อย. เปิดผลตรวจ ผลิตภัณฑ์ยี่ห้อดัง มีดาราสาวเป็นพรีเซนเตอร์ พบสารต้องห้าม เสี่ยงหัวใจวายถึงชีวิต
วันที่ 22 ต.ค. 2568 จากกรณี สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ออกประกาศเตือนภัยด่วน หลังตรวจพบสารต้องห้าม ไซบูทรามีน (Sibutramine) ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนัก โอซี (OC) ซึ่งมีดาราสาวชื่อดัง เป็นพรีเซ็นเตอร์ สารนี้ถูกห้ามใช้ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2553 เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด ส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลันหรือเสียชีวิตได้นั้น
ซึ่งเพจเฟซบุ๊ก FDA Thai ระบุว่า สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ได้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร จากเพจ FACEBOOK ชื่อร้านแห่งหนึ่ง โดยฉลากระบุรายละเอียดผลิตภัณฑ์ ดังนี้ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โอซี อย. 76-1-17557-5-0300 ผลิตและจัดจำหน่ายโดย : บริษัท เอสจี เวลเนส จำกัด
จากการตรวจวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ดังกล่าว โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ตรวจพบสารไซบูทรามีน (Sibutramine) ซึ่งเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 ตามบัญชีท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 พ.ศ.2565 ที่มีรายงานถึงผลกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด ทำให้เกิดผลเสียร้ายแรงจนถึงแก่ชีวิต
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้จึงเป็นอาหารที่น่าจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพหรืออนามัยของประชาชน และเพื่อป้องกันผลกระทบเป็นวงกว้าง อย. ขอประกาศเตือนให้ประชาชนระมัดระวังในการซื้อหรือบริโภคผลิตภัณฑ์อาหารดังกล่าว ทั้งนี้ อย.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ระหว่างดำเนินการตามกฎหมายกับผู้กระทำผิด
ขณะที่ นพ.ฆนัท ครุธกูล อายุรแพทย์โรคหัวใจ และนายกสมาคมโภชนาการเพื่อกีฬาและสุขภาพ อธิบายว่า ไซบูทรามีน เป็นสารที่เคยใช้ในยาลดน้ำหนัก โดยออกฤทธิ์ยับยั้งความอยากอาหารผ่านการกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง
แต่ผลข้างเคียงรุนแรงทำให้ถูกถอนทะเบียนทั่วโลก เนื่องจากเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจถึง 2 เท่า รวมถึงภาวะหลอดเลือดสมองอุดตันหรือแตก อาการที่พบในผู้ใช้ ได้แก่ ใจสั่น ความดันโลหิตพุ่ง ปากแห้ง นอนไม่หลับ และอาจถึงขั้นชักหรือหมดสติ
นอกจากอันตรายต่อหัวใจ ไซบูทรามีนยังส่งผลต่อระบบประสาท ทำให้เกิดอาการปวดหัว กระวนกระวาย หรือซึมเศร้าในระยะยาว การใช้ร่วมกับยาอื่น เช่น ยาแก้แพ้หรือยาลดความดัน อาจเพิ่มความเสี่ยงถึงขั้นเสียชีวิต
ทั้งนี้ การปนเปื้อนสารต้องห้ามในอาหารเสริมเป็นปัญหาที่พบต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่ยี่ห้อ โอซี แต่ยังมีผู้ผลิตบางรายที่ขาดจรรยาบรรณ แอบผสมไซบูทรามีนเพื่อให้เห็นผลลดน้ำหนักเร็ว สร้างความน่าเชื่อถือเท็จ ดึงดูดผู้บริโภคที่ไม่รู้เท่าทัน เตือนภัยอาหารเสริมและกาแฟที่อ้างสรรพคุณลดน้ำหนัก
กรณี โอซี เป็นเพียงส่วนหนึ่งของปัญหาในวงการอาหารเสริมและผลิตภัณฑ์ที่อ้างสรรพคุณลดน้ำหนัก รวมถึงกาแฟบางชนิดที่มักโฆษณาเกินจริง โดยอ้างว่าช่วยลดน้ำหนักได้อย่างรวดเร็วผ่านสื่อออนไลน์หรือพรีเซ็นเตอร์ชื่อดัง
ทั้งที่ตามกฎหมายของ อย. ห้ามโฆษณาอาหารหรือเครื่องดื่มว่ามีสรรพคุณลดน้ำหนักโดยไม่ได้รับอนุญาต เนื่องจากผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักปนเปื้อนสารต้องห้ามอย่างไซบูทรามีน ซึ่งอาจนำไปสู่ผลร้ายแรงถึงชีวิต และไม่มีกาแฟหรือผลิตภัณฑ์ใดที่สามารถลดน้ำหนักได้อย่างปลอดภัยโดยไม่ปรับพฤติกรรมการกินและออกกำลังกาย
นพ.ฆนัท กล่าวว่า อย. ผู้บริโภคต้องระมัดระวังอย่างยิ่งเมื่อเลือกซื้ออาหารเสริมหรือกาแฟที่อ้างสรรพคุณดังกล่าว โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีเลข อย. หรือจำหน่ายผ่านช่องทางที่ไม่น่าเชื่อถือ หากกินแล้วพบอาการผิดปกติ
เช่น ใจสั่นรุนแรง หายใจลำบาก ปากแห้งมาก ปวดศีรษะรุนแรง หรือนอนไม่หลับ ควรรีบหยุดใช้ทันทีและพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกาย พร้อมแจ้งข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่น่าสงสัยที่สายด่วน อย. 1556 เพื่อช่วยหยุดยั้งการแพร่กระจายและปกป้องผู้อื่น
วิธีลดน้ำหนักที่ปลอดภัยและยั่งยืน นพ.ฆนัท แนะนำว่า การลดน้ำหนักอย่างถูกวิธีต้องมุ่งเน้นการปรับพฤติกรรม โดยควบคุมอาหารให้สมดุล ลดการบริโภคอาหารหวาน มัน และเค็ม รวมถึงออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและถูกต้อง
เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ อย่างน้อยวันละ 30 นาที ซึ่งช่วยเสริมสุขภาพหัวใจและร่างกายโดยรวม ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูงหรือเบาหวาน ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือนักโภชนาการก่อนเริ่มโปรแกรมลดน้ำหนัก เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น
ผู้บริโภคต้องระวังโฆษณาอาหารเสริมและกาแฟที่อ้างสรรพคุณลดน้ำหนักเกินจริง โดยเฉพาะจากรีวิวหรือพรีเซ็นเตอร์ชื่อดัง เพราะไม่มีผลิตภัณฑ์ใดที่ลดน้ำหนักได้อย่างมหัศจรรย์โดยไม่เสี่ยง สุขภาพเป็นสิ่งที่ต้องลงทุนด้วยความรู้และความระมัดระวัง อย่าให้สารพิษอย่างไซบูทรามีนมาทำร้ายชีวิต