ไฮยีน่าเพศเมียมี “จู๋” ยื่นออกมาเหมือนเพศผู้

ครั้งหนึ่งพวกมันเคยเป็นสัตว์ที่ถูกมองว่าเป็น “กะเทย” มาก่อน

ในเดือน Pride month เช่นนี้ เชียงใหม่นิวส์อยากยกเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับ ไฮยีน่าเพศเมีย ที่มีอวัยวะเพศเทียมเหมือนผู้ชาย ที่ครั้งหนึ่งพวกมันถูกล้อเลียน จนนำไปสู่การถกเถียงถึง มุมมองต่อผู้หญิงในสังคม สะท้อนความคิดที่เกี่ยวกับบทบาทของผู้หญิงที่ถูกมองว่าไม่สามารถทำบางอย่างได้ ซึ่งนำไปสู่การต่อสู้กับ ระบอบปิตาธิปไตย ในสังคมเมื่อปี 2018 ที่มีผู้ออกมาเดินขบวนเพื่อเรียกร้องความเท่าเทียมทางเพศ

หลายคนเข้าใจผิดว่า ไฮยีน่ามี เป็นหมาป่า หรือมีตระกูลเดียวกับสุนัข ซึ่งแท้จริงแล้ว ไฮยีน่า เป็นสัตว์ที่มีวงศ์เป็นของตัวเองคือ Hyaenidae แยกออกมาจากตระกูล Feliformia อีกที ซึ่งใกล้เคียงกับแมวในตระกูล Felidae

ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 สายพันธุ์ มีขนาดแตกต่างกันคือ ไฮยีน่าลายจุด ไฮยีนาลายทาง ไฮยีนาสีน้ำตาล และอาร์ดวูล์ฟ ซึ่งมีถิ่นกำเนิดมาจากทุ่งหญ้าสะวันนาในทวีปแอฟริกา กรามของมันทั้งใหญ่ และทรงพลัง มีแรงกัดมากกว่าสุนัขป่าถึง 30 เท่า วิ่งได้เร็วถึง 65 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

แต่ยังมีเรื่องราวที่ชวนสงสัยของไฮยีน่าเพศเมียที่มีอวัยวะเพศเทียมที่เป็น "กระจู๋" เหมือนของเพศผู้ และยาวได้ถึง 7 นิ้วยื่นออกมาจากร่างกาย และมีช่องคลอดที่มองไม่เห็นจากภายนอก และจะใช้อวัยวะเพศเทียมนี้ในการปัสสาวะ ผสมพันธุ์ และคลอดลูก

สาเหตุที่อาจทำให้ไฮยีน่าเพศเมียเป็นแบบนั้น เนื่องจากไฮยีน่าตัวเมียมีฮอร์โมน Testosterone ซึ่งเป็นฮอร์โมนหลักที่ช่วยกระตุ้นลักษณะความเป็นชาย มากกว่าไฮยีน่าตัวผู้เสีย ทำให้ไฮยีน่าตัวเมียส่วนใหญ่มีขนาดตัว และขนาดกระจู๋ ที่ใหญ่กว่า และมีอำนาจเหนือกว่าไฮยีน่าตัวผู้

ทำให้ในสังคมของไฮยีน่า “เพศหญิงจะเป็นใหญ่มากกว่าเพศชาย” โดยเฉพาะในสายพันธุ์ไฮยีนาลายจุดพวกมันมีตัวเมียเป็นจ่าฝูงที่คอยดูแลสมาชิกในฝูงที่อาจมีมากถึง 80 ตัว และในแต่ละฝูงก็มักจะมีตัวเมียเยอะกว่า พวกมันตัวใหญ่กว่า ดุร้ายกว่า

นอกจากนี้ ขนาดอวัยวะเพศของตัวเมียยังสามารถบ่งบอกลำดับชั้นในสังคม ตัวที่มีอวัยวะเพศที่ขยายใหญ่ได้จนมีขนาดเท่ากับอวัยวะเพศของตัวผู้ จะสามารถเข้ากลุ่มตัวเมียได้ดี ส่วนไฮยีนาตัวเมียที่ไม่มีอวัยวะเพศผู้ จะถูกขับออกจากกลุ่ม

แต่อวัยวะที่ไม่เหมือนใครนี้ก็สร้างปัญหาให้กับการคลอดลูกเป็นอย่างมาก ในท้องแรกของลูกไฮยีนามีโอกาสตายถึง 60% จากการขาดอากาศหายใจ การคลอดนั้นก็อันตรายต่อร่างกายแม่ด้วย อีกทั้งอวัยวะเพศเทียมทำให้ตัวผู้ที่จะเข้ามาผสมพันธุ์สับสน และอาจใช้เวลาถึง 2 เดือนในการหาวิธีผสมพันธุ์ที่ถูกต้อง

ปัจจุบันหากถามว่าอวัยวะเพศที่ดูเหมือน “จู๋” ของไฮยีน่าตัวเมียมาจากไหน ในมุมวิวัฒนาการ เรายังไม่สามารถหาที่มาได้แน่ชัด เพราะมีความซับซ้อนเป็นอย่างมาก แต่เชื่อกัน อาจเป็นการปรับตัวของสายพันธุ์ เพื่อให้ตัวเมียที่เคยอ่อนแอ ไม่ตกเป้าหมายของผู้ล่า