ยาง ยอน-จง ชายผู้รับใช้ถึงสามประเทศในสงครามโลกครั้งที่ 2
ยาง ยอน-จง (Yang Kyoung-jong) เป็นชายชาวเกาหลี เกิดในปี 1920 ที่กรุงเปียงยาง ซึ่งในช่วงเวลานั้น เกาหลีมีสถานะเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่นอยู่
ในปี 1938 อันเป็นช่วงที่สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 (Second Sino-Japanese War) กำลังอยู่ในช่วงคุกรุ่น รวมถึงเกิดการปะทะระหว่างญี่ปุ่นกับสหภาพโซเวียตในบริเวณชายแดน ยางในวัย 18 ปี ก็ได้ถูกเกณฑ์เข้าสู่กองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่น (Imperial Japanese Army หรือ IJA) โดยยางเข้าร่วมในสังกัดกองทัพกวานตง (Kwangtung Army) ซึ่งเป็นกองทัพญี่ปุ่นที่ปฏิบัติการสู้รบในดินแดนแมนจูเรีย (Manchuria) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน
ปีถัดมา ยางและกองทัพกวานตงก็ได้ปะทะกับกองทัพโซเวียตในสมรภูมิฮาลฮิน กอล (Khalkhin Gol) ในมองโกเลีย ศึกในครั้งนี้จบลงที่ญี่ปุ่นเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ และที่สำคัญก็คือ ตัวของยางก็ได้ถูกทหารโซเวียตจับไปเป็นเชลย
หลังจากที่ยางถูกจับกุมตัว เขาก็ถูกส่งตัวไปยังค่ายแรงงานของโซเวียตหรือที่รู้จักกันในชื่อ ค่ายกูลัก (Gulag) โดยยางถูกบังคับให้ใช้แรงงาน และมีชีวิตที่ยากลำบากเป็นเวลาร่วม 3 ปี
เมื่อถึงปี 1942 สหภาพโซเวียตมีความต้องการกำลังพลเป็นจำนวนมาก เพื่อใช้สำหรับต่อกรกับนาซีเยอรมันที่กำลังรุกรานทางตะวันตกของสหภาพโซเวียต ด้วยเหตุนี้ยางจึงถูกปล่อยตัวออกมา และถูกเกณฑ์ให้เข้าร่วมกับกองทัพแดง (Red Army) ของโซเวียต ซึ่งนี่ก็คือการรับใช้ชาติเป็นประเทศที่สองของยาง
ในปีถัดมา กองทัพแดงที่ยางได้เข้าร่วม ได้ทำการรบกับกองทัพเยอรมันในยูเครน แต่ปรากฎว่า ยางก็พลาดท่าถูกทหารเยอรมันจับกุมตัวไว้ได้ ขณะที่เขาสู้รบในสมรภูมิคาร์คอฟ (Kharkov) หลังจากนั้นยางก็ถูกส่งตัวไปอยู่ค่ายเชลยของเยอรมัน
น่าจะเดาได้ไม่ยากใช่ไหมครับว่า ต่อจากนี้ชีวิตของยางจะเป็นยังไงต่อ ถูกต้องแล้วครับ เพราะในปี 1944 ยางก็ได้ถูกปล่อยตัวจากค่ายเชลย และถูกบังคับให้เข้าร่วมกับกองทัพเยอรมัน ในสังกัดกองพันตะวันออก (Eastern Battalion) อันเป็นกองกำลังที่ประกอบไปด้วยทหารที่มาจากพื้นที่ทางตะวันออก ไม่ว่าจะเป็นยุโรปตะวันออกรวมไปถึงเอเชีย ทหารเหล่านี้มีทั้งที่เป็นอาสาสมัคร และถูกบังคับเกณฑ์มาเช่นเดียวกับยาง
มิถุนายน 1944 ไม่นานหลังจากที่ยางเข้าร่วมกับกองทัพเยอรมันเป็นประเทศที่สาม ตัวของเขาพร้อมด้วยกองพันตะวันออกก็ได้ถูกส่งไปที่ชายหาดนอร์มังดี (Normandy) ในฝรั่งเศส เพื่อป้องกันไม่ให้กองทัพฝ่ายสัมพันธมิตรทำการยกพลขึ้นบกได้ ซึ่งเหตุการณ์ในครั้งนี้ ก็คือเหตุการณ์วัน D-Day ที่ทุกคนรู้จักเป็นอย่างดี
และเป็นอย่างที่ทุกคนทราบ ฝ่ายสัมพันธมิตรสามารถยกพลขึ้นบกได้สำเร็จ และดูเหมือนโชคชะตาจะเล่นตลกอีกครั้ง เพราะยางถูกทหารพลร่มของสหรัฐฯ จับกุมตัวไว้ได้ (อีกแล้ว)
หลังจากนั้น ยางก็ได้ถูกส่งไปยังค่ายเชลยในอังกฤษ ก่อนที่จะส่งต่อไปยังค่ายเชลยอีกแห่งในสหรัฐฯ ก่อนที่สุดท้ายในปี 1947 ยางจะถูกปล่อยตัวออกมา และไปใช้ชีวิตในฐานะพลเรือนชาวอเมริกัน ยางใช้ชีวิตที่เหลืออยู่อย่างสงบที่รัฐอิลลินอยส์ จนเขาเสียชีวิตในปี 1992 ด้วยวัย 72 ปี
จบแล้ว… ซะที่ไหนล่ะ?
