อาจารย์แนะนำเอง! ทำ Portfolio แบบไหนถึงเข้าตาคณะกรรมการ
สวัสดีค่ะน้องๆ เข้าสู่เดือนพฤศจิกายน 2565 กันแล้ว เรียกได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการรับสมัคร TCAS66 อย่างเป็นทางการ แม้ว่าบางมหาวิทยาลัยจะเริ่มรับสมัครรอบ Portfolio กันไปแล้ว แต่ก็มีอีกหลายมหาวิทยาลัยที่จะเริ่มรับสมัครในเดือนพฤศจิกายน - ธันวาคมนี้
สำหรับการยื่นสมัครรอบ Portfolio แน่นอนว่า Portfolio จะต้องเป็นพระเอก เป็นตัวหลักในการพิจารณาคัดเลือก และในแต่ละปีก็มักจะมีน้องๆ ถามว่าต้องทำ Portfolio แบบไหนจึงจะผ่านการคัดเลือก ใส่ผลงานอะไรดี ใช้สีมหาวิทยาลัยดีไหม อาจารย์จะเลือก Portfolio อย่างไร ซึ่งปกติแล้วเราก็จะเห็นรุ่นพี่ออกมาแชร์ประสบการณ์ หรือโชว์ Portfolio เป็นแนวทางให้กับน้องๆ ได้เตรียมตัวกัน แต่วันนี้!! พี่แนนนี่ขอรวบรวมบทสัมภาษณ์ จากคณะกรรมการ ที่มีหน้าที่พิจารณาคัดเลือกรอบ Portfolio มาฝากน้องๆ ตามไปดูกันว่าในมุมมองของคนตรวจ Portfolio นั้น แบบไหนจะชนะใจ ผ่านการคัดเลือกเข้าไปได้บ้าง
อาจารย์มาเอง! ทำ Portfolio แบบไหนถึงเข้าตาคณะกรรมการ
วันนี้ทาง Dek-D ได้รับเกียรติจาก ดร.ยุคลวัชร์ ภักดีจักริวุฒิ์ (อาจารย์ปิ๊ก) จากวิทยาลัยนวัตกรรมสื่อสารสังคม เอกการสื่อสารเพื่อการท่องเที่ยว ม.ศรีนครินทรวิโรฒ มาแชร์ประสบการณ์การตรวจ Portfolio และแนะแนวทางในการทำ Portfolio ไว้อีกด้วย
1. เตรียมตัวก่อนทำ Portfolio ยังไง?
การจะเริ่มต้นทำ Portfolio อย่างแรกที่ควรทำเลย คือ ศึกษาระเบียบการ อะไรที่ผิดไปจากระเบียบการไม่ควรทำ เช่น บอกว่า 10 หน้า ก็ต้อง 10 หน้า ผลงานไม่เกิน 3 ปี ก็ต้องไม่เกิน 3 ปี
2. Portfolio แบบไหนมักจะถูกเลือก?
แน่นอนว่า Portfolio ที่ส่งมาในคณะ เป็นของคนประเภทเดียวกัน สนใจสิ่งเดียวกัน ก็จะมีหลายๆ อย่างที่ซ้ำๆ กัน ฉะนั้น Portfolio ที่มีความโดดเด่น เป็นตัวของตัวเอง เป็นที่น่าจดจำ และนำเสนอ หรือสะท้อนความสามารถของเจ้าของ Portfolio ออกมาได้ชัดเจน แถมช่วง COVID-19 แบบนี้ทุกคนมักจะมีกิจกรรมเหมือนๆ กันหมด เพียงแต่ว่าเราจะมีอะไรที่โดดเด่น หรือจะสามารถดึงเอาสิ่งที่เหมือนๆ กัน มาทำให้เราโดดเด่นได้อย่างไร
ถ้าเปรียบเทียบชัดๆ ให้จินตนาการว่า การส่ง Portfolio ก็เหมือนจีบใครสักคน อยากชนะใจเขา เราก็จะต้องสืบ ต้องหาข้อมูลให้รอบด้าน เพื่อพิชิตใจคนนั้นให้ได้ ซึ่งในที่นี้ก็คือ หาข้อมูลคณะ คณะกรรมการตัดสิน และพิชิตใจ ให้เลือกเราให้ได้นั่นเอง
ยกตัวอย่างเช่น ถ้าคณะที่เราจะยื่นคณะกรรมการตรวจ Portfolio ค่อนข้างมีอายุ เจอ Portfolio ผู้สมัครที่ออกแบบสร้างสรรค์มาก สมมติเป็น Harry Potter ปรากฎว่า อาจารย์ไม่เข้าใจ คิดไปอีกอย่างว่าเป็นพ่อมด หมอผี ดังนั้นเวลาที่เราจะเข้าคณะไหน ไม่ใช่แค่นำเสนอความเป็นเราอย่างเดียว ต้องดูด้วยว่าเขาชอบอะไร
3. กรรมการเปิด Portfolio ครบทุกเล่มไหม?
