สหรัฐฯ ขึ้นภาษีนำเข้า 15% ทั่วโลก หลังศาลสูงสุดจำกัดอำนาจ เขย่าเศรษฐกิจโลก

เศรษฐกิจโลกเผชิญแรงสั่นสะเทือนรอบใหม่ หลังรัฐบาลสหรัฐประกาศ ขึ้นภาษีนำเข้าสินค้าทั่วโลก 15% ภายใต้กฎหมายการค้าปี 1974 เพียงไม่กี่วันหลังจากที่ Supreme Court of the United States มีคำวินิจฉัยจำกัดอำนาจฝ่ายบริหารในการใช้อำนาจกฎหมายฉุกเฉินเพื่อจัดเก็บภาษีแบบครอบคลุม

มาตรการดังกล่าวถูกมองว่าเป็น “แผนสำรองเชิงยุทธศาสตร์” ของประธานาธิบดี Donald Trump เพื่อรักษาอำนาจต่อรองทางการค้า แม้เครื่องมือทางกฎหมายบางส่วนจะถูกตีความว่าขัดรัฐธรรมนูญ

จุดเริ่มต้น: ศาลสูงสุดจำกัดการใช้อำนาจฉุกเฉิน

ก่อนหน้านี้ ฝ่ายบริหารพยายามใช้อำนาจตามกฎหมายเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (IEEPA) เพื่อกำหนดภาษีนำเข้ากับหลายประเทศในวงกว้าง อย่างไรก็ตาม ศาลสูงสุดมีมติว่าการจัดเก็บภาษีในลักษณะดังกล่าวเกินขอบเขตอำนาจของฝ่ายบริหาร และควรอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐสภา

คำตัดสินดังกล่าวส่งผลให้มาตรการภาษีเดิมต้องยุติลง และบังคับให้รัฐบาลต้องหาช่องทางกฎหมายอื่นในการดำเนินนโยบายการค้า

มาตรา 122: เครื่องมือใหม่ของทำเนียบขาว

รัฐบาลสหรัฐจึงหันมาใช้ Section 122 ของ Trade Act 1974 ซึ่งเปิดทางให้ประธานาธิบดีสามารถกำหนดภาษีนำเข้าได้ชั่วคราวไม่เกิน 150 วัน โดยไม่ต้องขออนุมัติล่วงหน้าจากสภาคองเกรส

รายละเอียดสำคัญของมาตรการ

• อัตราภาษี: 15%
• ครอบคลุม: สินค้านำเข้าจากทุกประเทศ
• ระยะเวลา: ไม่เกิน 150 วัน ก่อนเสนอให้รัฐสภาพิจารณา
• ข้อยกเว้น: สินค้าบางประเภทตามข้อกำหนดเฉพาะ

นักวิเคราะห์มองว่า แม้มาตรการนี้จะเป็น “ชั่วคราว” แต่ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานโลกอาจเกิดขึ้นทันที โดยเฉพาะในภาคการผลิต เทคโนโลยี และสินค้าอุตสาหกรรม

ปฏิกิริยาทั่วโลก: จีน–ยุโรปจับตาใกล้ชิด

🇨🇳 จีน

กระทรวงพาณิชย์ของ China ระบุว่ากำลังประเมินผลกระทบอย่างรอบด้าน พร้อมส่งสัญญาณว่าพร้อมปกป้องผลประโยชน์ทางการค้า หากมาตรการส่งผลกระทบรุนแรงต่อผู้ส่งออกจีน

จีนถือเป็นหนึ่งในคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของสหรัฐ การขึ้นภาษีในวงกว้างอาจเพิ่มต้นทุนการส่งออก และเร่งให้บริษัทจีนย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีข้อตกลงภาษีพิเศษ

🇪🇺 สหภาพยุโรป

European Union แสดงจุดยืนว่าสหรัฐควรเคารพข้อตกลงการค้าที่มีอยู่ และเตือนว่าการเปลี่ยนแปลงอัตราภาษีอย่างฉับพลันอาจกระตุ้นมาตรการตอบโต้

หลายประเทศในยุโรปกังวลว่าภาษีใหม่จะกระทบสินค้าอุตสาหกรรม รถยนต์ และสินค้าเกษตร ซึ่งมีมูลค่าส่งออกสูงไปยังตลาดสหรัฐ

ตลาดการเงินตอบรับทันที

ทองคำปรับตัวขึ้น

นักลงทุนหันเข้าสู่สินทรัพย์ปลอดภัย ส่งผลให้ราคาทองคำปรับตัวขึ้นต่อเนื่อง ท่ามกลางความไม่แน่นอนด้านการค้าและความเสี่ยงเศรษฐกิจชะลอตัว

ราคาน้ำมันอ่อนตัว

ในทางกลับกัน ราคาน้ำมันดิบมีแรงกดดัน เนื่องจากตลาดกังวลว่าการขึ้นภาษีจะชะลอการค้าโลก และลดความต้องการพลังงาน

ดอลลาร์ผันผวน

ค่าเงินดอลลาร์เคลื่อนไหวผันผวน จากแรงกดดันด้านความเชื่อมั่นและความเสี่ยงเงินเฟ้อในอนาคต

ความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจโลก

นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากประเมินว่า หากมาตรการดังกล่าวได้รับการขยายระยะเวลา หรือถูกตอบโต้ด้วยภาษีจากประเทศคู่ค้า อาจนำไปสู่:

• การชะลอตัวของการค้าโลก
• การเพิ่มต้นทุนสินค้าและเงินเฟ้อ
• การชะลอการลงทุนภาคเอกชน
• ความผันผวนในตลาดทุนระหว่างประเทศ

โดยเฉพาะประเทศเศรษฐกิจเปิดในเอเชีย รวมถึงไทย อาจได้รับผลกระทบทางอ้อมผ่านห่วงโซ่อุปทานและคำสั่งซื้อส่งออก

มุมมองระยะถัดไป

แม้ศาลจะจำกัดอำนาจบางส่วนของฝ่ายบริหาร แต่การใช้มาตรา 122 สะท้อนว่ารัฐบาลสหรัฐยังคงให้ความสำคัญกับนโยบายการค้าก้าวร้าวเป็นเครื่องมือหลักทางเศรษฐกิจ

นักลงทุนทั่วโลกจึงต้องจับตา 3 ปัจจัยสำคัญในระยะต่อไป:

• รัฐสภาสหรัฐจะอนุมัติหรือขยายมาตรการหรือไม่
• ประเทศคู่ค้าจะตอบโต้หรือเจรจา
• ผลกระทบต่อเงินเฟ้อและทิศทางดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐ

สรุป

การขึ้นภาษีนำเข้า 15% ของสหรัฐครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงมาตรการการค้าชั่วคราว แต่เป็นสัญญาณว่า “ภูมิรัฐศาสตร์ทางเศรษฐกิจ” กำลังกลับมาเป็นตัวกำหนดทิศทางตลาดโลกอีกครั้ง

ในระยะสั้น ตลาดอาจเผชิญความผันผวนสูง ขณะที่ระยะยาว ความชัดเจนของนโยบายและการเจรจาระหว่างประเทศจะเป็นตัวชี้วัดว่าโลกกำลังเข้าสู่รอบใหม่ของสงครามการค้าหรือไม่