มมส. จับมือ บพท. ปั้นคลัสเตอร์จิ้งหรีดอีสาน ดันไทยสู่ศูนย์กลางโปรตีนโลก

มหาวิทยาลัยมหาสารคามร่วมกับ บพท. เดินหน้ายกระดับฟาร์มจิ้งหรีดสู่มาตรฐาน GAP พร้อมพัฒนาตลาดกลางดิจิทัล เทคโนโลยี Smart Farm และระบบ Cold Chain มุ่งสร้างระบบการค้าที่เป็นธรรม เพิ่มส่วนแบ่งรายได้เกษตรกรไม่น้อยกว่า 40% ตั้งเป้าสร้างมูลค่าเศรษฐกิจใน 5 จังหวัดอีสาน 100–150 ล้านบาทต่อปี

วันที่ 26 ตุลาคม 2569 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ร่วมกับ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) จัดการประชุมและอบรมเชิงปฏิบัติการ “การยกระดับฟาร์มและการออกแบบระบบนิเวศเศรษฐกิจคลัสเตอร์จิ้งหรีด” ณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ ประมวล รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพัฒนานวัตกรรม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นประธานเปิดงานพร้อมกล่าวขอบคุณ บพท. ในฐานะผู้สนับสนุนทุนวิจัยโครงการ “การยกระดับระบบนิเวศเศรษฐกิจคลัสเตอร์จิ้งหรีดด้วยกลไกธุรกิจเพื่อสังคม สู่การพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงพื้นที่” เพื่อมุ่งยกระดับมาตรฐานฟาร์มสู่ GAP และปรับเปลี่ยนห่วงโซ่การผลิตจิ้งหรีดแบบดั้งเดิมสู่อุตสาหกรรมนวัตกรรมและธุรกิจเพื่อสังคม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มณีรัตน์ วงษ์ซิ้ม หัวหน้าโครงการวิจัย เปิดเผยว่า แม้ FAO จะยกให้จิ้งหรีดเป็น Super Food แห่งอนาคตที่มีโปรตีนสูง ต้นทุนต่ำ ปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าปศุสัตว์ถึงร้อยละ 80 และมีมูลค่าตลาดโลกสูงกว่า 9.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐแต่เกษตรกรไทยกว่า 20,000 ราย โดยเฉพาะในภาคอีสาน ยังประสบปัญหาขาดแคลนระบบ Smart Farm สูงถึงร้อยละ 96 และร้อยละ 79 เป็นฟาร์มขนาดเล็ก ทำให้ได้รับส่วนแบ่งรายได้เพียงร้อยละ 20 ของมูลค่าปลายน้ำ โครงการวิจัยนี้จึงมุ่งปฏิรูปอุตสาหกรรมผ่าน 3 กลไกสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาตลาดกลางดิจิทัล, การใช้เทคโนโลยี Smart Farm และ Cold Chain เพื่อยกระดับสู่มาตรฐาน GAP/GMP/HACCP พร้อมจัดตั้งกลไกธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อบริหารจัดการการผลิตและสร้างระบบการค้าที่เป็นธรรม ให้เกษตรกรได้รับส่วนแบ่งรายได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 40

ภายในงานยังมีการบรรยายเชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อาจินต์ รัตนพันธุ์ บรรยายเรื่องการทำฟาร์มจิ้งหรีดตามหลักมาตรฐาน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นนทนันท์ พลพันธ์ ถ่ายทอดขั้นตอนการเตรียมฟาร์มและระบบบันทึกข้อมูลเพื่อขอรับรองมาตรฐาน และ ศาสตราจารย์ ดร.ศิริธร ศิริอมรพรรณ บรรยายเทคโนโลยีการแปรรูปสู่ผลิตภัณฑ์โปรตีนมูลค่าสูงควบคู่กับกิจกรรม Workshop โดยทีมกระบวนกร เพื่อร่วมกันวางแนวทางขับเคลื่อนเศรษฐกิจคลัสเตอร์จิ้งหรีดระหว่างเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน ผู้ประกอบการ และสถาบันการศึกษา

ทั้งนี้ โครงการมีระยะเวลาดำเนินงาน 18 เดือน ในพื้นที่ 5 จังหวัดภาคอีสาน ได้แก่ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด อุดรธานี และนครพนม ตั้งเป้าสร้างมูลค่าเศรษฐกิจในพื้นที่ 100–150 ล้านบาทต่อปี เพิ่มรายได้เกษตรกรจาก 30,000 บาท เป็น 45,000 บาทต่อปี สร้างการจ้างงานตลอดห่วงโซ่ 299–344 คน และเกิดการจ้างงานใหม่โดยตรง 35–50 คนพร้อมผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางโปรตีนแมลงแห่งอนาคตของโลกอย่างยั่งยืน