เปิดดู Portfolio ทุกเล่ม แต่ต้องใช้เวลามาก แต่ว่าอาจารย์แต่คณะ แต่ละสาขาวิชามีวิธีการพิจารณาที่แตกต่างกันออกไป บางคนอาจจะมีเกณฑ์คะแนนเป็นสัดส่วน ว่าอันนี้ได้คะแนนเท่านี้ อันนี้เท่านี้ บางคนอาจจะให้เป็นกลุ่มผ่าน กลุ่มสำรอง กลุ่มไม่ผ่าน ฉะนั้น Portfolio ต้องหยุดคณะกรรมการให้สนใจได้ ให้ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของเรา ตะโกนบอกอาจารย์ว่า รับหนู รับผมเข้าไปเรียนสิ
คือถ้า Portfolio 10 หน้าใคร เปิดมาแล้วรู้สึกเฉยๆ ค่อนข้างอันตราย ให้ระวังเลยว่ายังมีความน่าสนใจไม่มากพอ ดังนั้นก่อนที่จะส่งอาจจะลองให้เพื่อนๆ ครูอาจารย์ช่วยดูว่ามันเป็นยังไงบ้าง เป็นตัวแทนของเราแล้วหรือยัง แต่ละหน้าควรจะสื่อสารให้ได้มากที่สุด หรืออาจจะมีหน้า 2 - 3 หน้าที่จะเป็นหมัดฮุก ดึงดูดอาจารย์ได้มากที่สุด
4. แนะนำการเลือกผลงานใส่ลงใน Portfolio
ผลงานเยอะมากทำไงดี?
ส่วนใหญ่จะมีปัญหาตอนจัดหน้ากระดาษ แนะนำให้จัดเรียงดีดี ผลงานหน้าแรกๆ ที่ใส่รูปภาพ ใส่เกียรติบัตร เลือกที่โดดเด่น ที่สำคัญ มาขยาย ใส่ให้เห็นชัดๆ ได้เลย ส่วนอันไหนรวมกลุ่มได้ ก็รวมแล้วย่อเล็กๆ แล้วอธิบายรายละเอียดคร่าวๆ ไว้ก็พอ
เรียงลำดับผลงานยังไงดี?
มีวิธีเรียงหลายอย่าง เช่น เรียงจากปีเหตุการณ์ที่เกิด เรียงจากความใหญ่ของรางวัล เรียงจากความเกี่ยวข้องไปยังไม่เกี่ยวข้อง เป็นต้น
ถ้ากิจกรรม/ผลงานที่ไม่เกี่ยวข้องกับสาขาวิชา ใส่ได้ไหม?
ได้ กิจกรรมเหล่านี้จะทำให้เห็นว่าผู้สมัครเป็นคนที่มีหลายมิติ ทำกิจกรรมร่วมกับคนอื่นได้ ไม่ได้สนใจเฉพาะศาสตร์ใดใดศาสตร์หนึ่ง แล้วก็อยู่ที่การอธิบาย การเชื่อมโยงประโยชน์ หรือสิ่งที่ได้รับกับการทำกิจกรรมนั้นๆ กับสาขาวิชาที่ยื่นสมัครได้ ก็ยื่นได้แล้ว
มีผลงานไม่เยอะทำอย่างไรได้บ้าง?
