เปิดทางชาวบ้านตัดไม้ยางในป่า! “เฉลิมชัย” นำร่องสตูล เพิ่มคุณภาพชีวิต-รักษาป่ายั่งยืน

ดร.เฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานเปิดโครงการนำร่องการตัดไม้เกษตรที่ปลูกขึ้นเองเพื่อการดำรงชีพอย่างปกติธุระ ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทะเลบัน จังหวัดสตูล นับเป็นโครงการแรกของประเทศที่อนุญาตให้ราษฎรสามารถตัดฟันไม้ยางพาราในเขตป่าอนุรักษ์ได้อย่างถูกกฎหมาย หลังผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติและจัดสรรแปลงที่ดินทำกินตามระเบียบที่กำหนด

หนึ่งในตัวอย่างของโครงการ คือ แปลงของนายอาซีซัน อำมาลี ชาวบ้านจากบ้านวังประจันใต้ ตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ซึ่งได้รับการสำรวจสิทธิครอบครองและได้รับการรับรองให้สามารถอยู่อาศัยและทำกินภายในพื้นที่อุทยานฯ ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย บนพื้นที่รวมกว่า 3 ไร่ 3 งาน 27 ตารางวา

ดร.เฉลิมชัย กล่าวว่า กระทรวงฯ ตระหนักถึงความจำเป็นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่อาศัยในเขตป่าอนุรักษ์ ให้มีสิทธิอยู่อาศัยและทำกินอย่างยั่งยืนตามหลักกฎหมาย พร้อมย้ำว่าสิทธิในการใช้ประโยชน์จากที่ดินสามารถตกทอดสู่ทายาทได้ อีกทั้งชุมชนที่เข้าร่วมโครงการจะสามารถพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเข้าถึงความช่วยเหลือจากภาครัฐได้อย่างต่อเนื่อง

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีประชาชนอยู่อาศัยและทำกินในเขตป่าอนุรักษ์รวม 224 แห่ง ครอบคลุม 4,042 หมู่บ้าน คิดเป็นจำนวนครัวเรือนกว่า 314,784 ราย หรือราว 1 ล้านคน ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 4.257 ล้านไร่ สำหรับอุทยานแห่งชาติทะเลบัน มีชุมชนอาศัยอยู่ในพื้นที่ความรับผิดชอบถึง 13 หมู่บ้าน จำนวน 1,095 ราย คิดเป็นแปลงที่ดิน 1,398 แปลง รวมเนื้อที่กว่า 9,964.30 ไร่

ทั้งนี้ คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2567 เห็นชอบให้ดำเนินโครงการอนุรักษ์และดูแลทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตห้ามล่าสัตว์ป่า โดยกำหนดหลักเกณฑ์ในการอยู่อาศัยและใช้ประโยชน์จากที่ดินอย่างมีส่วนร่วมของประชาชน โดยเน้นให้ชุมชนมีบทบาทในการบริหารจัดการที่ดิน พัฒนาคุณภาพชีวิต และส่งเสริมให้ประชาชนกลายเป็นผู้พิทักษ์ป่าอย่างยั่งยืนในระยะยาว