26 ปีแห่งความสูญเสีย...ย้อนรอยโศกนาฏกรรม ‘โรงงานตุ๊กตาเดเคอร์’

       เรื่องราวโศกนาฏกรรมครั้งประวัติศาสตร์ที่จะหยิบยกมาเล่าสู่กันฟังในครั้งนี้ เกิดขึ้นเมื่อ 26 ปีก่อน ซึ่งไม่ว่าจะเอ่ยถึงทีไรก็อดที่จะรู้สึกหดหู่ใจและสะเทือนขวัญไม่ได้ เนื่องจากเหตุการณ์ดังกล่าวเรียกได้ว่าเป็น ‘การสูญเสียแรงงานครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์’ ของไทย เพราะมีผู้เสียชีวิตเกือบ 200 ราย และมีผู้บาดเจ็บอีกนับไม่ถ้วน

ที่มาของภาพ : pbs.twimg

       ย้อนเวลากลับไปเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2536 เวลาประมาณ 16.00 น. เกิดเหตุเพลิงไหม้โรงงานผลิตตุ๊กตาและของเด็กเล่นของบริษัท เคเดอร์อินดัสเทรียล (ไทยแลนด์) จำกัด ที่ตั้งอยู่บนถนนพุทธมณฑลสาย 4 ตำบลกระทุ่มล้ม อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เปลวไฟและควันสีดำทะมึนพวยพุ่งและลุกลามเป็นวงกว้าง ท่ามกลางสายตาของผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียง

ที่มาของภาพ : nop-lucifer.blogspot

       ช่วงเวลาที่เกิดเหตุเพลิงไหม้เป็นช่วงเวลาก่อนที่จะเลิกงานเพียงไม่กี่ชั่วโมง ในขณะนั้นคนงานนับพันกำลังทำงานอยู่ภายในอาคาร เพลิงไหม้เริ่มตรงบริเวณชั้นล่างของอาคาร แต่พนักงานที่ทำงานอยู่กลับไม่ทราบว่าเกิดเหตุเพลิงไหม้ กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็เป็นเวลากว่าครึ่งชั่วโมงนับจากจุดที่ไฟเริ่มลุกลาม

       เหตุการณ์เพลิงไหม้ครั้งนั้นคร่าชีวิตคนงาน และสร้างความเสียหายอันประเมินค่าไม่ได้ สาเหตุมาจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือจะเรียกได้ว่าเป็นความประมาทของพนักงานคนหนึ่งที่สูบบุหรี่ภายในบริเวณโรงงานแล้วทิ้งก้นบุหรี่ที่ยังไม่ได้ดับสนิทลงบนพื้น จึงทำให้บริเวณนั้นซึ่งเต็มไปด้วยวัสดุที่เป็นเชื้อเพลิงชั้นดีเกิดติดไฟและลุกลามไปยังบริเวณต่าง ๆ ภายในโรงงานอย่างรวดเร็ว

       ในเวลานั้นมีรายงานจากหลายแหล่งระบุว่า คนงานนับพันชีวิตต่างวิ่งหนีและเบียดเสียดกัน เพื่อเอาชีวิตรอดจากเปลวไฟซึ่งลุกลามอย่างรวดเร็ว คนงานหลายรายต้องเหยียบกันตายในระหว่างหาทางหนีออกจากอาคารและมีคนงานบางส่วนที่พยายามจะกระโดดออกจากตัวอาคารจนตกลงมาเสียชีวิตอยู่ตรงนั้น แต่แล้วเหตุการณ์ที่ดูเลวร้ายอยู่แล้วกลับยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นไปอีก ท่ามกลางไฟที่โหมกระหน่ำจนยากจะควบคุมและคนงานนับพันที่หนีตายกันอลหม่าน อาคารโรงงานซึ่งก่อสร้างด้วยวัสดุที่ไม่ได้มาตรฐาน ก็ถล่มลงมาฝังคนงานที่กำลังหนีตายและได้รับบาดเจ็บในที่เกิดเหตุไว้ใต้ซากอาคารทันที!