ถ้าตอนนี้ผลงานยังไม่มี สามารถทำใหม่ขึ้นมาได้ อันไหนสร้างใหม่ได้ สร้างเลย ยังพอมีเวลาให้ทำอยู่บ้าง หรือพยายามหากิจกรรม/งานที่แสดงทักษะด้านอื่นๆ ทำด้วย
ใส่ผลงานย้อนหลัง ตั้งแต่ม.ต้นได้ไหม?
ก็ขึ้นอยู่กับระเบียบการของมหาวิทยาลัย ถ้ากำหนดไว้ไม่ให้เกินกี่ปี ก็ไม่ควรเกิน แต่ถ้ามีผลงานที่โดดเด่นมากๆ ระดับโลก/ระดับประเทศ ก็ใส่ไปได้ แต่แทนที่จะใส่หัวว่าผลงาน ใส่เป็น ความภาคภูมิใจในชีวิต ก็ไม่ผิดแล้ว อะไรก็ตามที่ใส่แล้วคุ้มค่าและโดดเด่นมาพอ แต่ถ้าเป็นไป มีผลงานอัปเดตเรื่อยๆ จะน่าสนใจกว่า
5. ดีไซน์/ความสวยงามของ Portfolio มีผลต่อการคัดเลือกไหม
จุดที่ดึงดูดคณะกรรมการได้มากที่สุด คือ ผลงาน ฉะนั้นผลงานสำคัญกว่าอยู่แล้ว แต่ว่ามนุษย์เป็นคนตรวจ แน่นอนว่าความสวยงามก็น่าจะดึงดูดใจของมนุษย์ได้โดยอัตโนมัติอยู่แล้ว แต่ถ้าถามว่าจะเป็นตัวดึงคะแนนมากไหม ก็คงไม่ อยู่ที่เนื้อหาข้างในมากกว่า อยู่ที่การสื่อสารมากกว่า แล้ว Portfolio สวย ไม่เท่ากับ สอบติด แต่ Portfolio สวย จะแสดงถึงความใส่ใจ ตั้งใจมากกว่า
ต้องทำ Portfolio เป็นสีประจำมหาวิทยาลัย หรือใส่ตรามหาวิทยาลัยไหม?
ไม่จำเป็นเลย (ทั้งสี ทั้งตรา) จะใส่ หรือไม่ใส่ก็ได้ แต่ถ้าทำมาแล้วส่งเสริม Portfolio ให้ดูดีก็ใส่มาได้ (ไม่มีคะแนนพิเศษ) แต่ถ้าควรจะต้องใส่ให้ถูกต้อง ถูกมหาวิทยาลัยด้วย แต่ถ้าลองคิดในมุมกลับกัน ถ้าทุกคนเลือกที่จะใช้สีมหาวิทยาลัยเหมือนกันหมด แล้ว Portfolio ของเราจะโดดเด่นกว่าคนอื่นยังไง จะดึงดูดกรรมการได้ยังไง ตรงนี้ก็สำคัญ
ทำ Portfolio มากกว่า 10 หน้าได้ไหม?
ควรจะทำให้พอดี 10 หน้า อย่าใส่เกิน บางมหาวิทยาลัยกำหนดไว้ชัดเจนเลยว่า แต่ละหน้าต้องใส่อะไรบ้าง แต่ถ้าไม่ได้กำหนดรายละเอียดส่วนใหญ่ ก็ออกแบบได้ตามใจชอบเลย
ภาพในปกควรเป็นชุดอะไร?
ถ้าเป็นชุดที่ส่งเสริม และสอดคล้องกับสาขาวิชาที่จะเข้า ก็ใช้ได้ ไม่ผิด แต่แนะนำว่า ชุดนักเรียนเป็นชุดที่ปลอดภัยมากที่สุด
"Portfolio จะต้องตะโกน-สื่อสารถึงตัวตนผู้สมัครออกมาให้ได้มากที่สุด"
เป็นอย่างไรกันบ้างคะ พอจับทางการทำ Portfolio กันได้บ้างไหมคะ? ใครที่เริ่มทำ Portfolio แล้ว หรือกำลังเริ่มทำ อย่าลืมไปเช็กระเบียบการรับสมัครของมหาวิทยาลัยกันด้วยนะคะ อ่านระเบียบการให้ละเอียดๆ และระมัดระวังในเรื่องของการสะกดคำให้ดีดี อย่าให้มีผิดพลาดเลยสักจุดจะยิ่งดี