ทำไมทองคำไม่พุ่ง? ผ่า 4 กลไกมหภาคกดราคาทอง ท่ามกลางวิกฤตโลก
ในยามที่สถานการณ์ความขัดแย้งระดับโลกทวีความรุนแรงจนน่ากังวล ตามตำราการลงทุนมักระบุว่า "ทองคำ" คือสินทรัพย์ปลอดภัย (Safe Haven) ที่ราคาต้องพุ่งทะยาน แต่ในโลกความเป็นจริงของตลาดการเงินปี 2026 เรากลับเห็นภาพราคาทองคำนิ่งสนิทหรือแม้แต่ปรับตัวลดลง ปรากฏการณ์สวนทางนี้อธิบายได้ด้วยกลไกทางเศรษฐกิจมหภาค 4 ปัจจัยหลักที่กำลังกดทับมูลค่าของทองคำเอาไว้
1. การเรืองอำนาจของดอลลาร์สหรัฐ (King Dollar)
ในภาวะวิกฤตขั้นสุด ความต้องการที่แท้จริงของนักลงทุนสถาบันไม่ใช่การถือสินทรัพย์เพื่อเก็งกำไร แต่คือการถือ "เงินสด" ที่มีสภาพคล่องสูงที่สุด ซึ่งก็คือดอลลาร์สหรัฐ เมื่อดัชนีดอลลาร์ (Dollar Index) แข็งค่าขึ้นอย่างรุนแรง ทองคำซึ่งถูกซื้อขายด้วยสกุลเงินดอลลาร์ (XAU/USD) จึงถูกกดดันโดยอัตโนมัติตามกลไกตาชั่ง ยิ่งดอลลาร์แพง ทองคำในกระดานเทรดจึงดูเหมือนมีราคาลดลง
2. กับดักดอกเบี้ยและเงินเฟ้อ (Interest Rates & Inflation)
แม้สงครามจะดันราคาน้ำมันให้สูงขึ้นจนเกิดเงินเฟ้อ แต่ผลกระทบที่ตามมาคือการคาดการณ์ว่าธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะยังคงอัตราดอกเบี้ยไว้ในระดับสูงเพื่อสู้กับเงินเฟ้อนั้น เนื่องจากทองคำเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ย (Zero-yield asset) เมื่อเทียบกับพันธบัตรรัฐบาลที่ให้ผลตอบแทนแน่นอนและสูงกว่าในขณะนี้ นักลงทุนจึงเลือกโยกเงินออกจากทองคำไปหาพันธบัตรแทน
3. วิกฤตสภาพคล่องและการโดนบังคับขาย (Margin Calls)
เมื่อตลาดหุ้นทั่วโลกดิ่งลงอย่างหนัก นักลงทุนรายใหญ่และกองทุนต่างเผชิญกับภาวะ "Margin Call" หรือการถูกเรียกหลักประกันเพิ่มเพื่อรักษาพอร์ตการลงทุน วิธีที่เร็วที่สุดในการหาเงินสดมาเติมคือการเทขายสินทรัพย์ที่มีกำไรหรือมีสภาพคล่องสูง ซึ่งทองคำมักเป็นเป้าหมายแรกๆ ที่ถูกขายเพื่อนำเงินสดไปอุดรอยรั่วในส่วนอื่นของพอร์ต
4. พฤติกรรม Sell on Fact
ราคาทองคำมักจะตอบรับความคาดหวังล่วงหน้า (Priced in) ไปก่อนที่เหตุการณ์จริงจะเกิดขึ้น เมื่อความตึงเครียดพุ่งถึงขีดสุดและสถานการณ์เริ่มประเมินความเสียหายได้ชัดเจน นักลงทุนที่เข้ามาเก็งกำไรก่อนหน้าจึงเลือกจังหวะนี้ในการ "เทขายทำกำไร" ออกมาตามกลไกตลาด ส่งผลให้ราคาที่ควรจะพุ่งต่อกลับย่อตัวลง
สรุปภาพรวม: ในวินาทีนี้ทองคำกำลังติดอยู่กลางศึกชักเย่อระหว่าง "ความกลัว" ที่ผลักดันให้คนซื้อ กับ "ความต้องการเงินสดและดอกเบี้ยที่สูง" ที่ผลักดันให้คนขาย ซึ่งแรงขายเพื่อดึงสภาพคล่องกลับมาถือเงินสดในปัจจุบันมีน้ำหนักมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ราคาทองคำยังไม่สามารถทะยานไปได้ไกลอย่างที่หลายคนคาดการณ์
หากสถานการณ์เปลี่ยนไปจนดอลลาร์เริ่มอ่อนแรงหรือดอกเบี้ยมีทิศทางขาลงอย่างชัดเจน เมื่อนั้นทองคำอาจจะกลับมาทำหน้าที่เป็นผู้ชนะในโลกการเงินได้อีกครั้ง
แล้วมีปัจจัยใดที่จะทำให้ค่า เงินดอลลาร์สหรัฐร่วงลงในอนาคตโปรดติดตามตอนต่อไป
Korn Pongjitdham, M.D.