Rainbow Pop หนัง เพลง ซีรีส์วาย ป๊อบรุ้งที่จะพา GDP ไทยไปไกลกว่าที่เคย
Stop Rainbow Washing, we’re living in the Rainbow Pop era!
สมรสเท่าเทียม การรับรองเพศสภาพ สวัสดิการถ้วนหน้า และอีกหลากหลายข้อเรียกร้องที่เราพูดคุยกับวาดดาว หนึ่งในกลุ่มผู้อำนวยงานบางกอกไพรด์ 2023 เพื่อให้เกิดสังคมที่เท่าเทียม แต่คำคำหนึ่งที่ได้ยินแล้วสะกิดหูให้ต้องหยุดถามถึงเรื่องนี้เพิ่มคือประเด็นของ ‘rainbow pop’ หรือศิลปะ ความบันเทิงแบบหลากหลายที่สังคมหรือประเทศไทยอาจกำลังต้องการ
Rainbow Pop สำคัญยังไง ทำไมประเทศไทยถึงต้องการ
เวลามีคนพูดถึงการเขยื้อน GDP มากๆ เราควรจะชูประเด็นใหม่ว่ารัฐบาลต้องสนับสนุน Rainbow Pop เพราะมัน พาประเทศไทยไปได้ไกลแบบไม่มีขอบเขต ไทยไม่จำเป็นต้องโตแบบ K-POP แต่พัฒนาเป็น Rainbow Pop เพราะเรามีทรัพยากร มีผู้คน มีความสามารถ สิ่งเหล่านี้จะกลายเป็นความท้าทายสำหรับรัฐบาลไทยที่จะต้องตามให้ทันและทำให้กลายเป็น highlight ของประเทศให้ได้
มีตัวอย่าง Rainbow Pop ในปีนี้ไหม
สำหรับเรา ปรากฏการณ์ yuri ในปีนี้ เป็นปรากฏการณ์ใหม่มาก ตั้งแต่ละครเรื่อง ‘ทฤษฎีสีชมพู’ มาจนถึง ‘อิงฟ้า-ชาร์ล็อต’
อย่างเรื่องทฤษฎีสีชมพูนอกจากประเทศจีน และเวียดนามแล้ว ยังมีผู้ชมอยู่ในละตินอเมริกาเยอะมาก ตัวยอดวิวใน Youtube สูงมาก ยอดเอนเกจใน Tiktok ก็สูงเช่นกัน
พอมาถึง ‘อิงฟ้า-ชาร์ล็อต’ เราว่ามันเป็นปรากฏการณ์ที่ต้องหาคำตอบว่า ทำไมเรื่องเล่าความรักที่ไม่ได้อยู่ในกรอบ ถึงแม้บางทีอาจจะยังมีกรอบสองเพศ (binary) อย่าง position binary อยู่ แต่ถ้าสังเกต เรื่องที่มีประเด็นนี้ชัด ๆ จะไม่ค่อยดัง
แต่ความรักที่หลุดออกจากกรอบการเป็นรักต่างเพศ (heterosexual) ไม่ต้องแมนจ๋า ผู้หญิงจ๋า กลับดัง แสดงว่าสังคมอาจจะอยากฟังเรื่องราวใหม่ ๆ ของความรัก หรืออีกประเด็นก็คือ ความรู้สึกที่ปิดซ่อนอยู่ในมนุษย์ทุกคนมันถูกตีให้แตกออกมา
อย่างความรู้สึกหลงรักเพื่อนสักคน ผู้หญิง ผู้ชายสักคนที่สังคมไม่อนุญาตให้หลงรัก แต่มันอยู่ในมิติสำนึกลึก ๆ มิติของแฟนคลับอิง ‘ฟ้าชาร์ล็อต’ กับ ‘ฟรีนเบค’ มันเลยเป็นความลุ่มหลง ความคลั่ง เหมือน ‘บิวกิ้นพีพี’ เหมือนกับที่ ‘นุ๊กปาย’ ได้รับ
แต่ซีรีส์วายหรือละครที่ใช้อัตลักษณ์ทางเพศมาเป็นประเด็นหลัก บางคนก็มองว่าถูกใช้เชิงการค้ามากกว่าผลักดันความเท่าเทียมทางเพศ
พวก commercial เขาเก่งกว่าเรามากนะ มันต้องลงทุน 10 ล้าน 20 ล้าน เขามีเครื่องมือ มี sponsorship ที่จัดการได้เร็วกว่าเรา
