‘วรภัค’ ชวนส่องจีนเร่งเครื่อง Humanoid Robotics ยกระดับสู่ยุทธศาสตร์ชาติ

"วรภัค" ส่องจีนเร่งเครื่อง Humanoid Robotics ผลักดัน AI + Robotics ให้เป็นคลื่นเทคโนโลยีลูกถัดไป สะท้อนภาพของรัฐที่ทำหน้าที่เป็น Industrial Architect อย่างเต็มรูปแบบ

นายวรภัค ธันยาวงษ์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง โพสต์เพจเฟซบุ๊ก ระบุว่า จีนเร่งเครื่อง Humanoid Robotics: เมื่ออุตสาหกรรมหุ่นยนต์ถูกยกระดับเป็นยุทธศาสตร์ชาติ

เป็นที่ฮือฮากันไปทั่วโลกการแสดงของหุ่นยนต์จีนบนเวทีตรุษจีนในอาทิตย์ที่ผ่านมา

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จีนได้ยกระดับหุ่นยนต์ humanoid จากงานวิจัยในห้องทดลอง สู่การเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์แห่งอนาคตอย่างเป็นทางการ ภายใต้กรอบนโยบายของกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ (MIIT) ผ่านเอกสาร Guiding Opinions on the Innovative Development of Humanoid Robots ซึ่งถือเป็นแม่บทระดับชาติ

จีนไม่ได้มอง humanoid robotics เป็นเพียงสินค้าเทคโนโลยี แต่เป็น New Growth Engine หรือเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ ที่อาจมีผลกระทบเชิงโครงสร้างไม่ต่างจากคอมพิวเตอร์ สมาร์ตโฟน หรือรถยนต์พลังงานใหม่ในอดีต

โครงสร้างยุทธศาสตร์: รัฐนำ เอกชนเร่งสเกล

ยุทธศาสตร์ของจีนมีลักษณะชัดเจน 3 ประการ

1. รัฐกำหนดทิศทางเทคโนโลยีหลัก (Technology Direction Setting) โดย MIIT วางกรอบพัฒนาเทคโนโลยีใน 4 ชั้น ได้แก่

• Brain – Large AI Models / Cognitive Systems
• Cerebellum – Motion Control & Reinforcement Learning
• Actuation Systems – แขน ขา ระบบกลไก
• Mechanical Body Structure – โครงสร้างร่างกาย

เป้าหมายคือให้หุ่นยนต์มีความสามารถด้าน Perception–Decision–Execution ในระดับซับซ้อนใกล้มนุษย์

2. เร่งสร้างผลิตภัณฑ์และการใช้งานจริง (Commercialization Acceleration) นโยบายเน้น Application Scenario Expansion อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่

• งานเฉพาะทาง (Special Operations)
• ภาคการผลิต โดยเฉพาะยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์
• ภาคบริการและการแพทย์

แนวคิดคือไม่รอเทคโนโลยีสมบูรณ์แบบ 100% แต่ผลักดันการใช้งานในอุตสาหกรรมจริงเพื่อเร่ง Learning Curve

3. สร้างระบบนิเวศและห่วงโซ่อุปทานครบวงจร (Industrial Ecosystem & Supply Chain) จีนให้ความสำคัญกับ

• การพัฒนา Leading Enterprises
• การจัดตั้ง Industrial Clusters
• การกำหนดมาตรฐานอุตสาหกรรม
• ระบบทดสอบและรับรอง
• การกำกับความปลอดภัย (Safety Governance)

เป้าหมายระยะกลางคือการสร้าง Supply Chain ที่ “ปลอดภัยและเชื่อถือได้” ลดความเปราะบางเชิงภูมิรัฐศาสตร์

ระดับปฏิบัติการ: ปักกิ่งเป็นสนามเร่งสปีด

ในระดับเมือง ปักกิ่งออกแผนปฏิบัติการปี 2025–2027 ที่กำหนดเป้าหมายเชิงปริมาณชัดเจน เช่น

• สร้าง Global Developer Community
• รวมบริษัทด้าน Embodied AI กว่า 100 แห่ง
• ดึงดูดบุคลากรระดับสูงกว่า 1,000 คน
• ผลิตหุ่นยนต์ระดับ 10,000 เครื่องต่อปี
• พัฒนาฐานข้อมูลโลกจริงระดับหลายล้านรายการ

นโยบายนี้สะท้อนว่า จีนไม่ได้ทดลองแบบกระจัดกระจาย แต่กำลังสร้าง “Industrial Scaling Model” เต็มรูปแบบ

นัยเชิงเศรษฐกิจและการแข่งขันโลก

Humanoid Robotics อยู่จุดตัดของ AI, Advanced Manufacturing และ New Materials จึงเป็นอุตสาหกรรมที่มี Multiplier Effect สูงต่อทั้งห่วงโซ่เศรษฐกิจ

หากจีนสามารถ

• ครองความได้เปรียบด้าน AI Models
• ควบคุมต้นทุนฮาร์ดแวร์ผ่านฐานการผลิตขนาดใหญ่
• สร้างมาตรฐานอุตสาหกรรมของตนเอง

