บุกถึงสวนราชาผลไม้ 'ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ' สินค้า GI ของดีอีสาน อร่อยละมุนลิ้น

บุกถึงสวนราชาผลไม้ ‘ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ’ สินค้า GI ของดีอีสาน อร่อยละมุนลิ้น

อร่อยอินเทรนด์สัปดาห์นี้ พาไปชิม “ทุเรียนภูเขาไฟ” ถึงสวนที่ อ.ขุนหาญ จ.ศรีสะเกษ ราชาผลไม้ ของโปรดของใครหลายคน

ก้าวแรกที่ก้าวเข้าไปใน “สวนลุงเวียง” ก็สัมผัสได้ถึงความร่มรื่นของสวนผลหมากรากไม้ที่ปลูกอย่างผสมผสาน ต้นทุเรียนตระหง่าน ผลทุเรียนออกเต็มต้น ห้อยเป็นพวง รอเวลาเก็บเกี่ยว

นายเวียง สุภาพ เจ้าของสวนลุงเวียง ประธานกลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน กลุ่มพัฒนาการผลิตทุเรียน ในพื้นที่ อ.ขุนหาญ เล่าถึงประวัติของทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษว่า สมัยก่อนสภาพอากาศจังหวัดศรีสะเกษแห้งแล้งอยู่แล้ว ไม่มีใครกล้าจะปลูกไม้ยืนต้น แต่มีเกษตรกรไปทำงานที่ จ.จันทบุรี ไปเอาต้นทุเรียนมาปลูก และผลผลิตที่รสชาติอร่อย เกษตรกรในหมู่บ้านได้กินได้ชิมและติดใจในรสชาติ ก็พากันเอามาปลูกกัน

เมื่อนิยมปลูกเริ่มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หน่วยงานจังหวัดศรีสะเกษเล็งเห็นว่า ทุเรียนภูเขาไฟ ของภาคอีสาน รสชาติได้ จังหวัดก็ได้ปรับปรุงสายพันธุ์ พยายามทำให้รสชาติดียิ่งขึ้น หาวิธีการจำกัดโรคแมลง เชื้อโรคเชื้อราต่างๆ พอคุณภาพดี ก็ประชาสัมพันธ์ให้เป็นที่รู้จักกันทั่วประเทศ ทั่วโลก

“จังหวัดศรีสะเกษถึงได้มีชื่อทางด้านนี้ ทุเรียนภูเขาไฟ จากเมื่อก่อน เป็นดินแดนที่แห้งแล้งมาก ไม่คิดว่าจะมาถึงจุดนี้ ทำให้เศรษฐกิจของจังหวัดศรีสะเกษดีขึ้น ชาวบ้านได้อยู่ดีกินดี ค้าขายก็ค้าขายได้ดี เพราะโรงแรมก็ได้ คนขายกับข้าวขายอะไรก็ได้” ลุงเวียงเล่าอย่างภูมิใจ

ทั้งนี้ จ.ศรีสะเกษ เป็นพื้นที่ที่ติดกับเทือกเขาพนมดงรัก ซึ่งเป็นเขตภูเขาไฟมาแต่โบราณ จังทำให้ลักษณะของดินในพื้นที่มีสีออกน้ำตาลแดง เป็นดินที่มีธาตุอาหารอุดมสมบูรณ์ เหมาะสำหรับการปลูกผลไม้ ทำให้ทุกเรียนที่ปลูกในพื้นที่นี้มีลักษณะพิเศษ แตกต่างจากทุเรียนทั่วไป เป็นที่นิยมของชาวต่างชาติ มีการเพาะปลูกทุเรียนภูเขาไฟใน 3 อำเภอ คือ อ.กันทรลักษ์ อ.ขุนหาญ และ อ.ศรีรัตนะ

ในปี 2565 มีพื้นที่ปลุกทุเรียนภูเขาไฟรวม 15,111 ไร่ ให้ผลผลิตรวม 8,353 ตัน ซึ่งทุเรียนภูเขาไฟเป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทอง พันธุ์ชะนี พันธุ์ก้านยาว