ซีรีส์วาย ยูริ ใครจะมีดรามาเราไม่สนใจเลย เพราะถ้าเทียบกับชีวิตเราสามสิบปีที่ผ่านมา ที่ต้องหลบซ่อน และไม่สามารถจินตนาการได้เลยว่าความรักเราจะรักกับแฟนเป็นยังไง กับแค่จะมีอยู่ในหนังแล้วจะมี commercial ทุกอย่างมันก็ commercial นะ
มิติของซีรีส์วาย ยูริ เป็นอุตสาหกรรมที่ประเทศไทยต้องตามให้ทัน การเต้นแบบ transgender เต้นแบบ non-binary มันสำคัญนะถ้าประเทศไทยสามารถทำได้จนสะเทือนโลก เพราะมันจะ เปลี่ยนมิติของเสรีภาพในประเทศได้
จริง ๆ เราไม่ได้ทำงานเรื่องเสรีภาพเพียงอย่างเดียว เรายังทำเรื่องความเป็นธรรมด้วย กฎหมายต่าง ๆ จึงต้องไปพร้อมกับเสรีภาพ โดยเฉพาะปรากฏการณ์ที่เราทำงานมา 5 ปี 10 ปี เราสามารถล้ม พรบ.คู่ชีวิตจากรัฐได้ ขบวน pride ของเราเป็นปรากฏการณ์ในพื้นที่สาธารณะ ทุกห้างที่เป็นช้างสารที่เขาชนกัน ต้องปูทาง ถ้าเพื่อน ๆ ได้แรงบันดาลใจจากงานที่เราทำ ไม่ต้องรับแรงบันดาลใจจากเรา แต่ได้จากพื้นที่ที่เราใช้ นำไปสร้างความเป็นสร้างสรรค์ จนเศรษฐกิจเปลี่ยน เราก็ยินดี
จะผลักดัน Rainbow Pop ยังไง ภายใต้สภาวะสังคมที่มีความไม่เท่าเทียม
ต้องมีพื้นที่การแสดงออกที่เยอะที่สุดแล้วแข่งขันกัน ทำไมนางงามดังได้ เพราะตอนนี้นางงามแข่งกันเยอะมาก แต่ถ้าเป็นการแข่งขันแบบกรอบสองเพศแบบเดิม ยังคงซื้อรายการที่มีแต่ผู้ชายหน้าตาดีโดยไม่อนุญาตให้เกิดความหลากหลาย ก็ไม่ต้องไปซื้อมา
จริง ๆ เราชอบดูไบรอันตัน มันเรียลมาก รายการเขาเคารพในทุกพื้นที่ ทุกรูปแบบร่างกาย
สังคมเองก็ต้องเป็นส่วนหนึ่ง ต้องช่วย ต้องตื่น แล้วให้คุณค่าสิ่งเหล่านี้ให้มันเกิดขึ้น ทำยังไงให้ contest แบบไบรอันตันมีการสนับสนุนได้ ทำยังไงให้คอนเทนต์แบบนักร้องที่อนุญาตให้เป็นตัวของตัวเอง สามารถมียอดวิวได้
นอกจากสังคมและภาคธุรกิจแล้ว อะไรที่จะช่วยส่งเสริมคอนเทนต์ Rainbow Pop ได้อีก
รัฐต้องสนับสนุน กว่าเด็กคนหนึ่งจะกลายเป็นคนมีชื่อเสียง กว่าจะมีเงินเหมือน ‘เก่ง ธชย’ แล้วมาประกวด ทุกเทศบาล กรุงเทพมหานคร เปิดพื้นที่ได้ไหม มีลำโพงง่าย ๆ เครื่องเสียงง่าย ๆ ที่สามารถซ้อมเต้นกันทุกวัน โดยไม่มีเงื่อนไขว่าเขาเต้นแหกขาอะไร ก็ไม่ต้องมาล้อเลียน ไม่ต้องถ่ายรูปมาว่ากล่าวกัน
ภาครัฐในส่วนของความยุติธรรม การคุ้มครอง ต้องช่วยดำเนินการ เพราะเรื่องพวกนี้ภาครัฐทำได้ กทม. เปิดได้หรือยังสำหรับพื้นที่สาธารณะที่ทำให้เด็กและเยาวชนลุกขึ้นมาเต้นได้ ร้องเพลงได้ เล่น E-sports
