ทำไมลูกเรียนรู้เร็ว? ความลับของสมองเด็ก ที่ผู้ใหญ่ต้องร้องว้าว!

พ่อแม่ทุกคนรู้ดีว่า หากอยากสอนหรือฝึกทักษะด้านไหนให้ลูก ก็ควรเริ่มสอนตั้งแต่ลูกยังเล็ก เพราะเด็กคือวัยที่สมองพร้อมจะเรียนรู้และจดจำสิ่งต่างๆ ได้ดีศักยภาพการเรียนรู้ของลูกอาจทำให้คุณพ่อคุณแม่สงสัยว่า ทำไมลูกเรียนรู้เร็ว คำตอบก็คือ เพราะภายในสมองของเด็ก เต็มไปด้วยความสามารถในการรับข้อมูลและเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ อย่างรวดเร็ว ความลับของสมองเด็ก จึงไม่ได้อยู่แค่ในความสามารถในการจำ แต่ยังรวมถึงการเชื่อมโยงของเซลล์ประสาทที่ทำให้สมองทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพการเรียนรู้เกี่ยวกับสมองเด็ก ไม่เพียงแต่ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่เข้าใจว่า ทำไมลูกเรียนรู้เร็ว แต่ยังช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ส่งเสริมและสนับสนุนพัฒนาการของลูกได้อย่างเหมาะสมแล้วเบื้องหลังความฉลาดเรียนรู้ไวของเด็กๆ คืออะไรบ้าง เราชวนคุณพ่อคุณแม่มารู้จักความลับของสมองเด็กกันค่ะ

1. สมองเด็กทำงานเร็วกว่า 1 ล้านครั้งต่อวินาทีสมองของเด็กแรกเกิดเต็มไปด้วย เซลล์ประสาทกว่า 100,000 ล้านเซลล์ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือจุดเชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาท หรือซินแนปส์ (Synapse)• ช่วง 3 ปีแรก สมองจะสร้างจุดเชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาทหรือ ซินแนปส์ (Synapse) มากถึง 1 ล้านครั้งต่อวินาที• ซินแนปส์ช่วยให้สมองเรียนรู้ จดจำ และพัฒนาทักษะใหม่ๆ ได้อย่างรวดเร็ว• เมื่ออายุ 2-3 ปี สมองเด็กจะมีซินแนปส์มากกว่าสมองของผู้ใหญ่ถึง สองเท่าแต่… ไม่ใช่ทุกซินแนปส์จะคงอยู่ตลอดไป เพราะหลังจากอายุ 7 ปีขึ้นไป สมองของเด็กจะเริ่มกระบวนการ ตัดแต่งซินแนปส์ (Synaptic Pruning) โดยกำจัดซินแนปส์ที่ไม่ได้ใช้ออกไป เพื่อให้เครือข่ายสมองแข็งแรงและมีประสิทธิภาพมากขึ้นดังนั้น การให้เด็กได้รับประสบการณ์ที่หลากหลายจะช่วยให้ซินแนปส์ที่สำคัญคงอยู่และพัฒนาต่อไป2. ทำไมเด็กถึงชอบถามว่า “ทำไม”“ทำไมท้องฟ้าสีฟ้า”“ทำไมแมวมีหนวด”“ทำไมเราต้องกินผัก”หากลูกมักเป็นเด็กชอบถามแล้วล่ะก็… นี่เป็นสัญญาณที่ดี เพราะสมองเด็กมีระดับโดพามีน (Dopamine) ซึ่งเป็นสารในสมองที่เกี่ยวข้องกับแรงจูงใจและการเรียนรู้สูงมาก ทุกครั้งที่เด็กค้นพบสิ่งใหม่ๆ สมองจะหลั่งสารโดพามีน ทำให้รู้สึกตื่นเต้นและอยากเรียนรู้มากขึ้นหากคุณพ่อคุณแม่อยากให้ลูกเป็นเด็กช่างถาม ลองกระตุ้นให้เด็กๆ ลองหาคำตอบด้วยตัวเอง3. การเล่น = การพัฒนาสมองสำหรับเด็กๆ แล้ว การเล่นไม่ใช่เพียงแค่เรื่องสนุก แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาสมอง ยิ่งเด็กได้เล่นมากเท่าไหร่ สมองก็ยิ่งพัฒนาได้เต็มที่• การเล่นกลางแจ้งช่วยกระตุ้น กล้ามเนื้อ ทักษะการทรงตัว และพัฒนาการทางประสาทสัมผัส• การเล่นบทบาทสมมติ ช่วยพัฒนา IQ (สติปัญญา) และ EQ (อารมณ์)• การเล่นของเล่นที่ต้องใช้จินตนาการ เช่น ตัวต่อ บล็อกไม้ ช่วยเสริมสร้าง ความคิดสร้างสรรค์และการแก้ปัญหา4. การนอนคือช่วงเวลาทองของสมองคุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจคิดว่าตอนที่เด็กหลับคือการพักผ่อนสมอง แต่ความจริงแล้วสมองกำลังทำงานหนักมาก เพราะในขณะที่เด็กนอน สมองจะจัดเก็บและเชื่อมโยงข้อมูลที่เรียนรู้มาตลอดวัน นอกจากนี้ฮอร์โมนการเจริญเติบโต (Growth Hormone) จะหลั่งออกมามากที่สุดในช่วงหลับลึก ทำให้เด็กที่นอนเพียงพอจะมีสมาธิและความจำที่ดีกว่า5. อารมณ์ของพ่อแม่มีผลต่อสมองเด็กสมองของเด็กพัฒนาอย่างดีที่สุดเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยความรักและความมั่นคงทางอารมณ์ ถ้าเด็กเติบโตในครอบครัวที่อบอุ่น สมองจะพัฒนา ความสามารถในการจัดการอารมณ์ (EQ) ได้ดีขึ้นแต่ถ้าเด็กเติบโตในความเครียด สมองส่วน อะมิกดาลา (Amygdala) ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์และความกลัว จะพัฒนาไวเกินไป ทำให้เด็กเครียดง่ายและวิตกกังวลมากขึ้นการสร้างสภาพแวดล้อมที่อบอุ่นและปลอดภัยให้เด็ก จะช่วยให้สมองพวกเขาพัฒนาอย่างเต็มที่อ้างอิงuktraumacouncilRlg-efFiles.firstthingsfirstokmd.or.th