นายเวียงเล่าว่า พื้นที่ของ อ.กันทรลักษ์ อ.ขุนหาญ และ อ.ศรีรัตนะ คือ รอยต่อเดียวกัน เป็นดินในโซนเดียวกัน เป็นแหล่งภูเขาไฟ คือ มีแร่ธาตุของภูเขาไฟ ทำให้รสชาติทุเรียนแปลกจากที่อื่น

“ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ มีราสชาติหวานมัน กลิ่นหอมปานกลาง เนื้อละเอียด เนียนนุ่ม แห้ง เนื้อเหลืองสม่ำเสมอทั้งผล เปลืองบางสีเขียวอมเหลือง หนามค่อนข้างถี่ เมล็ดเล็ก เนื้อเยอะ และด้วยความที่เป็นทุเรียนไม่มีค่อยมีกลิ่น ทำให้ต้องมีประสบการณ์ในการกิน ต้องศึกษา ไม่เช่นนั้นจะผ่าทุเรียนดิบ”

เมื่อมาถึงสวน ก็ต้องชิมสักพู ทุเรียนมีกลิ่นไม่แรงเหมือนทุเรียนทั่วไป คำแรกที่กัดเนื้อนิ่มละเอียด เนียนละมุนลิ้น รสชาติหวานไม่มาก มีความมันๆ บอกเลยว่า ฟินมากกกก (ก.ไก่ล้านตัว)

เท่านั้นไม่พอ ด้วยสถานการณ์ที่ปีนี้ ราคาทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษต่ำสุดในรอบ 20 ปี เกิดจากสภาพอากาศแปรปรวน บวกกับทุเรียนสุกพร้อมกันทั้ง 3 ภาคทำให้ราคาตก โดยมีราคาหน้าสวน 90 บาท/กิโลกรัม

ชาวสวนจึงแปรรูปทุเรียนเป็น “ทุเรียนไอศรีม” ที่กินแล้วเหมือนกินทุเรียนสดก็ไม่ป่าน เพียงแต่มีเกล็ดน้ำแข็งเย็นๆ ชื่นใจไปอีก

นอกจากนี้ ยังแปรรูเป็นทุเรียนกรอบ และทุเรียนแช่แข็ง ที่รสชาติดีงามไม่แพ้กัน ส่วนปีหน้า ชาวสวนวางแผนเปิดบุฟเฟต์ทัวร์สวน ขายออนไลน์ และขายล้งภาคตะวันออก

นายชนินทร ท้างธงชัย เจ้าของสวนบุญส่งทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ กล่าวว่า สวนบุญส่งได้พัฒนาแปรรูปทุเรียนภูเขาไฟ ทุเรียนกวน ทุเรียนแช่แข็ง เพื่อให้สามารถมีผลิตภัณฑ์แปรรูปทุเรียนขายได้ตลอดปี และลูกค้าสั่งสินค้าได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจถึงอัตลักษณ์เฉพาะทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษได้ว่า
“กรอบนอก นุ่มใน หวานมัน ละมุนลิ้น กลิ่นไม่ฉุน”

นอกจากความอร่อยที่โดดเด่นจนมีชื่อดังไปทั่วโลก กระทรวงพาณิชย์จึงผลักดันให้ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษเป็นสินค้า GI

นางเกศินี พวงประดิษฐ์ พาณิชย์จังหวัดสกลนคร ในนามสำนักงานพาณิชย์กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผู้ดำเนินแผนงานประชาสัมพันธ์หนึ่งในโครงการส่งเสริมและพัฒนาตลาดสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) อีสานสู่สากล เปิดเผยว่า กระทรวงพาณิชย์ได้เล็งเห็นว่า สินค้า GI ของภาคอีสานมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น ซึ่งสินค้า GI เป็นสินค้าที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจากกรมทรัพย์สินทางปัญญาว่าเป็นสินค้าที่มีอัตลักษณ์ และมีคุณภาพสูงตามเกณฑ์ประเมินการยื่นคำขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ รวมทั้งสินค้า GI เหล่านี้มีความพร้อมเข้าสู่ตลาดทั้งในระดับประเทศ และต่างประเทศ

