ไทยขายข้าวหอมมะลิแพงที่สุดในโลกแถมไม่มีใครซื้อ สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยครวญไทยแข่งราคาข้าวกับต่างชาติไม่ได้แล้ว ปี 69 คาดส่งออกข้าวไทยแค่ 7 ล้านตันปริ่มๆ ดิ่ง 11% จากปี 68 จ่อส่งออกต่ำสุดในรอบ 5 ปี

นายชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิติมาศักดิ์ สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย กล่าวถึงแนวโน้มการส่งออกข้าวไทยว่า ปี 2569 สมาคมฯคาดส่งออกได้ 7.03 ล้านตัน ลดลง 11% จากปี 2568 ที่ส่งออกได้ 7.9 ล้านตัน ทำสถิติส่งออกต่ำสุดในรอบ 5 ปีนับจากปี 2565 โดยมีมูลค่าส่งออกรวม 1.3-1.4 แสนล้านบาท ลดลง 12.3 %

ปีนี้การส่งออกข้าวไทยถือว่าไม่สดใส จาก 5 ปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ 1.ปัญหาเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่อง โดยเงินบาทแข็งค่าขึ้นทุก 1 บาท ส่งผลต่อราคาข้าวไทย อย่างข้าวขาว 5% แพงขึ้น 12-15 เหรียญสหรัฐต่อตัน และข้าวหอมมะลิแพงขึ้น 30-35 เหรียญสหรัฐต่อตัน ตอนนี้แข่งขันราคากับ เวียดนาม อินเดีย ปากีสถาน และกัมพูชา ไม่ได้แล้ว โดยเฉพาะตอนนี้ข้าวหอมมะลิไทย ทำสถิติแพงสุดในโลก คือ 1,200 เหรียญสหรัฐต่อตัน แซงหน้าข้าวบาสมาตี ที่เคยแพงที่สุด โดยล่าสุดข้าวบาสมาตี อยู่ที่ 970 เหรียญสหรัฐต่อตัน ขณะที่ข้าวหอมคู่แข่งรายอื่นๆ เช่น เวียดนาม กัมพูชา อยู่ที่ 800 เหรียญสหรัฐ/ต่อตัน และ 830 เหรียญสหรัฐ/ต่อตัน ตามลำดับ

2.มาตราภาษีนำเข้าตามมาตรา 122 ที่ให้อำนาจประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาเก็บภาษีนำเข้าแบบเหมารวม 15%กับทุกประเทศทั่วโลก ชั่ วคาว 150 วัน ยังส่งผลกระทบต่อการส่งออกข้าวไทยเพราะเดิมแทบจะไม่ต้องเสียภาษี ซึ่งต้องจับตาหลัง150 วันว่าสหรัฐจะนำมาตรการอื่นๆมาใช้หรือไม่ เบื้องต้นคาดว่าสหรัฐอาจจะมาตรการ 301 ตอบโต้การค้าที่ไม่เป็นธรรมมาใช้กับข้าวไทย เนื่องจากก่อนหน้านี้อุตสาหกรรมข้าวในสหรัฐได้ร้องเรียนกับรัฐบาลว่าข้าวนำเข้าจากไทยมีการอุดหนุนราคาจนสร้างความเสียหายให้แก่อุตสาหกรรมภายใน ทั้งนี้คาดว่าผลจากมาตการภาษีจะทำให้ปริมาณส่งออกข้าว โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิในตลาดสหรัฐซึ่งเป็นผู้นำเข้าเบอร์หนึ่งของไทยลดลง 15-20% จากปกติที่ส่งออกปีละ 6 แสนตัน หรือมีส่วนแบ่งถึง50% ของการส่งออกข้าวหอมมะลิไทยทั้งหมด

3.อุปทานข้าวตลาดโลกมีปริมาณมากทั้งประเทศผู้ส่งออกและนำเข้า ทำให้การซื้อข้าวชะลอ โดยอินโดนิเซีย ผู้นำเข้าหลักประกาศแบนนำเข้าข้าวทุกชนิด ขณะที่ปีนี้อินเดียซึ่งเป็นผู้ส่งออกอันดับหนึ่งของโลกมีปริมาณผลผลิตถึง 152 ล้านตัน มากที่สุดในโลกแซงหน้าจีน 4.นโยบายความมั่นคงทางด้านอาหาร ทำให้แต่ละประเทศ หันมาเพิ่มผลผลิตข้าวเอง และลดการนำเข้า

ทั้งนี้ ปัจจัยสุดท้ายคือปรากฎการเอลนีโญ ซึ่งอาจตะเป็นเพียงปัจจัยเดียวที่ส่งผลบวกต่อการส่งออกข้าวของไทย ภาวะแล้งอาจส่งผลกระทบต่อปริมาณผลผลิตข้าวทั่วโลกลดลง ประเทศต่างๆ อาจหันมาเร่งนำเข้าข้าวมากขึ้น ราคาก็จะเพิ่มขึ้นอย่างที่เคยเกิดขึ้นในหลายปีก่อน แต่ก็ขึ้นกับเรื่องค่าบาทที่แข่งกันได้ด้วย ต้องลุ้นในกลางปีนี้จะมีภัยแล้งรุนแรงแค่ไหน