พบสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำตัวแรก! ที่เลี้ยงลูกด้วย 'น้ำนม'

นักวิทยาศาสตร์ว่าสิ่งมีชีวิตหน้าตาแปลกประหลาด ไม่มีแขนไม่มีขานี้ เลี้ยงลูกด้วยสารบางอย่างที่คล้ายกับ ‘น้ำนม’ นี่อาจเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำตัวแรกในโลกที่ถูกรายงานว่า ‘เลี้ยงลูกด้วยนม’

การดูแลเด็ก ๆ ในอาณาจักรสัตว์นั้นมีหลายรูปแบบ ตั้งแต่การปกป้องไข่ด้วยความทะนุถนอม ซ่อนลูกไว้ในกระเป๋าหน้าท้อง อยู่ด้วยกันจนวันสุดท้ายของชีวิต และสร้างน้ำนมให้ลูกดื่มกิน ซึ่งเป็นลักษณะพิเศษของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ไม่มีในสัตว์อื่น แต่ในการศึกษาใหม่ได้สร้างความประหลาดใจให้กับนักวิทยาศาสตร์อีกครั้ง

เส้นทางการค้นพบเริ่มต้นขึ้นเมื่อทีมงาน BBC กำลังถ่ายทำซีรีย์สารคดีเรื่อง ‘Life in Cold Blood’ โดยใช้กล้องส่องเพื่อบันทึกภาพสิ่งมีชีวิตที่ชื่อ Gymnophiona หรือรู้จักกันในอีกชื่อว่า ‘Caecilians’ มันเป็นสัตว์ที่อยู่ในกลุ่มสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำแบบเดียวกับ กบ คางคก หรือซาลาแมนเดอร์อยู่

Caecilians นั้นไม่แขนไม่มีขา และมีดวงตาที่การมองเห็นธรรมดาค่อนไปทางไม่ค่อยดีซะมากกว่า โดยใช้ชีวิตทั้งหมดอยู่ใต้ดิน Carlos Jared นักสัตววิทยาจากสถาบันบบูทันตันในบราซิลได้กล่าวเอาไว้ว่า “พวกมันหายาก ไม่ค่อยเจริญเติบโตในห้องทดลอง ยากต่อการผสมพันธุ์ และยากต่อการสังเกตโดยไม่ไปรบกวนพวกมัน”

ในขณะที่กำลังบันทึกภาพตัวเมียที่ล้อมรอบลูกของเธอเอาไว้ ทีมงานก็สังเกตเห็นอะไรบางที่แปลกตา จู่ ๆ เด็ก ๆ ก็เหมือนกับบ้าคลั่งขึ้นมา พวกมันรีบรุดไปยังผิวหนังของแม่ จากนั้นชั้นผิวหนังด้านนอกที่เป็นสีขาวก็หลุดออกมาเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วลูกของเธอก็ดูมันเข้าไป

“เรารู้สึกทึ่งกับสิ่งนี้มากจนเราไม่ได้ใส่ใจกับพฤติกรรมอื่น ๆ ที่เราเห็น” Marta Antoniazz หนึ่งในผู้ร่วมวิจัย กล่าว ทีมงานตระหนักได้ว่าเด็ก ๆ กินผิวหนังสีขาวนั้นแทบทุกวันทำให้ลูกน้อยมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นถึง 2 เท่าภายใน 2 สัปดาห์

เพื่อหาคำตอบว่ามันคืออะไรกันแน่ ทีมวิจัยจึงเก็บตัวอย่างไปทดสอบในห้องปฏิบัติการและพวกเขาก็ต้องตกใจเมื่อสารดังกล่าวนั้นอุดมไปด้วยน้ำตาล โปรตีน และไขมัน ซึ่งเป็นแบบเดียวกับที่เกิดขึ้นในน้ำนมมนุษย์ นมวัว หรือนมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหลาย ราวกับว่า “พวกมันมีวิวัฒนาการมาบรรจบกันด้วยวิธีที่คล้ายกัน” ในการแก้ปัญหาให้อาหารลูกอ่อน

สิ่งที่ยิ่งประหลาดใจกว่านั้นคือเด็กน้อยผู้หิวโหยสามารถ ‘ส่งเสียงร้อง’ กระตุ้นให้แม่ปล่อยน้ำนมได้ โดยจะมีเสียงแหลมดังขึ้นมาแล้วน้ำนมก็จะถูกผลิดในไม่กี่นาทีข้างหน้า

“พฤติกรรมนี้ดูเหมือนเป็นการขอของลูกนก ซึ่งตามความรู้ของผม (สิ่งนี้)ไม่เคยถูกบันทึกไว้เลยในสัตว์จำพวก Caecilians มาก่อน” Marcel Kouete นักสัตววิทยาจากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติฟลอริดา ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับการศึกษานี้ กล่าว

แม้เราจะเคยเห็นพฤติกรรมการ ‘ให้นม’ ในสัตว์อื่นที่ไม่ใช่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมาบ้างเช่น นกฟลามิงโกที่เป็นของเหลวสีแดง แต่นี่เป็นครั้งแรกสุดที่พบในสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำว่าสามารถผลิตสารข้นเหนียวที่มีสารอาหารสูงเหมือนน้ำนมได้

ยังไงก็ตามกระบวนการดังกล่าวต้องแลกมากับค่าใช้จ่ายที่สูงมาก ตลอดการให้นมลูกนาน 2 เดือน แม่ Caecilians จะสูญเสียมวลกายไป 30 เปอร์เซ็น แต่ดูเหมือนจะคุ้มค่าที่ทำให้ลูก ๆ ของเธอเติบโตได้อย่างสมบูรณ์

ที่มา

https://www.science.org/doi/10.1126/science.adi5379

https://www.nature.com/articles/d41586-024-00686-5

https://www.iflscience.com/these-amphibians-feed-their…

https://www.npr.org/…/researchers-have-found-an…

https://www.scientificamerican.com/…/the-first…/

Photo : Carlos Jared