เรื่องราวของ ยาง ยอน-จง ทหารหนุ่มผู้รับใช้ 3 ประเทศในสงครามโลกครั้งที่ 2 จริง ๆ แล้ว เป็นเรื่องที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงแต่อย่างใด นั่นก็เพราะหลักฐานที่ใช้สำหรับพิสูจน์ว่า ยาง ยอน-จง มีตัวตนอยู่จริงในประวัติศาสตร์ ก็คือภาพถ่ายที่ใช้ประกอบบทความนี้
จากภาพเราจะเห็นชายคนหนึ่งที่มีหน้าตาคล้ายกับคนเอเชีย โดยชายคนนี้สวมใส่เครื่องแบบทหารของกองทัพเยอรมัน และมีทหารชาวยุโรป (หรือไม่ก็อเมริกา) ยืนอยู่ข้าง ๆ ชายคนนี้ ซึ่งก็ได้มีคนออกมาบอกว่า ชายที่อยู่ในภาพก็ไม่ใช่ใครที่ไหน เพราะเขาก็คือ ยาง ยอน-จง ที่กำลังถูกทหารอเมริกาควบคุมตัวและชักถามข้อมูลเกี่ยวกับตัวเขา
สำหรับที่มาของภาพถ่ายใบนี้ เชื่อว่าถูกถ่ายขึ้นในช่วงเหตุการณ์วัน D-Day โดยหอจดหมายเหตุแห่งชาติสหรัฐฯ (US National Archives) ก็ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับภาพถ่ายใบนี้เพียงแค่ว่า เป็นภาพของชายชาวญี่ปุ่น (Japanese Man) เท่านั้น
นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกัน มาร์ติน มอร์แกน (Martin Morgan) ก็ได้เคยออกมาระบุว่า ชายหน้าตาคล้ายคนเอเชียที่อยู่ในภาพ แท้จริงแล้วเป็นคนสัญชาติจอร์เจียที่อยู่ในกองพันตะวันออกต่างหาก
และด้วยหลักฐานที่ใช้บ่งบอกการมีอยู่จริงของยาง ยอน-จง ก็มีแค่ภาพถ่ายนี้เพียงภาพเดียว แถมยังไม่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า คนที่อยู่ในภาพเป็นยางจริง ๆ หรือเปล่า ดังนั้นจึงทำให้มีหลายคนเชื่อว่า เรื่องราวทั้งหมดของยางอาจเป็นเพียงแค่เรื่องที่ถูกแต่งขึ้นมา เพื่อใช้รองรับชายที่ไม่สามารถระบุตัวตนได้ที่อยู่ในภาพ โดยเรื่องราวของยางอาจจะมีต้นตอมาจากบทความที่อยู่ในหนังสือพิมพ์ที่ชื่อ Weekly Korea ในปี 2002
ในปี 2005 สถานีโทรทัศน์ชื่อดังของเกาหลีใต้อย่าง SBS ได้ทำรายการสารคดีเพื่อไขคำตอบว่า ยาง ยอน-จง มีตัวตนจริงหรือไม่ โดยในสารคดีก็ได้ให้ข้อสรุปว่า ได้มีทหารชาวเอเชียอยู่ในกองทัพเยอรมันจริง แต่ไม่พบหลักฐานใด ๆ ที่เกี่ยวกับชายชาวเกาหลีที่ชื่อ ยาง ยอน-จง เลย
แม้ว่าเรื่องราวของยาง ยอน-จง จะเป็นเรื่องที่ถูกแต่งขึ้นมา แต่มันก็แสดงให้เห็นว่า ความรุนแรงของสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ครอบคลุมพื้นที่ไปทั่วโลกอย่างแท้จริง และอาจจะมีใครสักคนที่มีเรื่องราวคล้ายคลึงกับยางที่มีอยู่ในประวัติศาสตร์จริง ๆ ก็เป็นได้ ใครจะไปรู้?
อ้างอิง
• https://rarehistoricalphotos.com/yang-kyoungjong-1944/
• https://nationalpost.com/news/world/the-mystery-of-yang-kyoungjong-the-only-soldier-to-have-fought-on-three-sides-of-a-war
• https://www.gypzyworld.com/article/view/1145
• https://www.npr.org/2012/06/23/155524825/lessons-for-europe-from-the-second-world-war