ชื่อของมหาสมุทรแต่ละแห่งบนโลก มีที่มาจากไหนกันบ้าง?
พื้นที่ของโลกถึง 71% คือน้ำ และน้ำที่มีอยู่ทั่วโลก 97% ก็คือน้ำที่อยู่ในมหาสมุทร เรารู้ว่าโลกของเรามีมหาสมุทรอยู่ทั้งหมด 5 แห่ง ได้แก่มหาสมุทรแอตแลนติก มหาสมุทรอินเดีย มหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรอาร์กติก และมหาสมุทรใต้
แล้วชื่อของแต่ละมหาสมุทรมีที่มาจากไหน ประวัติศาสตร์และภาษาศาสตร์ก็คือสิ่งที่ใช้อธิบายในข้อสงสัยนี้
เริ่มต้นที่มหาสมุทรแอตแลนติก โดยชื่อนี้ปรากฏครั้งแรกตั้งแต่ศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาลในบทกวีของกรีกโบราณในชื่อ ‘Atlantikôi pelágei’ ที่แปลว่าทะเลแอตลาส (Sea of Atlas)
ในเทพปกรณัมกรีก แอตลาสเป็นหนึ่งในยักษ์ไททันที่ก่อกบฏต่อเทพโอลิมปัสแต่สุดท้ายก็พ่ายแพ้ แอตลาสจึงถูกซุสลงโทษด้วยการให้ยืนแบกท้องฟ้าไปชั่วนิรันดร์ นอกจากจะตั้งเป็นชื่อของมหาสมุทร เทือกเขาแอตลาสในแอฟริกาเหนือก็มาจากชื่อของไททันตนนี้เช่นกัน
ต่อมาคือมหาสมุทรอินเดีย ชื่อนี้ปรากฏในช่วงต้นศตวรรษที่ 16 ในชื่อภาษาละติน ‘Oceanus Orientalis Indicus’ แปลว่ามหาสมุทรอินเดียตะวันออก เพราะอินเดียเป็นดินแดนที่ยื่นลงไปในมหาสมุทรแห่งนี้
ก่อนที่มหาสมุทรแห่งนี้จะถูกเรียกว่ามหาสมุทรอินเดีย มีหลายชื่อที่เคยถูกเรียกมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นมหาสมุทรตะวันออก (ตรงข้ามกับมหาสมุทรแอตแลนติกหรือมหาสมุทรตะวันตก) หรือชาวกรีกเคยเรียกว่า ทะเลเอริเธียน (Erythraean Sea) หรือทะเลสีแดง ที่สัณนิษฐานว่า มาจากปรากฏการณ์ที่ไซยาโนแบคทีเรียที่อยู่ใกล้กับผิวน้ำ เปลี่ยนสีน้ำทะเลให้กลายเป็นสีน้ำตาลแดง
ขณะที่มหาสมุทรแปซิฟิกที่เป็นมหาสมุทรที่มีพื้นที่มากที่สุดในโลก คำว่าแปซิฟิกมาจากคำภาษาละติน ‘Mare Pacificum’ แปลว่าทะเลอันเงียบสงบ ตั้งชื่อโดยนักเดินเรือชาวโปรตุเกส เฟอร์ดินันด์ มาเจลลัน (Ferdinand Magellan) ในปี 1520 เพราะเขาไม่พบอุปสรรคใด ๆ ขณะที่แล่นเรือผ่านมหาสมุทรแห่งนี้
ส่วนมหาสมุทรอาร์กติก ชื่อของมหาสมุทรมาจากคำภาษากรีก arktos แปลว่าหมี รวมถึง arktikos ที่แปลว่าใกล้กับหมี สื่อถึงกลุ่มดาวหมีใหญ่ (Ursa Major) เพราะนักเดินเรือจะใช้ดาวสองดวงในกลุ่มดาวหมีใหญ่ในการนำทางไปยังดาวเหนือ
ปิดท้ายที่มหาสมุทรใต้ ที่เป็นมหาสมุทรที่ล้อมรอบทวีปแอนตาร์กติกาหรือขั้วโลกใต้ แน่นอนว่าชื่อของมหาสมุทรมาจากตำแหน่งที่ตั้ง โดยองค์การอุทกศาสตร์ระหว่างประเทศ (International Hydrographic Organization) ได้นิยามมหาสมุทรแห่งนี้ในปี 2000
อ้างอิง • Ocean Conservancy. Where Did Our Ocean Names Come From?. https://oceanconservancy.org/blog/2022/01/13/ocean-names/