ที่มาของภาพ : tcijthai

       เช้าวันรุ่งขึ้นสื่อมวลชนทุกแขนงนำเสนอรายงานข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์เพลิงไหม้ ‘โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์’ ซึ่งเป็นที่น่าสลดหดหู่ใจของผู้ที่พบเห็น เชื่อว่าภาพที่เจ้าหน้าที่ลำเลียงร่างของผู้เสียชีวิตออกมาจากตัวอาคารรายแล้วรายเล่ากว่า 188 ศพ และผู้บาดเจ็บอีกกว่า 469 รายนั้นยังคงติดตาและติดอยู่ในความทรงจำของใครหลาย ๆ คน

       ภายหลังจากการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ ทำให้ค้นพบประเด็นสำคัญเกี่ยวกับความหละหลวมในการก่อสร้างอาคาร เช่น การใช้เหล็กที่ไม่ทนไฟทำเป็นโครงสร้างของตัวอาคารโรงงานและไร้ซึ่งวัสดุกันความร้อนที่ควรจะห่อหุ้มเหล็กเอาไว้จึงทำให้ตัวอาคารถล่มหลังจากเกิดเหตุเพลิงไหม้ได้ไม่นาน การเพิกเฉยต่อคุณภาพชีวิตและความปลอดภัยของพนักงาน ตลอดจนมาตรฐานความปลอดภัยของโรงงานที่ไม่ได้คุณภาพ เช่น ไม่มีสัญญาณเตือนไฟไหม้ และไม่มีบันไดหนีไฟ ซึ่งเรียกได้ว่าทุกอย่างถูกซุกซ่อนไว้เบื้องหลังโรงงานขนาดใหญ่ที่มีเครือข่ายการผลิตทั้งในฮ่องกง ไต้หวัน และไทย อีกทั้งยังมีเครือข่ายการจัดจำหน่ายหลายแห่งทั้งในยุโรปและสหรัฐอเมริกาอย่าง ‘เคเดอร์’

ที่มาของภาพ : voicelabour

ที่มาของภาพ : mgronline

       นางไพรัตน์ แสงสุด หรือเด็กสาวผู้รอดชีวิตที่เคยตกเป็นข่าวโด่งดังในกรณีที่เธอเป็นหนึ่งในผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์เพลิงมรณะ โดยการกระโดดตึกออกมาพร้อมกับเหรียญหลวงพ่อคูณ

ที่มาของภาพ : chiangraifocus

       เธอเล่าถึงเหตุการณ์ในอดีตว่า ‘ในวันเกิดเหตุเมื่อ 10 พ.ค. 2536 เวลาประมาณ 16.00 น. ใกล้เลิกงานได้ยินเสียงตะโกนบอกว่าไฟไหม้และภายในอาคารมองไม่เห็นอะไรเลยเพราะควันไฟเยอะมาก ตนลงมากำลังจะถึงชั้น 2 แต่ลงไม่ได้เลยตะกายขึ้นไปยังชั้น 3 มีคนงานคนอื่นจำนวนมากที่รอกระโดดหนีตายอยู่ และพากันสำลักควันไฟ เสื้อผ้าขาดรุ่งริ่งหมดเพราะต่างคนต่างดึงเสื้อผ้ากันเพื่อหนีตาย พอถึงบริเวณชั้น 3 ตนเลยตัดสินใจปีนหน้าต่างเพื่อกระโดดจากหน้าต่างลงมายังชั้นล่างซึ่งเป็นพื้นปูนซีเมนต์ ก่อนกระโดดคิดแต่ว่าตายแน่ ๆ ยังไงคงไม่รอด และหากตายแม่จะได้หาศพเจอได้ง่าย ไม่ต้องกลายเป็นศพที่ดำเป็นตอตะโกหรือขี้เถ้า’

       จากเหตุการณ์เพลิงไหม้โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิดแรงผลักดันเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของแรงงานมากขึ้น จนเมื่อปี 2540 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบให้วันที่ 10 พฤษภาคมของทุกปี ซึ่งตรงกับวันที่เกิดเพลิงไหม้โรงงานตุ๊กตาเคเดอร์เป็น ‘วันความปลอดภัยในการทำงานแห่งชาติ’เพื่อรำลึกถึงโศกนาฏกรรมดังกล่าว และเพื่อให้ทุกคนตระหนักถึงความสำคัญของการป้องกันอันตรายและการดูแลความปลอดภัยในการทำงานไม่ว่าจะอยู่ในสาขาอาชีพใดก็ตาม

ข้อมูลอ้างอิงและภาพประกอบ :  26 ปีแห่งความสูญเสีย…ย้อนรอยโศกนาฏกรรม ‘โรงงานตุ๊กตาเดเคอร์’