กรมการแพทย์โชว์ศักยภาพฝีมือคนไทยเพื่อคนไทยทดสอบการใช้โดรนส่งยา-วัคซีน ช่วยผู้ป่วยเข้าถึงหมอเร็วขึ้น
วันที่ 5 มีนาคม 2569 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่ายพัฒนาการใช้ “อากาศยานไร้คนขับ (โดรน)” ด้วยฝีมือคนไทย เพื่อคนไทย ทดสอบการส่งยา วัคซีน และเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ไปยังโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่เกาะและชายฝั่ง เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาเร็วขึ้น ไม่ต้องรอเรือหรือเดินทางไกล
นายแพทย์ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า กรมการแพทย์ได้เริ่มทดลองการใช้อากาศยานไร้คนขับ (โดรน)” ขนส่งยา วัคซีนและเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ไปยังโรงพยาบาลห่างไกล ตั้งแต่ปี 2566 โดยนำร่องที่จังหวัดสตูล ใช้เส้นทางจากฝั่งไปยังพื้นที่เกาะ สามารถลดระยะเวลาการขนส่งเวชภัณฑ์จากเดิมประมาณ 120 นาที เหลือเพียง 15 นาที ซึ่งมีการควบคุมคุณภาพยาและวัคซีนตามมาตรฐาน ทำให้ผู้ป่วยได้รับยาเร็วขึ้น ซึ่งก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ต้องพึ่งเรือ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและเวลาเดินเรือหากคลื่นลมแรงอาจทำให้การส่งยาล่าช้า แต่เมื่อใช้โดรน สามารถส่งยาได้ตรงเวลา โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยฉุกเฉินที่จำเป็นต้องใช้ยาเร่งด่วน
อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ขณะนี้ได้ขยายการทดลองบินใช้งานจริงเส้นทางเพิ่มใน 3 จังหวัด ได้แก่ กระบี่ สตูล และพังงา โดยปรับปรุงกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบให้ใกล้เคียงกับการใช้งานในชีวิตจริง และให้ดำเนินการได้อย่างถูกต้องตามระเบียบการบินของสำนักงานการบินพลเรือน และทดสอบในแต่ละแห่งอย่างน้อย 30 เที่ยว ซึ่งต่างกับการทดลองบินในครั้งแรก เพื่อสร้างความมั่นใจและรับประกันว่าจะเกิดขึ้นจริงในอนาคตได้ โดยในครั้งนี้ได้มีทีมงานคนไทยที่มีประสบการณ์มาร่วมดำเนินการตามรูปแบบการบินที่มีความปลอดภัยตามกฎหมายการบิน รวมถึงมีระบบติดตามแบบเรียลไทม์และควบคุมอุณหภูมิยาอย่างเข้มงวด เพื่อให้มั่นใจว่ายาจะถึงมือประชาชนอย่างปลอดภัย รวมทั้งมีการพัฒนาบุคลากรในด้านนี้ด้วยเพื่อให้มีบุคลากรมีความเชี่ยวชาญเพิ่มขึ้น ทั้งนี้ การขนส่งยาและเวชภัณฑ์โดยใช้โดรนในประเทศไทยยังถือว่าเป็นสิ่งใหม่ ต้องทำให้ถูกต้องตามระเบียบตามมาตรฐานสากล และยังไม่มีผู้ให้บริการรายใดในประเทศไทยที่มีความสามารถระดับสูง เราจึงวางแผนครั้งนี้ให้รัดกุมเพื่อให้เกิดประโยชน์ทั้งแก่ผู้ป่วยและผู้ใช้งาน คือ โรงพยาบาล ผู้ให้บริการโดรน ตลอดจนได้ข้อมูลสำหรับกองทุนสุขภาพที่จะเป็นผู้จ่ายค่าบริการให้ในอนาคตด้วย
สำหรับโครงการนี้ได้รับการสนับสนุนทุนจาก TCELs และความร่วมมือจากหน่วยงานในพื้นที่ หน่วยงานด้านการบิน และเครือข่ายภาครัฐ-เอกชน เพื่อยกระดับระบบขนส่งทางการแพทย์ของประเทศ โดยกรมการแพทย์มีแผนเก็บข้อมูลผลลัพธ์ด้านสุขภาพและต้นทุน รวมถึงการยกระดับขีดความสามารถในการขนส่งยาและเวชภัณฑ์ด้วยอากาศยานไร้คนขับ ขยายโครงข่ายเส้นทางบินให้ครอบคลุมพื้นที่ห่างไกล เพื่อพัฒนาเป็น “ต้นแบบ” สำหรับขยายไปยังจังหวัดอื่นทั่วประเทศในอนาคตเพื่อให้ประชาชนทุกพื้นที่เข้าถึงการรักษาได้อย่างเท่าเทียม เพื่อให้คนที่อยู่ไกลแค่ไหน ก็ยังเข้าถึงยาและการรักษาได้เหมือนคนในเมือง เปลี่ยนข้อจำกัดเรื่องระยะทางให้ไม่เป็นอุปสรรคต่อชีวิตของประชาชน