รอด-รับมือ วิกฤติภูมิอากาศ ด้วย 'พ.ร.บ. Climate Change' หนึ่งในกฎหมายสำคัญที่พรรคเพื่อไทยเตรียมเสนอต่อสภา
วันนี้ (4 เมษายน 2569) พรรคเพื่อไทยระบุว่า วิกฤติสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องของเราทุกคน ปัญหาที่รุมเร้าประเทศไทยในขณะนี้ สะท้อน ‘ความไม่ยืดหยุ่น’ และ ‘ความไม่พร้อม’ ต่อความเปลี่ยนแปลง ระบบพลังงานและการพัฒนาแบบที่เคยเป็นมากำลังสร้างภาระและต้นทุนที่เราไม่เคยคิดคำนวณ จากต้นทุนทางสุขภาพ ต้นทุนทางสิ่งแวดล้อม และจากความเสี่ยงจากความเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศที่เลวร้าย รุนแรงและเข้าใจได้ยากขึ้น
ในความเปลี่ยนแปลงนี้ ระบบกฎหมายและระบบเศรษฐกิจของประเทศจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนตาม เป็นการปรับเปลี่ยนเพื่อรับมือ จากการบรรเทาผลกระทบ(Mitigation) นำไปสู่การปรับตัว(Adaptation) ซึ่งจะนำไปสู่ความยืดหยุ่น (Resilience) ก้าวไปสู่ระบบเศรษฐกิจและสังคมที่พร้อมรับมือจากวิกฤติและความเปลี่ยนแปลงได้ดียิ่งขึ้น ได้รับผลกระทบน้อยและฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว
พรรคเพื่อไทยจึงเสนอ พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ พ.ร.บ. Climate Change กฎหมายที่ไม่เป็นเพียงกฎหมายสิ่งแวดล้อม แต่เป็นกฎหมายที่วางกติกาเศรษฐกิจของประเทศโดยนำเอาความรับผิดชอบและต้นทุนทางสิ่งแวดล้อม คือการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ให้กลายเป็นต้นทุนที่ต้องนำมาคิดคำนวณ เป็นสิ่งที่มีมูลค่า และเราทุกคนต้องรับผิดชอบร่วมกัน
กลไกสำคัญในการสนับสนุนการปรับตัวและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อเตรียมรับความเปลี่ยนแปลง พ.ร.บ. Climate Change ใช้กลไกทางเศรษฐกิจเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่าน อาทิ การเปิดตลาดคาร์บอน การจัดเก็บภาษีคาร์บอน และการนำภาคธุรกิจเข้าสู่ระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ทำให้การรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมไม่เป็นเพียง ‘ความสมัครใจ’ แต่คือการนำทุกภาคธุรกิจเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจโดยตรง
นอกจากการกำกับดูแลแล้ว พ.ร.บ. Climate Change ยังวางรากฐานการเปลี่ยนแปลงของประเทศไปสู่การพัฒนาที่ยืดหยุ่นและยั่งยืนด้วยการวางแผนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกควบคู่กับแผนการปรับตัว มีการตั้งกองทุนการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กองทุนที่จะนำเงินค่าปรับและรายได้จากภาษีคาร์บอน กลับมาสนับสนุนภาคธุรกิจอื่นๆ ที่สำคัญคือการเน้นการกระจายอำนาจและเงินทุน เพื่อให้ท้องถิ่นต่างๆ สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสมตามแต่ละพื้นที่
สุดท้าย กฎหมายฉบับนี้ จึงเป็นอีกหนึ่งการวางรากฐาน ใช้กลไกทางเศรษฐกิจ ทำให้มิติและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องของเราทุกคน เปิดโอกาสใหม่ๆ ด้วยเศรษฐกิจที่คำนึงถึงคาร์บอน เปิดโอกาสให้กับธุรกิจหรือภาคอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่จะเข้าร่วมกักเก็บคาร์บอน และที่สำคัญคือ ระบบเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ จะดึงดูดการลงทุนที่ต้องการพลังงานสะอาด และสร้างความสามารถในการแข่งขันในโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลง