ดีลคว่ำ ‘อนุทิน’ แลกนิรโทษฯ เกมเสี่ยง ‘ทักษิณ-เพื่อไทย’
ประเด็นดีลแลก “นิรโทษกรรม” ทักษิณ ชินวัตร กับผลโหวตอภิปรายซักฟอก ที่ตั้งเป้าโค่น“อนุทิน ชาญวีรกูล” ลงจากเก้าอี้ “นายกรัฐมนตรี” ที่ถูกพูดถึงเมื่อวันหยุดสุดสัปดาห์ ถูกสยบโดยรวดเร็วจาก แกนนำพรรคเพื่อไทย
ทว่าหากมองในมุมการเมืองที่แยกเรื่องนิรโทษกรรม ออกจาก“โหวตไว้วางใจ” ไม่ใช่ว่าเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ที่ทั้ง “ทักษิณ - เพื่อไทย” รวมถึง“อนุทิน-พรรคภูมิใจไทย” จะวิน-วิน ทั้งคู่
ดูตามเงื่อนไขทางกฎหมาย ทั้ง “พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข” และ เงื่อนไขตามรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการลงมติตามญัตติซักฟอก ที่เสียงไม่ไว้วางใจ เพื่อทำให้ “นายกฯ - รัฐมนตรี” ที่ถูกอภิปรายต้องพ้นตำแหน่ง ต้องได้เกินกึ่งหนึ่งของ สส.ที่มีทั้งหมด หรือ 251 เสียงขึ้นไป ย่อมเป็นสิ่งที่เอื้อให้“ดุลอำนาจทางเมือง” ใช้เพื่อเป็นประโยชน์และอยู่ได้ต่อ
มุมมองของ“สติธร ธนานิธิโชติ” นักวิชาการรัฐศาสตร์ จากรั้วจามจุรี ยืนยันว่า ไม่มีประโยชน์ใดที่ “พรรคเพื่อไทย-ทักษิณ” จะคิดล้ม“อนุทิน-พรรคภูมิใจไทย” ฐานะแกนนำรัฐบาลในขณะนี้ และเมื่อนำประเด็น นิรโทษกรรม เป็นเงื่อนไขต่อรอง“โหวตไว้วางใจ” ในสมการทางการเมืองแล้ว มีแต่เสียกับ“เพื่อไทย” มากกว่าได้ประโยชน์
พร้อมวิเคราะห์ในเชิงดุลอำนาจทางการเมืองด้วยว่า พรรคเพื่อไทย เป็นพรรคอันดับ 3 มี สส. 74 เสียง หากจะใช้เกมโหวตไม่ไว้วางใจเพื่อพลิกขั้ว
สิ่งที่ต้องคำนึงก่อนจะลงมือคือจะชวน “พรรคประชาชน” ที่เป็นพรรคอันดับสอง มี สส. 120 เสียง ซึ่งมากกว่าพรรคเพื่อไทย ให้มาโหวต แคนดิเดตนายกฯ ของพรรคเพื่อไทยอย่างไร ในเชิงตัวเลขแล้วจะเอาความชอบธรรมอะไรไปอ้าง
“หากมองการเมืองซ้ำซ้อน ที่ผ่านมามีวาทกรรม ตระบัดสัตย์ ตอนโหวตอนุทิน1 และยังเป็นเรื่องที่ล้อเลียนกัน และเป็นเรื่องที่คาราคาซังกันมา อีกทั้งหากมองในมุมที่ดึง พรรคกล้าธรรม แม้พรรคผู้กองจะมีเสียงน้อยกว่า แต่จะคุมได้หรือไม่ เพราะเขาพร้อมไหลไปตามข้อเสนอ หากเพื่อไทยคุมโหวตไม่อยู่ ล้มภูมิใจไทยไม่ได้ เท่ากับว่าตัวเองเปิดไต๋แล้ว จะอยู่กันลำบาก” อ.สติธร วิเคราะห์
“สติธร” มองอีกว่า ต่อให้เกมของพรรคเพื่อไทยล้ม“รัฐบาลสีน้ำเงิน” ได้ ก็ใช่ว่า “ภูมิใจไทย” จะไร้ทางรวมเสียงเพื่อกลับมาเป็นแกนนำรัฐบาลในอีกยก เพราะด้วยเสียง สส.ภูมิใจไทย และ “งูเห่า” ที่เลี้ยงไว้ เกือบ 200 เสียง
