นวัตกรรมกล่องเลี้ยงจิ้งหรีดอัตโนมัติ

ในบรรดาแมลงทั้งหมด “จิ้งหรีด” ถือว่าเป็นดาวรุ่งขึ้นแท่นเป็นสัตว์เศรษฐกิจตัวใหม่ ทั้งกระตุ้นเศรษฐกิจไทย สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร จิ้งหรีดถูกนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบ โดยจิ้งหรีดทั้งตัวถูกนำมาผลิตในรูปแบบจิ้งหรีดแช่แข็งและจิ้งหรีดปรุงรส

ส่วนจิ้งหรีดสดนำมาผลิตเป็นจิ้งหรีดผง พัฒนาต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากมาย เช่น พาสต้า แครกเกอร์จิ้งหรีด ขนมปังผสมผงจิ้งหรีด แป้งบราวนี่สำเร็จรูป เกลือปรุงผสมจิ้งหรีด ผงโปรตีนสกัดเข้มข้น ไส้กรอกผสมจิ้งหรีด โปรตีนจิ้งหรีดอัดเม็ด ฯลฯ

จิ้งหรีดมีศักยภาพเป็น “แหล่งโปรตีนทางเลือก” คุณค่าทางโภชนาการสูง โปรตีนเฉลี่ยสูงกว่าเนื้อสัตว์ มีกรดอะมิโนจำเป็นครบ 9 ชนิด มีโอเมก้า 6 และโอเมก้า 3 เทียบเท่าปลาแซลมอน มีแคลเซียมสูงกว่านมวัว มีธาตุเหล็กสูงกว่าผักโขม มีวิตามิน B12 สูงกว่าปลาแซลมอล 10 เท่า มี Chitin สนับสนุนการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย โพรไบโอติกส์

แหล่งโปรตีนทางเลือก มูลค่าสูง

ในปี 2565 จิ้งหรีดมีมูลค่าตลาดอยู่ที่ 14,000 ล้านบาท อัตราการเติบโตเฉลี่ยที่ 28.6% คาดว่า ปี 2573 ตลาดจิ้งหรีดจะมีมูลค่า 144,000 ล้านบาท เพราะมีผู้บริโภคในทุกภูมิภาค ในแอฟริกามีการบริโภคจิ้งหรีดมากที่สุด จำนวน 25 ประเทศ รองลงมา คือ เอเชีย 13 ประเทศ อเมริกา 4 ประเทศ ยุโรป 4 ประเทศ และทวีปออสเตรเลีย 2 ประเทศ

มูลค่าตลาดของแมลงกินได้ในปี 2565 อยู่ที่ 21,000 ล้านบาท อัตราเติบโตเฉลี่ย 28.3% โดยสัดส่วนมูลค่าตลาดแมลงกินได้ อยู่ที่เอเชียแปซิฟิก 41% อเมริกาเหนือ 13% ละตินอเมริกา 22% ยุโรป 21% ตะวันออกกลางและแอฟริกา 3%

นวัตกรรมกล่องเลี้ยงจิ้งหรีดอัตโนมัติ ถูกคิดค้นและพัฒนาโดย ผศ.ดร.ปิยะพงษ์ ศรีวงษ์ราช ผศ.ดร.ชามา อินซอน คุณธนกร พรมโคตรค้า และ คุณพงศธร โชติวีระกุล ภาควิชาเกษตรกลวิธาน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่คิดค้นและพัฒนานวัตกรรมกล่องเลี้ยงจิ้งหรีดอัตโนมัติ เพื่อแก้ปัญหาการเลี้ยงจิ้งหรีดเพื่อจำหน่ายแบบเดิม ที่ประสบปัญหาในเรื่องของการตายของจิ้งหรีด เนื่องจากสภาพอากาศที่ไม่เหมาะสม เป็นต้น เพื่อให้ผู้เลี้ยงจิ้งหรีดสามารถส่งผลผลิตที่ดี มีคุณภาพให้ถึงมือลูกค้าอย่างปลอดภัย

จิ้งหรีด แมลงเศรษฐกิจ อาหารทางเลือกใหม่

• โปรตีนสูงถึง 18.6%
• ลงทุนน้อย ผลตอบแทนสูง
• ลงทุนครั้งเดียว สามารถเก็บผลผลิตได้ต่อเนื่องทุกๆ 35 วัน ไปได้นานถึง 5-6 รุ่น
• มูลจิ้งหรีด สามารถนำมาทำปุ๋ยหมักแก่พืช
• สามารถแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างหลากหลาย

เปลี่ยนรูปแบบการเลี้ยง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ

จิ้งหรีดเป็นแมลงเศรษฐกิจที่เกษตรกรนิยมเพาะเลี้ยงกันมากเพื่อการจำหน่าย การเลี้ยงจิ้งหรีดของเกษตรกรในปัจจุบันจะเลี้ยงในโรงเรือนแบบเปิดโดยมีการสร้างคอกให้กับจิ้งหรีด สำหรับการให้อาหารและน้ำจะอาศัยแรงงานคนเป็นหลัก

รูปแบบการเลี้ยงโรงเรือนแบบเปิดดังกล่าว ส่งผลให้การเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดมีปัญหาหลายด้าน เช่น อัตราการตายของจิ้งหรีดเนื่องจากสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม การใช้พื้นที่เพาะเลี้ยงไม่มีประสิทธิภาพและความยากลำบากในการปฏิบัติงานของเกษตรกร

จากปัญหาดังกล่าวจะเห็นว่ารูปแบบการเลี้ยงจิ้งหรีดของเกษตรกรในปัจจุบันนั้น ยังไม่เหมาะสมเท่าใดนัก จึงมีแนวคิดพัฒนารูปแบบการเลี้ยงจิ้งหรีดใหม่ให้เป็นแบบระบบปิดที่ได้มาตรฐาน ง่ายต่อการทำความสะอาด เป็นการใช้พื้นที่ในการเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด และมีระบบดูแลอัตโนมัติเพื่อแก้ปัญหาในเรื่องของแรงงาน โดยอาศัยการทำงานของไมโครคอนโทรลเลอร์ร่วมกับระบบอินเตอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IOT)

จุดเด่นนวัตกรรม

กล่องเลี้ยงจิ้งหรีดอัตโนมัติ เป็นการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเลี้ยงจิ้งหรีดแบบดั้งเดิมให้มีประสิทธิภาพและง่ายต่อการจัดการมากยิ่งขึ้น สามารถให้อาหารและน้ำแบบอัตโนมัติตามคำสั่งที่กำหนดบนหน้าตู้ควบคุม หรือผ่านทางมือถือ สามารถลดความร้อนสะสมภายในตู้เลี้ยงจิ้งหรีดได้ด้วยพัดลมระบายอากาศ

โดยการกำหนดค่าอุณหภูมิสูงสุดที่ยอมให้เกิดขึ้นได้ ช่วยลดเวลาและการใช้แรงงานคนในการเลี้ยงจิ้งหรีดของเกษตรกร อีกทั้งยังใช้พื้นที่ในการเลี้ยงจิ้งหรีดน้อยกว่า เมื่อเทียบกับวิธีการเลี้ยงแบบเดิมและลดอัตราการตายของจิ้งหรีดได้ประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์อีกด้วย

สำหรับท่านใดที่สนใจ สามารถเกี่ยวกับกล่องเลี้ยงจิ้งหรีดอัตโนมัติ สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ ภาควิชาเกษตรกลวิธาน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โทรศัพท์ : 081-940-9903 อีเมล : agrpyp@ku.ac.th