‘อิหร่าน’วิกฤต! ‘ทรัมป์’แบะท่า ใช้กำลังทหาร

การชุมนุมประท้วงในอิหร่านยังไม่มีทีท่าว่าจะยุติลงได้ กลับลุกลามไปทั่วประเทศ รัฐบาลยังคงปิดระบบอินเทอร์เน็ตทั่วประเทศต่อเนื่องนานกว่า 36 ชั่วโมงแล้ว ลูกชายอดีตชาห์ซึ่งอาศัยอยู่ในสหรัฐหนุนการชุมนุม ระบุเป็นความงดงาม เรียกร้องให้เจาะจงเป้าหมายมากขึ้น ขณะที่ "ทรัมป์" ไม่ปฏิเสธความเป็นไปได้ต่อการใช้กำลังทางทหารกับอิหร่าน

ตลอดคืนวันศุกร์ที่ผ่านมา เมืองสำคัญหลายแห่งของอิหร่านตกอยู่ในภาวะวุ่นวายจากการชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่เพื่อประณามสาธารณรัฐอิสลาม ขณะที่บุตรชายของอดีตชาห์ได้เรียกร้องให้ผู้ประท้วงวางแผนที่จะยึดครองใจกลางเมืองในวันเสาร์

การประท้วงที่ยืดเยื้อมาสองสัปดาห์นี้ ถือเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งต่อระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ที่ปกครองอิหร่านมาตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 1979 แม้ว่าอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดจะแสดงท่าทีท้าทายและกล่าวโทษสหรัฐอเมริกา

หลังจากมีการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดของขบวนการนี้เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา การชุมนุมประท้วงครั้งใหม่ก็เกิดขึ้นอีกครั้งในช่วงดึกวันศุกร์ ตามภาพที่ได้รับการยืนยันจากสำนักข่าว AFP และวิดีโออื่นๆ ที่เผยแพร่ในโซเชียลมีเดีย

แม้ว่าทางการจะสั่งปิดระบบอินเทอร์เน็ต แต่ทาง Netblocks ซึ่งเป็นหน่วยงานตรวจสอบระบบอินเทอร์เน็ตรายงานเมื่อเช้าวันเสาร์ว่า "ตัวชี้วัดแสดงให้เห็นว่าการปิดระบบอินเทอร์เน็ตทั่วประเทศยังคงดำเนินต่อไปเป็นเวลา 36 ชั่วโมงแล้ว"

การประท้วงเกิดขึ้นทั่วประเทศอิหร่านเป็นเวลา 13 วันแล้ว โดยมีต้นเหตุมาจากความไม่พอใจต่อค่าครองชีพที่สูงขึ้น พร้อมกับเสียงเรียกร้องที่เพิ่มมากขึ้นให้ยุติระบบการปกครองโดยผู้นำศาสนา ซึ่งปกครองอิหร่านมาตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 1979 ที่โค่นล้มชาห์ผู้สนับสนุนตะวันตก

จากคลิปวิดีโอที่ได้รับการยืนยันจากสำนักข่าวเอเอฟพีแสดงให้เห็นว่า ในเขตซาอาดาตาบาดของกรุงเตหะราน ผู้คนต่างตีหม้อตีชามและตะโกนคำขวัญต่อต้านรัฐบาล รวมถึงคำขวัญ "ความตายแด่คาเมเนอี" ขณะที่รถยนต์ต่างบีบแตรแสดงการสนับสนุน

ภาพอื่นๆ ที่เผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์และช่องโทรทัศน์ภาษาเปอร์เซียที่ตั้งอยู่นอกประเทศอิหร่าน แสดงให้เห็นการประท้วงขนาดใหญ่ที่คล้ายกันในที่อื่นๆ ในเมืองหลวง รวมถึงในเมืองมัชฮัดทางตะวันออก เมืองทาบริซทางเหนือ และเมืองศักดิ์สิทธิ์กอม

ในเมืองฮาเมดานทางตะวันตก มีการเผยแพร่ภาพชายคนหนึ่งโบกธงชาติอิหร่านสมัยชาห์ ซึ่งมีรูปสิงโตและดวงอาทิตย์ ท่ามกลางกองไฟและผู้คนกำลังเต้นรำ

ขณะที่เขตปูนัคทางตอนเหนือของอิหร่าน มีการเผยแพร่ภาพผู้คนกำลังเต้นรำรอบกองไฟกลางทางหลวง ขณะที่ในเขตวาคิลาบาดของเมืองมาชาด ซึ่งเป็นที่ตั้งของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดแห่งหนึ่งในศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ ผู้คนเดินขบวนไปตามถนนสายหนึ่งพร้อมตะโกนว่า "ความตายแด่คาเมเนอี" ยังไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องของวิดีโอเหล่านั้นได้ในทันที

เรซา ปาห์ลาวี บุตรชายของอดีตชาห์แห่งอิหร่านที่พำนักอยู่ในสหรัฐอเมริกา กล่าวชื่นชมจำนวนผู้เข้าร่วมการชุมนุมในวันศุกร์ที่ "งดงาม" และเรียกร้องให้ชาวอิหร่านจัดการประท้วงที่เจาะจงเป้าหมายมากขึ้นในวันเสาร์และวันอาทิตย์นี้

