ฟ้อง 'เมตา' ใช้ AI เลย์ออฟพนักงาน ตรวจเข้มข้อมูลลาป่วย-ลาคลอด คนพิการ

พนักงาน 26 คนของบริษัทเมตา แพลตฟอร์มส์ (Meta Platforms) ได้รวมตัวกันยื่นฟ้องต่อศาลในเมืองโอคแลนด์ รัฐแคลิฟอร์เนีย กล่าวหาว่าเมตาใช้ระบบซอฟต์แวร์ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการตรวจเข้มข้อมูลเกี่ยวกับวันลาป่วย ลาคลอด และพนักงานที่พิการ เพื่อคัดพนักงานออกในการเลิกจ้างอย่างไม่เป็นธรรม

ในคำฟ้องที่ยื่นต่อศาลเมื่อช่วงค่ำวันจันทร์ระบุว่า เมตาใช้ปัจจัยชี้วัดต่างๆ เช่น ผลิตภาพการทำงาน (productivity) และปริมาณการใช้งานเอไอ (AI token usage) ในการตัดสินใจปลดพนักงานหลายพันคนเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา ส่งผลให้พนักงานที่ต้องลาหยุดงานเนื่องจากปัญหาสุขภาพ หรือเพื่อลาดูแลสมาชิกในครอบครัว ต้องเสียเปรียบในการประเมิน

โจทก์ทั้ง 26 คน ซึ่งยื่นฟ้องโดยไม่เปิดเผยชื่อกล่าวหาเมตา ว่าละเมิดกฎหมายของรัฐบาลกลางและกฎหมายของรัฐที่ "ห้ามการเลือกปฏิบัติหรือการตอบโต้พนักงานที่มีความพิการ ผู้ที่ลางานด้วยเหตุผลทางการแพทย์ หรือสตรีมีครรภ์" นอกจากนี้ ยังกล่าวหาว่าเมตาไม่ได้ทดสอบระบบ AI ของบริษัทเพื่อตรวจสอบอคติก่อน ซึ่งถือเป็นการละเมิดกฎหมายที่เพิ่งประกาศใช้ในรัฐแคลิฟอร์เนียและนครนิวยอร์ก

คำฟ้องระบุรายละเอียดว่า เมตาใช้ระบบ AI ภายในองค์กรหลายระบบในการประเมินและจัดอันดับพนักงานในรายชื่อผู้ที่จะถูกเลิกจ้าง โดยมีทั้งระบบ Metamate ซึ่งเป็นโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) ที่ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยส่วนตัว, ระบบสมองที่สอง (second brain) ที่ได้รับการฝึกฝนโดยพนักงานเพื่อติดตามประวัติการสื่อสารและเอกสารต่างๆ และระบบประเมินคะแนนการทำงานที่คอยสแกนวิธีการกดแป้นพิมพ์ เนื้อหาบนหน้าจอ อีเมล และประวัติการใช้อินเทอร์เน็ตของพนักงาน เพื่อนำข้อมูลไปเทรนเอไอ

พนักงานกลุ่มนี้ซึ่งได้รับแจ้งเมื่อเดือนพ.ค. ว่าจะถูกเลิกจ้างตั้งแต่วันที่ 22 ก.ค. ได้ร้องขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวเพื่อระงับการเลิกจ้างเอาไว้ก่อน ระหว่างที่พวกเขากำลังเรียกร้องสิทธิผ่านกระบวนการอนุญาโตตุลาการส่วนบุคคล

ด้านโฆษกของเมตากล่าวเมื่อวันอังคารว่า ข้อกล่าวหาดังกล่าวไม่มีมูลความจริง และย้ำว่า "การบริหารกำลังคนและการตัดสินใจด้านโครงสร้างองค์กรที่ผ่านมาและในปัจจุบัน ล้วนดำเนินการโดยมนุษย์ ไม่ใช่ AI"

คดีดังกล่าวนับเป็นคดีแรกที่มีการยื่นฟ้องบริษัทขนาดใหญ่ในสหรัฐ โดยตั้งคำถามต่อการใช้ AI ในกระบวนการเลย์ออฟพนักงาน

ก่อนหน้านี้ รอยเตอร์สรายงานว่าเมตาปลดพนักงานประมาณ 10% ของพนักงานทั่วโลกในเดือนพ.ค. หรือเกือบ 8,000 คน และมีแผนลดพนักงานเพิ่มเติมภายในปีนี้ อย่างไรก็ตาม มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก ซีอีโอของบริษัทเปิดเผยในเวลาต่อมาว่า ไม่คาดว่าจะมีการเลย์ออฟพนักงานทั้งบริษัทเพิ่มเติมอีกในปีนี้