ทว่าประเด็น ดีลที่ถูกปล่อยออกมา โดยเฉพาะประเด็นนิรโทษกรรม “ล้างผิดทักษิณ” นักวิชาการรัฐศาสตร์ มองว่า เป็นไปได้ในทางกฎหมาย เพราะ 1.พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขเปิดช่องให้ 2.การวินิจฉัยคำร้องขอได้รับสิทธินิรโทษกรรม เป็นสิ่งที่ กรรมการฯ ต้องวินิจฉัยตีความ
แม้ว่าหากมองเป็นรายคดี อาจไม่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย แต่เป็นประเด็น “ผลพวงจากการรัฐประหาร” เป็นเรื่องต้องตีความ พร้อมมองว่าในแง่ของการนิรโทษกรรมทางการเมืองนี้ อาจมีปรากฏการณ์ “ดีล” มาตั้งแต่การศึกษา-จัดทำกฎหมาย-จับมือร่วมรัฐบาลสีน้ำเงินแล้ว
“หากผมเป็นคุณทักษิณมองว่าเอาทางนี้ดีกว่า หักไม่ได้ เล่นเกมกดดัน เพื่อล้ม แต่คำถามคือ ล้มได้จริงหรือไม่ หากไม่ได้จะเสียความสัมพันธ์ และหากดูไทม์ไลน์ การอภิปรายไม่ไว้วางใจและการลงมติจะเกิดขึ้นก่อน ในช่วงต้นเดือนธันวาคม ส่วนการตัดสินนิรโทษกรรมทักษิณ จะเกิดขึ้นในช่วงหลังจากนั้น คือ ช่วงต้นปี2570 ดังนั้นหากต่อรองเยอะ อาจจะไม่ได้อะไรเลย อีกทั้งเวลานี้ไม่อยู่ในสภาพที่ต่อรองอะไรได้ ควรให้เป็นไปตามกระบวนการ” อ.สติธร สรุปทิ้งท้าย
ขณะเดียวกันมีความเคลื่อนไหว โดย “ปิยะศิริ วัฒนวรางกูร" ปลัดกระทรวงยุติธรรม ในฐานะประธานอนุกรรมการภายใต้ กรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข นัดประชุมครั้งแรก เพื่อกลั่นกรองคำร้อง ประเด็นใหญ่ที่ถูกจับตา คือ“คำร้องของทักษิณ” หลังมีข่าวสะพัดว่าถูกปัดตก เพราะไม่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
ทว่าหลังการประชุม“ยุทธพร อิสระชัย” หนึ่งในอนุกรรมการฯ บอกว่าไม่มีเรื่องคำร้องของ “ทักษิณ” เข้าสู่กระบวนการพิจารณา เพราะยังอยู่ในชั้นที่ฝ่ายเลขานุการรวบรวมรายละเอียด ส่วนที่บอกว่าไม่เข้าเกณฑ์ล้างผิดตามตามเงื่อนไขของกฎหมายนั้น ยังสรุปไม่ได้ ต้องว่าไปตามกฎหมาย
กระบวนการล้างผิด “ทักษิณ” ในขณะนี้ยังไม่สะเด็ดน้ำ รวมไปถึงประเด็นคำร้องที่ขอให้ “ล้างมลทิน” คำพิพากษาคดีที่เกิดจากผลพวงจากรัฐประหารที่ไม่ถูกต้องตามหลักนิติธรรม ที่ยังต้องรอ กรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข วินิจฉัย
ดีลแลก “นิรโทษกรรม” ถือเป็นเกมยาวของ“ทักษิณ” ที่ต้องสู้กันในข้อกฎหมาย และใช้กลไกความสัมพันธ์ส่วนตัวกับ“ค่ายสีน้ำเงิน” ที่คุมเกมผ่านกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข
ดังนั้นในทางปฏิบัติ“พรรคเพื่อไทย” ไม่มีความจำเป็นต้องทุบหม้อข้าวตัวเอง เพราะจังหวะนี้ยังเสี่ยงเสียสถานะ“พรรคร่วมรัฐบาล” มากกว่าการได้นิรโทษกรรม “ทักษิณ”