"เป้าหมายของเราไม่ใช่แค่การออกไปประท้วงบนท้องถนนอีกต่อไปแล้ว เป้าหมายคือการเตรียมพร้อมที่จะยึดและควบคุมใจกลางเมือง" ปาห์ลาวีกล่าวในข้อความวิดีโอที่เผยแพร่ทางโซเชียลมีเดีย

ปาห์ลาวี ซึ่งบิดาของเขา โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ถูกโค่นล้มโดยการปฏิวัติปี 1979 และเสียชีวิตในปี 1980 กล่าวเพิ่มเติมว่า เขากำลัง "เตรียมตัวกลับสู่มาตุภูมิ" ในช่วงเวลาที่เขาเชื่อว่า "ใกล้เข้ามาแล้ว"

นักเคลื่อนไหวแสดงความกังวลว่าการปิดกั้นอินเทอร์เน็ตอาจเป็นการปกปิดการปราบปรามโดยทางการ และกลุ่มสิทธิมนุษยชนอิหร่านซึ่งตั้งอยู่ในนอร์เวย์ระบุว่ามีผู้เสียชีวิตจากการปราบปรามแล้วอย่างน้อย 51 คน

ชิริน เอบาดี ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพชาวอิหร่าน เตือนเมื่อวันศุกร์ว่า กองกำลังรักษาความปลอดภัยอาจกำลังเตรียมก่อ "การสังหารหมู่ภายใต้การปกปิดด้วยการตัดการสื่อสารอย่างกว้างขวาง"

ทางการระบุว่า เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงหลายคนเสียชีวิต และคาเมเนอีได้กล่าวปราศรัยอย่างท้าทายในวันศุกร์ โดยประณาม "ผู้ก่อความวุ่นวาย" และสาบานว่าสาธารณรัฐอิสลามจะ "ไม่ยอมถอย"

เขาตำหนิสหรัฐว่าเป็นผู้ยุยงให้เกิดความไม่สงบ ซึ่งเป็นคำพูดที่เจ้าหน้าที่อิหร่านคนอื่นๆ อีกหลายคนกล่าวเห็นพ้องด้วย

เว็บไซต์ Netblocks รายงานเมื่อวันเสาร์ว่า "การตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตทั่วประเทศ" ที่ทางการอิหร่านดำเนินการเพื่อปราบปรามผู้ประท้วงนั้น ดำเนินมาแล้ว 36 ชั่วโมง

"หลังจากการประท้วงที่ถูกปราบปรามอีกคืนหนึ่ง ตัวชี้วัดแสดงให้เห็นว่าการปิดกั้นอินเทอร์เน็ตทั่วประเทศยังคงดำเนินต่อไปเป็นเวลา 36 ชั่วโมงแล้ว" ข้อความดังกล่าวระบุในโพสต์บน X

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ ปฏิเสธที่จะตัดความเป็นไปได้ในการใช้ปฏิบัติการทางทหารครั้งใหม่ต่ออิหร่านอีกครั้งในวันศุกร์ หลังจากที่วอชิงตันให้การสนับสนุนและเข้าร่วมสงคราม 12 วันของอิสราเอลกับสาธารณรัฐอิสลามในเดือนมิถุนายน

"อิหร่านกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ที่ลำบากมาก ดูเหมือนว่าประชาชนกำลังยึดครองเมืองบางแห่งที่ไม่มีใครคิดว่าจะเป็นไปได้เมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อน" ทรัมป์กล่าว

เมื่อถูกถามถึงข้อความที่เขาต้องการส่งถึงผู้นำอิหร่าน ทรัมป์กล่าวว่า "พวกคุณอย่าเริ่มยิง เพราะเราจะเริ่มยิงเช่นกัน"

ขณะที่ผู้นำของฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร และเยอรมนี ได้ออกแถลงการณ์ร่วมกันประณามสิ่งที่พวกเขาเรียกว่า "การสังหารผู้ประท้วง" ในอิหร่าน และเรียกร้องให้ทางการ "ใช้ความยับยั้งชั่งใจ"

สถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอิหร่านได้ออกอากาศภาพผู้คนหลายพันคนเข้าร่วมการประท้วงต่อต้านและชูป้ายสนับสนุนรัฐบาลในบางเมืองของอิหร่าน

กลุ่มสิทธิมนุษยชน Haalvsh ซึ่งมุ่งเน้นไปที่ชนกลุ่มน้อยชาวบาลูชสุหนี่ในภาคตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวว่า กองกำลังรักษาความปลอดภัยได้ยิงใส่ผู้ประท้วงในเมืองซาเฮดาน เมืองหลักของจังหวัดซิสถาน-บาลูชิสถาน หลังจากการละหมาดวันศุกร์ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่งซึ่งยังไม่ระบุจำนวนที่แน่ชัด

องค์การแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล และฮิวแมนไรต์วอตช์กล่าวในแถลงการณ์ร่วมว่า นับตั้งแต่เริ่มการประท้วงเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม กองกำลังรักษาความปลอดภัย "ได้ใช้ปืนไรเฟิล ปืนลูกซองบรรจุกระสุนโลหะ ปืนฉีดน้ำแรงดันสูง แก๊สน้ำตา และการทุบตีอย่างผิดกฎหมาย เพื่อสลายการชุมนุม ข่มขู่ และลงโทษผู้ประท้วงที่ส่วนใหญ่เป็นไปอย่างสันติ".