ทำไมมีหมาป่าสีดำ ในหิมะสีขาว? ธรรมชาติคัดเลือกมาได้ยังไง ไม่ช่วยเรื่องพรางตัวสักนิด

เนื่องในวันหมาป่าสากล (International Wolf Day) เคยสงสัยไหมว่าทำไมถึงมีหมาป่าสีดำในหิมะสีขาว? โดยปกติแล้วสีขนของหมาป่านั้นแตกต่างกันไปตามถิ่นที่อยู่ บ้างก็เป็นสีเทา บ้างก็เป็นสีน้ำตาล พวกมันต่างวิวัฒนาการตัวเองให้พรางตัวกับสภาพแวดล้อมเพื่อล่าเหยื่อได้ดีขึ้น

แต่เรากลับเห็นภาพหมาป่าสีดำหลายตัวที่อยู่ท่ามกลางหิมะสีขาวหนา มันเป็นไปได้ยังไง? ทั้ง ๆ ที่สีตัดกับสภาพแวดล้อมขนาดนั้น (ขาวตัดกับดำ) แต่ขนสีดำสนิททั้งตัวกลับรอดจากการคัดเลือกโดยธรรมชาติ แถมยังดูเหมือนจะประสบความสำเร็จด้วย เพราะอะไรกัน?

นักวิทยาศาสตร์ก็สงสัยเรื่องนี้เหมือนกันว่าทำไมถึงเกิดหมาป่าสีดำขึ้นมา อันที่จริงแล้วมีแต่ที่ทวีปอเมริกาเหนือเท่านั้นที่มีหมาป่าสีดำ พวกมันไม่เคยพบที่อื่นในโลกนอกจากที่นี่

“ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลกไม่มีหมาป่าสีดำหรือหายากมาก แต่ในอเมริกาเหนือกลับพบพวกมันได้ทั่วในบางพื้นที่และไม่มีที่อื่น” ศาสตราจารย์ Tim Coulson นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด บอก “นักวิทยาศาสตร์สงสัยมานานแล้วว่าทำไม”

ไม่ ขนสีดำไม่ได้ช่วยเพิ่มอัตราการอยู่รอดและแน่นอนมันไม่ได้ช่วยให้พรางตัวได้ดีขึ้นเลย แต่ด้วยการรวบรวมข้อมูลจากหมาป่าทั่วอเมริกาเหนือได้ชี้ให้เห็นว่า ยีนที่ทำให้เกิดขนสีดำนั้นมีภูมิคุ้มกันบางอย่างต่อโรคระบาดโดยเฉพาะไวรัสโรคพิษสุนัขบ้า (CDV)

งานวิจัยหลายระบุว่าหมาป่าสีดำที่มียีนแบบ ‘เฮเทอโรไซกัส’ เท่านั้นที่ประสบความสำเร็จ เฮเทอโรไซกัส หรือ Heterozygous คือยีนที่แตกต่างกัน เช่น Aa, Bb หรือ Cc ขณะที่ด้านตรงข้ามอีกอย่างของมันคือ ‘โฮโมไซกัส (Homozygous) คือยีนที่เหมือนกัน เช่น AA, aa, BB, bb, CC หรือ cc

สำหรับเราคนทั่วไปจะเห็นว่าพวกมันต่างกันที่ตัวใหญ่อยู่กับตัวใหญ่หรือตัวเล็ก ถ้าตัวใหญ่เหมือนกันจะเรียก โฮโมไซกัส ถ้าตัวใหญ่อยู่กับตัวเล็ก จะเรียกว่า เฮเทอโรไซกัส เราจะสมมติง่าย ๆ ว่าขนสีดำเกิดจากยีน A โดยหมาป่าสีดำเฮเทอโรไซกัสคือ Aa ประสบความสำเร็จกว่าหมาป่าสีดำโฮโมไซกัส aa

เพราะว่ายีนที่ต่างกัน (Aa) ได้ไปช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน ทำให้พวกมันมีชีวิตรอดจากโรคร้ายได้ดีกว่า แต่ธรรมชาติไม่ได้สมบูรณ์แบบ ปรากฎว่าขนสีดำเชื่อมโยงกับพฤติกรรมด้วยเช่นกัน มันทำให้หมาป่าขนสีดำก้าวร้าวน้อยกว่าหมาป่าสีเทาปกติ

และมันไม่ใช่เรื่องที่ดีในสังคมหมาป่าที่ต้องปกป้องอาณาเขตจากกลุ่มอื่น ๆ เท่าไหร่ เราจึงมาจบตรงที่ความสมดุลได้เกิดขึ้น แม้หมาป่าสีดำจะสู้กับโรคร้ายได้ แต่มันก็ต้องพึ่งพาหมาป่าสีเทาที่ก้าวร้าวกว่าในการเอาชีวิตรอดตามธรรมชาติ

ด้วยเหตุนี้เราจึงเห็นหมาป่าทั้งสองสีอยู่ด้วยกัน แม้ธรรมชาติจะไม่ได้ Perfect แต่ธรรมชาติก็มีความสมดุลอยู่เสมอ และเป็นความสวยงามของโลกใบนี้ที่หาไม่ได้อีกแล้วที่ไหนในจักรวาลอันกว้างใหญ่นี้

ข้อมูลจาก

https://www.science.org/doi/10.1126/science.abi8745

https://www.forbes.com/…/why-are-there-so-many…/…

https://www.thoughtco.com/mystery-of-north-americas-black…

https://winterberrywildlife.ouroneacrefarm.com/…/wolf…/

Photo : DANIEL STAHLER / NATIONAL PARK SERVICE