อียิปต์โบราณฝังชนชั้นแรงงาน ในพีระมิดร่วมกับชนชั้นสูง ขัดความคิดเดิมที่เคยเชื่อกันมา

อารยธรรมอียิปต์โบราณฝังคนชนชั้นแรงงานข้าง ๆ ชนชั้นสูง เมื่อนักวิทยาศาสตร์ขุดค้นพีระมิดที่เคยเชื่อกันว่าเป็นสุสานของคนร่ำรวย พวกเขาก็พบโครงกระดูกของคนที่ทำงานหนักร่วมอยู่ด้วย

“เราไม่สามารถสรุปได้อีกต่อไปว่าบุคคลที่ถูกฝังในสุสาน(พีระมิด)ที่ยิ่งใหญ่อลังการคือชนชั้นสูง “ทีมวิจัยเขียนในรายงานที่เผยแพร่บนวารสาร Journal of Anthropological Archaeology “อันที่จริงแล้ว กลุ่มคนที่ทำงานหนักที่สุดของชุมชนมักอยู่ในอนุสรณ์สถานที่มองเห็นได้ชัดเจนที่สุด”

พื้นที่ขุดค้นดังกล่าวตั้งอยู่ในเมืองทอมบอสของประเทศซูดาน ซึ่งครั้งหนึ่งในอดีตชาวอียิปต์เคยยึดครองพื้นที่นี้เมื่อประมาณ 1,400 ปีก่อนคริสตกาล พวกเขาจึงก่อตั้งทอมบอสขึ้น “ไม่น่าหลักจากที่อียิปต์พิชิตนูเบีย ทอมบอสก็สร้างขึ้นโดยชาวอียิปต์ในดินแดนที่เคยเป็นของนูเบีย เพื่ออำนวยความสะดวกในการควบคุมอาณานิคม” ทีมวิจัยเขียน

ตามการศึกษาระบุว่าคนงานได้สร้างพีระมิดขึ้นในพื้นที่ดังกล่าวซึ่งแม้จะเป็นขนาดเล็กโดยเฉพาะเมื่อเทียบกับพีระมิดแห่งกิซา แต่ก็ยังถือว่าเป็นพีระมิดโดยมีร่างของบุคคลที่มีฐานะร่ำรวยวางอยู่ แต่เมื่อพวกเขาตรวจสอบโครงกระดูกอีกประมาณ 100 โครง ทีมวิจัยก็ต้องประหลาดใจ

กลายเป็นว่า เอ็นธีซิส (entheses) ของโครงกระดูกซึ่งเป็นจุดที่เอ็นและเส้นเอ็นยึดติดกับกระดูก และสามารถบอกได้ว่าบุคคลนั้นใช้แรงงานทางกายภาพมากแค่ไหนนั้น แตกต่างอย่างมากกับร่างของคนร่ำรวย พวกเขามีแรงยึดที่แข็งแรงมาก จนกระดูกของพวกเขาพัฒนาสันนูนที่ชัดเจนบนกระดูกที่เป็นจุดยึดติด

กล่าวอีกอย่าง การเปลี่ยนแปลงของกระดูกเหล่านี้เรียกว่า การเปลี่ยนแปลงของเอ็นธีซิส ซึ่งโดยทั่วไปแล้วบุคคลที่มีฐานะสูงหรือไม่ได้ใช้แรงงานหนักจะมีการเปลี่ยนแปลงที่ต่ำ แต่คนที่ใช้แรงงานหนักจะมีการเปลี่ยนแปลงที่สูง และร่างที่ทีมวิจัยพบก็คาดว่าจะต้องทำงานหนักมากแน่ ๆ

“การเปลี่ยนแปลงของเอ็นธีซิสไม่สามารถบอกเราได้แน่ชัดว่าคนเหล่านี้กำลังทำอะไรอยู่ แต่สามารถบอกเราได้ว่าพวกเขาเคลื่อนไหวร่างกายมากขึ้นหรือว่าเป็นคนที่ใช้เวลาส่วนใหญ่กับการอยู่กับที่” Sarah Schrader นักโบราณคดีจากมหาวิทยาลัยไลเดนในเนเธอร์แลนด์ กล่าว

การค้นพบเหล่านี้ทำให้ทีมวิจัยเสนอว่าพีระมิดไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อคนรวยเท่านั้น แต่ชนชั้นแรงงานก็สามารถฝังร่วมกันได้ ซึ่งขัดกับความเชื่อเดิมก่อนหน้าที่เชื่อว่ามีไวเพื่อชนชั้นสูงเท่านั้น มีความเป็นไปได้หลายประการว่าทำไมถึงเป็นเช่นนั้น

บางคนเชื่อว่าอาจเป็นเพราะบุคคลร่ำรวยนั้นเต็มไปด้วยข้ารับใช้ตอนที่ยังมีชีวิตอยู่ ดังนั้นตอนตายก็อาจต้องการให้มีคนใช้แรงงานฝังอยู่รอบ ๆ ด้วยเช่นกัน หรือไม่ก็ชนชั้นแรงงานหวังจะได้รับประโยชน์การส่วนร่วมเหล่านี้ทั้งในแง่ของสถานะไปจนถึงชีวิตหลังความตาย”

อย่างไรก็ตาม Aidan Dodson ศาสตราจารย์ด้านอียิปต์วิทยาจากมหาวิทยาลัยบริสตอลในสหราชอาณาจักรตั้งข้อสังเกตว่า ต้องพิจารณาผลการค้นพบเหล่านี้ด้วยความระมัดระวัง บางทีชนชั้นสูงในทอมบอสอาจเคยทำงานหนักมาก่อนก็เป็นไปได้

“ความจริงที่ว่าทอมบอสเป็นฐานที่มั่นของอาณานิคมอาจหมายความได้ว่าชนชั้นสูงได้รับการฝึกฝนทั้งทางการทหารและทางร่างกาย” เขากล่าว ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อหาคำตอบที่แท้จริงต่อไป

ที่มา

https://www.sciencedirect.com/…/pii/S0278416525000133…

https://www.livescience.com/…/ancient-egyptian-pyramids…

https://www.smithsonianmag.com/…/lower-class-workers…/

Photo: Tombos Archaeological Project