จีนจะไม่เพียงเป็นผู้ผลิต แต่มีโอกาสกำหนดกติกา (Rule Setter) ในอุตสาหกรรมใหม่

รูปแบบการพัฒนานี้คล้ายกับสิ่งที่จีนเคยทำใน EV, Solar และ 5G - รัฐกำหนดทิศทาง สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน และเร่งสเกลผ่านตลาดภายในประเทศก่อนขยายสู่ต่างประเทศ

บทส่งท้าย: S-Curve ใหม่ของจีน และคำถามต่อไทย

ความก้าวหน้าของหุ่นยนต์ humanoid จีนที่ปรากฏต่อสาธารณะในช่วงหลัง ไม่ได้เป็นเพียงภาพลักษณ์ทางเทคโนโลยี แต่เป็นผลลัพธ์ของยุทธศาสตร์ระดับชาติที่มีการออกแบบเชิงอุตสาหกรรมอย่างรอบด้าน

ในระยะ 3–5 ปีข้างหน้า อุตสาหกรรมนี้จะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า จีนสามารถเปลี่ยนความได้เปรียบด้าน AI และการผลิต ให้กลายเป็นความเป็นผู้นำเชิงโครงสร้างในเศรษฐกิจโลกได้หรือไม่

หากมองในมุมโครงสร้างเศรษฐกิจมหภาค สิ่งที่จีนกำลังทำกับ Humanoid Robotics ไม่ใช่เพียงการส่งเสริมอุตสาหกรรมหนึ่งสาขา แต่คือการReform โครงสร้างอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี อย่างเป็นระบบ เพื่อสร้าง New S-Curve ของการเติบโต

หลังจาก EV, Solar, 5G และ Digital Platforms จีนกำลังผลักดัน AI + Robotics ให้เป็นคลื่นเทคโนโลยีลูกถัดไป โดยมีแผนแม่บทระดับชาติขับเคลื่อนอย่างชัดเจนผ่านกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ (MIIT) ซึ่งทำหน้าที่ทั้งกำหนดทิศทาง เทคโนโลยีหลัก มาตรฐานอุตสาหกรรม ระบบนิเวศ และกลไกสนับสนุนทางการเงิน

นี่คือภาพของรัฐที่ทำหน้าที่เป็น Industrial Architect อย่างเต็มรูปแบบ

เมื่อย้อนมองกลับมาที่ประเทศไทย คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าเราจะลงทุนในเทคโนโลยีใด แต่คือ

• เรามีแผนแม่บทอุตสาหกรรมใหม่ที่ชัดเจนหรือไม่
• เรากำหนด Technology Direction ระดับชาติหรือยัง
• กระทรวงอุตสาหกรรมของเราทำหน้าที่เป็น Strategic Driver หรือเพียง Regulatory Administrator

ในความเป็นจริง โอกาสที่จะเห็นการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเชิงยุทธศาสตร์แบบครบวงจรในลักษณะเดียวกันยังดูเลือนลางในปัจจุบัน

เราคงได้แต่หวังการลงทุนในเซกเตอร์พวกนี้ FDI ขยายมาสร้างโรงงานในบ้านเรา โดยมี BOI เป็นกำลังหลักในการดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่พวกนี้ ทำให้เกิด technology transfer และสร้าง supply chain cluster ให้เติบโตขึ้นในเมืองไทย

โลกกำลังเข้าสู่ S-Curve เทคโนโลยีลูกใหม่ คำถามคือ ประเทศไทยจะยืนอยู่จุดใดของคลื่นลูกนั้น จะเป็นผู้ตามในห่วงโซ่อุปทาน หรือเป็นผู้ออกแบบทิศทางของตนเอง

ข้อมูลที่ผมใช้ในการเขียนบทความนี้มาจากเว็บไซต์ของกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของประเทศจีนครับ https://www.miit.gov.cn/…/art…

คำถามที่เราต้องถามตัวเองแบบซื่อสัตย์คือ ถึงเวลาที่เราต้องปฏิรูประบบราชการอย่างจริงจังแล้วหรือยัง เพื่อให้ภาครัฐแข็งแรงพอที่จะเป็นผู้นำและให้เอกชนเป็นผู้สร้างแบบที่จีนทำให้ทั้งโลกเห็นมาแล้ว ?

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• 'วรภัค' สะท้อนเศรษฐกิจไทย แม้ฟื้นตัวเกินคาด ระวังติดหล่มโต 2% กลายเป็น New Normal
• 'วรภัค' ชี้ทองคำทะลุ 8 หมื่น ไม่ใช่แค่ราคาขึ้น แต่คือ เงินไหลเข้า-ถือครอง
• 'วรภัค' ย้อนรอยฟองสบู่ทองคำ พุ่งแรงรอบนี้สะท้อนระบบการเงินโลกเปลี่ยน
  

ติดตามเราได้ที่

• เว็บไซต์: https://www.thebangkokinsight.com/
• Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
• X:https://twitter.com/BangkokInsight
• Instagram: https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
• Youtube:https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yxg