พูดถึงประเด็น E-Sports ดูเป็นวงการหนึ่งที่ยังไม่ค่อยมีความหลากหลายทางเพศ
ถ้า E-sports ยังมีแต่ความเป็นชายที่เป็นพิษ (toxic masculinity) ผลิตเกมที่มีแต่นมใหญ่ ๆ เพื่อที่ตัวละครจะกลายเป็นวัตถุทางเพศ (sex objects) คนก็อาจจะไม่อยากเล่น ควรสนับสนุนระบบผลิตเกมที่เป็น non-binary แบบ THE SIMS หรือเกมต่าง ๆ
รัฐอาจจะลองตั้ง Rainbow e-sports ให้เกย์ หรือกะเทยสักคนที่ชอบเล่นเกม ได้มีโอกาสแสดงความสามารถ ได้ลงแข่งขัน เพื่อไม่ปิดตายวงการเกมให้เป็นของเพศใดเพศหนึ่ง
พื้นที่ในการเล่นก็เช่นเดียวกัน ทำยังไงให้ทุกห้างสรรพสินค้ามีพื้นที่ที่เป็นมิตรกับ LGBTQ+ หรือเพศต่าง ๆ กลางคืนต้องมีกล้องวงจรปิดมากพอที่ทำให้เขากลับบ้านแล้วปลอดภัย ทำไมคุณไม่ลองเอาธงรุ้งไปแปะใน E-sports ให้คนได้รู้ว่าไม่ใช่แค่เด็กผู้ชายที่เล่น ผู้หญิง LGBTQ+ Non-binary ไปเล่นได้ ใคร ๆ ก็เล่นได้
พื้นที่สาธารณะสำหรับทุกเพศสำคัญยังไง
มีคนถามเราว่าอะไรคือตัวชี้วัดเรื่องความเป็นธรรมทางเพศ คำตอบคือ พื้นที่สาธารณะ เพราะมันคือตัวชี้วัดสำคัญว่าถ้ามีมากพอถึงจะสร้างความมั่นคงได้
ทำไมประเทศไทยมีแต่สนามฟุตบอลให้ผู้ชายไปเตะฟุตบอลได้อย่างเสรี แล้วพื้นที่ของผู้หญิง พื้นที่ของ LGBTQ+ ทำไมไม่มีพื้นที่สันทนาการให้เพศอื่น ๆ ได้เข้าไปใช้ ซึ่งมันก็ส่งผลให้ผู้หญิงอยู่ได้แต่ในห้อง ต้องใกล้ชิดกับพ่อแม่ที่ใช้งานเรา (ขำ)
“ถ้าคุณอยากมี rainbow pop รัฐต้องอัดเงินในเรื่องของความเท่าเทียมทางเพศ พื้นที่สาธารณะมากมายที่จะทำให้ GDP มันเขยื้อนอย่างที่คุณต้องการ โดยที่ไม่ต้องสร้างโรงงานอุตสาหกรรมใด ๆ เลย คุณสร้างโคลอสเซียมแล้วให้ drag ไปเช่าในราคาที่ไม่สูง ให้ drag ได้มีพื้นที่เต้น โชว์อย่างเต็มที่ แล้วเปิดให้นักท่องเที่ยวไปซื้อบัตร เรื่องพวกนี้ทำได้ แต่คุณต้องคุยกับชุมชน เพราะชุมชนคือหัวใจหลัก”-วาดดาว
ใครว่าความเท่าเทียมทางเพศจะต้องถูกเรียกร้องโดยกลุ่มนฤมิตรไพรด์ นักกิจกรรม เฟมินิสต์ หรือองค์กรเพื่อสังคม แท้จริงแล้วประเด็นเหล่านี้สามารถถูกพูดถึงในวัฒนธรรมป๊อบ ๆ ที่เราคุ้นเคย ไม่ว่าจะเป็นภาพยนตร์ เพลง หรือซีรีส์ เพราะ สื่อเหล่านี้จะเป็นปัจจัยสำคัญในการช่วยให้ขั้นบันไดของแต่ละเพศขยับมาใกล้กันมากยิ่งขึ้น
ไม่เพียงเท่านั้น ภาครัฐบาล ธุรกิจและประชาชนก็ยังมีส่วนสำคัญในการผลักดันด้านกฎหมายและพื้นที่สาธารณะเพื่อเอื้อให้ทุกเพศได้มีความเท่าเทียมและช่วยสร้างพื้นที่ให้สื่อสีรุ้งของไทยกลายเป็นหมุดหมายสำคัญในการขยับ GDP ไทยให้ไปได้ไกลกว่าที่เคย