กระทรวงพาณิชย์จึงมอบหมายให้สำนักงานพาณิชย์จังหวัดสกลนครและกลุ่มสำนักงานพาณิชย์จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คัดสรรสินค้าที่ขึ้นทะเบียน GI และมีศักยภาพทางการตลาด เผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น และประชาสัมพันธ์สร้างโอกาสทางการค้า ผ่านสื่อทั้งออฟไลน์ และออนไลน์ โดยเฉพาะสื่อโซเชียล ที่สามารถเข้าถึงกลุ่มลูกค้าปัจจุบันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ให้สินค้า GI อีสานได้มีโอกาสเติบโตทั้งในประเทศและสู่สากล

นอกจากนี้ สำนักงานพาณิชย์จังหวัดศรีสะเกษ ยังได้ส่งเสริมพัฒนาเกษตรกรในด้านการตลาด เพิ่มช่องทางการขายด้วยการจัดงานตามฤดูกาลให้ประชาชนได้เข้าถึงการซื้อทุเรียนภูเขาไฟได้ง่ายขึ้น ในปีนี้ผลผลิตที่ขายได้ในช่องทางหลายๆ ช่องทาง ได้แก่ ขายให้ล้ง 64% ขายผ่าน Online 4% ชาวสวนจำหน่ายเอง 32% รวมทั้งการส่งเสริมการขายโดยการจัดงาน “เทศกาลผลไม้สดจากสวน ทุเรียนภูเขาไฟ เกษตรปลอดภัยและ GI อีสาน” ในห้างสรรพสินค้าที่จังหวัดอุบลราชธานีเมื่อเดือนที่ผ่านมา

ทั้งนี้ ผลดำเนินงานทุเรียนภูเขาศรีสะเกษ GI ปี 2562 ปีแรก มีทั้งหมด 192 ราย พื้นที่ 900 ไร่ จากพื้นที่จังหวัดทั้งหมด 8,000 ไร่ (GI มีอายุ 2 ปี) ปี 2564 มี 77 ราย ไม่มาต่ออายุ ส่วนปี 2565 มาสมัคร 388 ราย กำลังอยู่ในระหว่างการพิจารณา

สนใจติดต่อกลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนกลุ่มพัฒนาการผลิตทุเรียน สวนบุญส่ง 08-4936-2727 สวนรัชตา 09-8162-3738 สวนลุงเวียง 08-0153-4936

ส่อง 18 สินค้า GI ของดีอีสาน

สินค้า GI ที่โดดเด่นของภาคอีสานมี 18 แห่ง ภายใต้ชื่อ “GI ของดีอีสาน มาตรฐานโลก” ประกอบด้วย สินค้าเกษตร เกษตรแปรรูป เครื่องปั้นดินเผา และผ้าทอมือ ได้แก่

1.ทุเรียนปากช่องเขาใหญ่ GI จ.นครราชสีมา

2.ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ GI จ.ศรีสะเกษ

3.สับปะรดท่าอุเทน GI จ.นครพนม

4.ผ้าหมักโคลานหนองสูง GI จ.มุกดาหาร

5.ข้าวเหนียวเขาวงกาฬสินธุ์ GI จ.กาฬสินธุ์

6.น้ำหมากเม่าสกลนคร GI จ.สกลนคร

7.ผ้าครามธรรมชาติสกลนคร GI จ.สกลนคร

8.เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง GI จ.อุดรธานี

9.กล้วยตากสังคม GI จ.หนองคาย

10.ส้มโอทองดีบ้านแท่น GI จ.ชัยภูมิ

11.ผ้าไหมมัดหมี่ชนบท GI จ.ขอนแก่น

12.ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชนศูนย์ผลิตข้าวพันธุ์บ้านสระแคน จ.มหาสารคาม

13.ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืนน้ำอ้อม จ.ยโสธร

14.ข้าวหอมมะลิอุบลราชธานี ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชน จ.อุบลราชธานี

15.ข้าวหอมมะลิสุรินทร์ ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชน จ.สุรินทร์

16.ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชน กลุ่มข้ามหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้อำเภอเกษตรวิสัย จ.ร้อยเอ็ด

17.ผ้าไหมเก็บบ้านหลวง ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชน จ.ศรีสะเกษ

18.ข้าวหอมมะลิดินภูเขาไฟบุรีรัมย์ ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ GI วิสาหกิจชุมชน จ.บุรีรัมย์