สำนักงานสถิติฯ ลุยทำโครงการสำมะโนการเกษตร ปี 2566
The Bangkok Insight
อัพเดต 02 มิ.ย. 2566 เวลา 13.50 น. • เผยแพร่ 03 มิ.ย. 2566 เวลา 00.50 น. • The Bangkok Insightสำนักงานสถิติฯ เดินหน้าโครงการสำมะโนการเกษตร ปี 2566 เดินหน้าสร้างฐานข้อมูล ขับเคลื่อนภาคการเกษตรของประเทศสู่ความก้าวหน้า
ศาสตราจารย์พิเศษวิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กล่าวว่า เราวางแนวทาง และกำหนดนโยบาย ในการพัฒนาด้านการเกษตรทั้งในระดับประเทศและท้องถิ่น
สำหรับข้อมูลที่รวบรวมในสำมะโนการเกษตร ได้แก่ จำนวนผู้ถือครองทำการเกษตร ขนาดเนื้อที่ถือครองทำการเกษตร การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตร การประกอบกิจกรรมทางการเกษตร และปัจจัยทางการเกษตรอื่น ๆ
ทั้งนี้ เพื่อให้มีข้อมูลสถิติที่นำเสนอผลในระดับพื้นที่ย่อย (หมู่บ้าน/ชุมชน) ได้ ตามที่องค์การอาหารและการเกษตร แห่งสหประชาชาติ (FAO) มีข้อแนะนำให้ประเทศสมาชิกจัดทำสำมะโนการเกษตรเพื่อใช้ประโยชน์ อย่างเพียงพอสำหรับการวางแผน ติดตาม และประเมินผลการพัฒนาประเทศด้านการเกษตรและคุณภาพชีวิตของประชากรในภาคการเกษตรของประเทศ พร้อมทั้งสามารถเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างประเทศได้
การจัดทำสำมะโนการเกษตรของประเทศไทยนั้น สสช. ได้จัดทำมาแล้ว 6 ครั้ง ครั้งล่าสุดในปี 2556 เพื่อให้สอดคล้องกับข้อเสนอแนะของ FAO ที่ให้ทุกประเทศจัดทำสำมะโนการเกษตรทุก 10 ปี เป็นอย่างน้อย สสช. จึงได้กำหนดให้มีการจัดทำสำมะโนการเกษตรอีกครั้งในปี 2566
ด้าน ดร.ปิยนุช วุฒิสอน ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า การจัดทำสำมะโนการเกษตรในครั้งนี้ สำนักงานสถิติฯ ได้ยกระดับวิธีการจัดทำสำมะโนให้ทันสมัย และเป็นมาตรฐานในการจัดเก็บข้อมูล
ทั้งนี้ ได้เชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนฐานข้อมูลทะเบียนเกษตรกรกลาง หรือ Farmer One มาสร้างเป็นฐานข้อมูลผู้ถือครองการเกษตร สำหรับสำมะโนการเกษตรกรและพัฒนาไปสู่การจัดทำสำมะโนจากข้อมูลทะเบียนอย่างเต็มรูปแบบ ทำให้มีข้อมูลอย่างเพียงพอในการติดตามและกำหนดแนวทางการส่งเสริม และพัฒนาด้านการเกษตรของประเทศ รวมถึงคุณภาพชีวิตของเกษตรกร
นอกจากนี้ หน่วยงานต่าง ๆ สามารถใช้ข้อมูลสำมะโนที่มีความถูกต้อง และน่าเชื่อถือไปพัฒนาการจัดทำสถิติด้านการเกษตรของประเทศ ด้วยรูปแบบการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน และใช้ประโยชน์ข้อมูลร่วมกัน
ขณะที่การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สำหรับใช้ในการดำเนินการโครงการสำมะโนการเกษตร ทำให้ข้อมูลมีความถูกต้อง ครบถ้วน และมีคุณภาพตามมาตรฐานสากล ที่สามารถใช้อ้างอิง ในการเปรียบเทียบกับนานาชาติได้
ในการรวบรวมข้อมูลครั้งนี้ สำนักงานสถิติฯ จะเก็บข้อมูลทั้งผู้ที่อยู่ในระบบทะเบียน และนอกระบบทะเบียนจากเกษตรกรทุกราย สำหรับการวางแผน และพัฒนาด้านการเกษตรของประเทศ โดยการเก็บข้อมูลสำมะโนการเกษตรครอบคลุมในด้านต่าง ๆ ดังนี้
- การปลูกพืช เช่น ข้าว ยางพารา พืชยืนต้น ไม้ผลและสวนป่า รวมไปถึงไม้ดอกไม้ประดับทุกชนิด
- การเลี้ยงสัตว์ เช่น โค กระบือ สุกร แพะ แกะ ไก่ เป็ด ห่าน ไหม และสัตว์อื่นๆ ที่ไม่ขัดต่อพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557
- การเลี้ยงสัตว์น้ำในพื้นที่น้ำจืด (รวมถึงการเพาะฟัก/รวมถึงการอนุบาลสัตว์น้ำในพื้นที่น้ำจืด) ได้แก่สัตว์จำพวกปลา กุ้ง และสัตว์น้ำอื่นๆ
- การทำนาเกลือสมุทร
ในส่วนของการดำเนินโครงการสำมะโนการเกษตรในครั้งนี้ มีระยะเวลาการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม ถึง มิถุนายน 2566 โดยผู้ที่เก็บรวบรวมข้อมูล คือ อาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน (อกม.) อาสาสมัครเกษตรประเภทอื่น ภายใต้สังกัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมไปถึงผู้มีความรู้ความสามารถเหมาะสม ในการปฏิบัติงานดังกล่าว
ศาสตราจารย์พิเศษวิศิษฏ์ กล่าวว่า การทำสำมะโนการเกษตร เป็นกระบวนการทางสถิติในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประมวลผลข้อมูล และนำเสนอผลเพื่อให้เกิดข้อมูลสถิติการเกษตรที่ทันสมัย โดยหน่วยงานภาครัฐและเอกชน สามารถนำข้อมูลไปใช้ในทุกภาคส่วน
ขณะเดียวกัน ยังเป็นฐานข้อมูลผู้ถือครองพื้นที่การเกษตร ทั้งผู้ที่อยู่ในและนอกระบบทะเบียนการเกษตร โดยสามารถใช้ข้อมูลในการแลกเปลี่ยนเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานเพื่อเป็นประโยชน์ร่วมกัน อีกทั้งยังก่อให้เกิดข้อมูลการเกษตรระดับพื้นที่ย่อยไปจนถึงระดับประเทศเพื่อใช้ในการบริหารและกำหนดนโยบายเพื่อเกษตรกรและประชาชนในภาคเกษตร
นอกเหนือจากนี้ การทำสำมะโนการเกษตรทำให้มีข้อมูลในการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทาง การเกษตร การพัฒนาภาคการเกษตร รวมถึงเกษตรกร และสามารถใช้เป็นกรอบตัวอย่าง (Sampling Flame) ในการสำรวจด้านการทำเกษตร การเป็นช่องทางในการสะท้อนปัญหา ที่สามารถเก็บข้อมูลความต้องการหรือข้อร้องเรียนของเกษตรกรได้อีกด้วย
อ่านข่าวเพิ่มเติม