เปิดบันทึกแม่ทัพพม่า ตั้ง 27 ค่ายล้อมกรุงศรีอยุธยา คราวสงครามเสียกรุงครั้งที่ 2
เปิดบันทึกแม่ทัพพม่า ตั้ง 27 ค่ายล้อมกรุงศรีอยุธยา คราวสงครามเสียกรุงครั้งที่ 2
หนึ่งในบันทึกที่บรรยายถึงการตั้ง “ค่ายพม่า” ล้อม “กรุงศรีอยุธยา” ที่น่าสนใจมากบันทึกหนึ่ง เป็นบันทึกของ Letwe Nawrahta เป็นแม่ทัพคนสำคัญของพม่า ได้บันทึกเหตุการณ์ที่เขาได้เข้าร่วมสงครามในครั้งนั้นเป็นบทร้อยกรอง 76 บท มีชื่อว่า Yodayar Naing Mawgun
ศ.ดร. นิยะดา เหล่าสุนทร ได้สรุปข้อมูลเกี่ยวกับการตั้งค่ายล้อมกรุงศรีอยุธยา ดังนี้
การตั้งค่ายล้อมกรุงศรีอยุธยามีทั้งหมด 27 ค่าย แม่ทัพใหญ่เนเมียวสีหบดีตั้งค่ายทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือห่างจากพระนคร 400 ตาร์ (tar) (1 ตาร์ เท่ากับ 3.5 เมตร) ค่ายนั้นมีปริมณฑล 350 ตาร์ และความสูง 7 คิวบิท Shwe Taung Sithu ทางทิศเหนือค่อนไปทางตะวันตก มีปริมณฑล 200 ตาร์ ส่วนสูง 7 คิวบิท ทางทิศตะวันออก Ponya Kyaw Htin Kyaw Gaung Kyaw Thu ตั้งค่ายใกล้ ๆ เพนียดคล้องช้าง มีปริมณฑล 300 ตาร์ ส่วนสูง 8 คิวบิท ฯลฯ
ค่ายรบของพม่า 27 ค่ายตั้งประจันกับค่ายรบฝ่ายไทย 50 ค่าย สถานการณ์ครั้งนี้สร้างความสะพรึงกลัว ให้แก่ชาวอยุธยายิ่งนัก แต่กระนั้นทางการของไทยก็ยังไม่ละลดความพยายาม มีการเสริมกําลังทหารจำนวน 2 หมื่นคนจากหัวเมืองใกล้เคียงคือ สวรรคโลก พิษณุโลก สุโขทัย และ Baner มาตั้งที่ตําบลกู่เต้า พม่าส่ง Thiri Yaza Thingyan มาล้อมทางตะวันออก และ Thiri Yanamaik Kyaw Htin ทางตะวันตก
กําลังสําคัญของทัพพม่าคือ กองทัพหน้าของทหารไทยที่แข็งแกร่งจํานวน 1,000 คน เขาเหล่านี้คือเชลยศึกไทยที่่พม่าจับตัวไว้ในครั้งก่อน และไว้ชีวิตพร้อมทั้งให้ดื่มน้ำพระพิพัฒน์สัตยาว่าจะซื่่อตรงต่อพม่า ไม่มีใครที่จะคาดเดาสถานการณ์เช่นนี้ได้เลย กองทัพไทยเข้าใจว่าเขาเหล่านี้คือทัพเสริมจากหัวเมืองใกล้เคียงที่ส่งมาช่วย ไม่มีใครคาดคิดว่าเขาเหล่านั้นคือศัตรูของคนไทยด้วยกันเอง ทัพไทยพ่ายแพ้อย่างยับเยินและทหารไทยถูกจับ
ทัพไทยซึ่งประกอบด้วยชนหลายชาติที่จ้างมา คือ ชาวอินเดีย, Panthay (คือพวกชาวจีนมุสลิม) ชาวจีน ชาวมาเลย์ พ่ายแพ้ทัพพม่านับครั้งไม่ถ้วน ทั้งนี้ทำให้ชาวอยุธยาตื่นตระหนกเพราะถูกพม่าปิดล้อมเพื่อให้อดตาย พระเจ้ากรุงสยามมีพระราชสาส์นส่งถึงฝ่ายพม่าโดยมีพระกลาโหมเป็นทูต ในพระราชสาส์นมีความว่ากรุงสยามกับพม่ามีไมตรีกันมาช้านานสืบเนื่องมาตั้งแต่พระปัยกา พระอัยกาของไทย กรุงศรีอยุธยาได้ส่งเครื่องราชบรรณาการคือช้าง ม้า ให้แก่พม่าเป็นนิตย์ แต่เหตุที่ความสัมพันธ์ระหว่างสอง ชาตินี้ต้องหยุดชะงักไป ก็เพราะความไม่ซื่อสัตย์ของมอญ
ฝ่ายพม่าโดยมีรองแม่ทัพเป็นผู้ตอบยืนยันว่า กรุงศรีอยุธยาจะต้องส่งเครื่องราชบรรณาการให้พม่าเหมือนเช่นเดิม อันประกอบด้วย พระราชวงศ์ พระราชโอรส พระราชธิดา ช้าง ม้า และปืนใหญ่ ในขณะนี้ฝ่ายพม่าพร้อมที่จะทำศึกในทุกเมื่อด้วยกําลังไพร่พลที่มหาศาล มีทหารไทยที่เข้มแข็ง (ที่หันมาเข้ากับพม่า) 1,000 นาย และทหารพม่าจํานวนมหาศาล
ในช่วงเวลาที่กําลังเจรจากันอยู่นี้ (1 เดือน) พม่าตั้งค่ายประชิดกรุง 3 ค่ายขนานกันเพื่อเตรียมขุดอุโมงค์ ไปยังรากกําแพงเมือง ขณะที่พงศาวดารไทยระบุว่า ค่ายพม่า มีจำนวน 18 ค่าย เช่น เพนียด วัดกุฎีแดง วัดสามพิหาร วัดนางปลื้ม วัดหน้าพระเมรุ วัดมณฑป วัดภูเขาทอง วัดเกาะแก้ว วัดนางชี วัดกระโจม ฯลฯ
ที่มา : ศิลปะวัฒนธรรม