือพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้าน AI อย่างแท้จริง แต่เป็นเพียงการแปะป้ายเพื่อขออนุมัติงบ
นางการดี กล่าวอีกว่า รัฐบาลชุดนี้ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนใน 5 ด้านหลัก ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับชาติ ข้อมูลสำหรับ Train AI การต่อยอดสู่ภาคเอกชน การยกระดับทักษะแรงงาน และธรรมาภิบาล AI (AI Governance) โดยได้เตือนว่าหากยังไม่มีการวางรากฐานที่ดี ประเทศไทยจะประสบปัญหาซ้ำรอยวิกฤติ E-Commerce ต่างชาติที่เข้ามาทำลายโครงสร้าง SME ไทย และภายใน 3 ปีข้างหน้า ข้อมูลความมั่นคงและเทคโนโลยี AI ของประเทศอาจจะตกไปอยู่ในมือของกลุ่มทุนต่างชาติทั้งหมด จนคนไทยไม่สามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์ได้เลย
"ถ้าวันนี้เราไม่วางโครงสร้างพื้นฐานและยุทธศาสตร์ที่ดี บทเรียนจาก E-Commerce จะกลับมาหลอนเราเรื่อย ๆ จึงขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันทบทวนและแก้ไข เพื่อเปลี่ยนงบประมาณไร้อนาคตฉบับนี้ ให้เป็นโอกาสในการขับเคลื่อนประเทศไปด้วยกัน" นางการดี กล่าว.