ไวรัส HPV เสี่ยงมะเร็งอะไรบ้าง? ติดได้ทั้งหญิงและชาย อันตรายรุนแรง

เชื้อแปปิโลมา หรือเอชพีวี Human Papilloma Virus (HPV) เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง เป็นสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อเนื้อเยื่อบุผิว และก่อที่ก่อโรคบริเวณอวัยวะเพศและทวารหนักทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ด้วยการสัมผัสเชื้อโดยตรง หรือการมีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้ ผู้ที่มีเชื้อ HPV อยู่ในร่างกาย มักไม่มีอาการแสดงใด ๆ จึงอาจแพร่เชื้อไปยังผู้อื่นโดยไม่รู้ตัว ซึ่งพบเชื้อชนิดนี้มีมากกว่า 100 สายพันธุ์ สายพันธุ์ที่เป็นอันตรายต่อร่างกายมากที่สุดคือ สายพันธุ์ 16 และ 18

แพทย์เผย เชื้อ HPV ติดง่ายแต่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน ย้ำโสดก็เสี่ยง

สปสช. ชวนหญิงไทยรับบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองฟรี!

ปัจจัยเสี่ยง

• สูบบุหรี่
• มีคู่นอนหลายคน
• มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย
• ตั้งครรภ์ตั้งแต่อายุน้อย
• มีบุตรจำนวนมาก

สายพันธุ์ HVP

ซึ่งมีประมาณ 30 สายพันธุ์ ที่ส่งผลกระทบกับอวัยวะเพศ บริเวณปากช่องคลอด มดลูก ปากมดลูก องคชาตและถุงอัณฑะตลอดจนบริเวณใกล้เคียงอย่างทวารหนัก เชื้อ HPV ชนิดก่อมะเร็ง มี 14 สายพันธุ์ ที่เป็นสาเหตุของโรค มะเร็งปากมดลูก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งปากช่องคลอด โดยสายพันธุ์ 16 และ 18 เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกถึงร้อยละ 70 รองลงมาคือ สายพันธุ์ 45 31 และ 33

โดยปกติการติดเชื้อ HPV บนส่วนอื่น ๆ ของร่างกายมักไม่ได้ทำให้เกิดโรคมะเร็งโดยตรง แต่หากได้รับเชื้อ HPV บางสายพันธุ์ที่อวัยวะเพศและอวัยวะบริเวณใกล้เคียงอาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงเซลล์บริเวณนั้นในอนาคต ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเซลล์นั้นอาจทำให้เกิดเซลล์มะเร็งที่ปากมดลูกและเกิดเซลล์มะเร็งกับอวัยวะใกล้เคียง เช่น มะเร็งทวารหนัก มะเร็งองคชาต มะเร็งช่องคลอด เป็นต้น

อย่างไรก็ตามเชื้อ HPV มีอยู่หลายสายพันธุ์ซึ่งนอกจากจะเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกแล้วยังเป็นสาเหตุของการเกิดหูดหงอนไก่ด้วย แน่นอนว่าหูดนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทั้งผู้ชายและผู้หญิง โดยปกติแล้วเมื่อร่างกายได้รับเชื้อระบบภูมิคุ้มกันจะพยายามกำจัดไวรัสก่อนที่จะเกิดเป็นหูดหงอนไก่ แต่หากเกิดหูดขึ้นจะมีลักษณะดังนี้

หูดหงอนไก่ หรือหูดที่อวัยวะเพศ (Genital warts) มีลักษณะเป็น ตุ่มหรือติ่งเนื้อยื่นออกมา ตรงปลายแตกออกคล้ายดอกกะหล่ำหรือหงอนไก่ซึ่งเป็นที่มาของชื่อหูดหงอนไก่ โดยปกติไม่ทำให้รู้สึกเจ็บแต่อาจทำให้รู้สึกคันและไวต่อสัมผัส

• เพศหญิงส่วนใหญ่เกิดบริเวณปากช่องคลอด บริเวณใกล้ทวารหนัก บริเวณปากมดลูกและภายในช่องคลอด
• เพศชายมักพบหูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ และรอบ ๆ ทวารหนัก

เชื้อ HPV แพร่จากคนสู่คนผ่านการสัมผัส

เชื้อ HPV สามารถส่งต่อจากคนหนึ่งสู่อีกคนได้ผ่านการสัมผัสผิวหนัง (skin-to-skin contract) แต่สำหรับการติดเชื้อ HPV ที่อวัยวะเพศมักแพร่จากคนสู่คนผ่านการสัมผัสขณะมีเพศสัมพันธ์ การร่วมเพศทางปาก (Oral sex) และการร่วมเพศทางทวารหนัก ซึ่งการสัมผัสอวัยวะของคู่นอนที่ติดเชื้อจะเสี่ยงต่อการติดเชื้อชนิดนี้มากขึ้น โดยอวัยวะเพศและบริเวณใกล้เคียงที่สามารถติดเชื้อ HPV ได้รวมถึง ปากช่องคลอด ช่องคลอด ปากมดลูก องคชาต ถุงอัณฑะและทวารหนัก

วอร์มอัพ ขั้นตอนก่อนออกกำลังกาย ช่วยลดการบาดเจ็บ เพิ่มประสิทธิภาพ

ป้องกันมะเร็งปากมดลูกด้วยวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก (HPV Vaccine)

มะเร็งปากมดลูกที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ HPV สามารถป้องกันได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ด้วยการฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ HPV ซึ่งวัคซีนผลิตจากชิ้นส่วนโปรตีนของไวรัส ไม่ทำให้ป่วยเป็นโรค แต่มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคสูง ปัจจุบันวัคซีน HPV แบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ

• วัคซีนป้องกัน HPV 2 สายพันธุ์ เป็นวันซีนสำหรับป้องกันเชื้อสายพันธุ์ที่ก่อมะเร็งปากมดลูก
• วัคซีนป้องกัน HPV 4 สายพันธุ์ (ครอบคลุมสายพันธุ์ 6, 11, 16 และ 18) เป็นวัคซีนสำหรับป้องกันเชื้อสายพันธุ์ที่ก่อมะเร็งปากมดลูกและสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดหูดหงอนไก
• วัคซีนป้องกัน HPV 9 สายพันธุ์ ใช้สำหรับป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV 9 สายพันธุ์ ได้แก่ สายพันธุ์ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 และ 58 ในผู้หญิงและผู้ชาย ที่มีอายุตั้งแต่ 9 ถึง 45 ปี เป็นวัคซีนที่ครอบคลุมไวรัสสายพันธุ์ที่ให้เกิดโรคมะเร็งปากมดลูก หูดหงอนไก่ ที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์และมะเร็งทวารหนัก

วัคซีน HPV สามารถป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพสามารถฉีดได้ทั้งชายและหญิง วัคซีนจะมีประสิทธิภาพในการป้องกันที่ดีหากฉีดตั้งอายุน้อย ในเด็กสามารถฉีดได้ตั้งแต่อายุ 9 ปี อย่างไรก็ตามการรับวัคซีนจะควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับประเมินเบื้องต้นก่อนรับวัคซีน

มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่อันตราย ผู้หญิงจึงควรเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกร่วมกับการตรวจหาไวรัส HPV ทุก ๆ 3-5 ปี อาจเริ่มตั้งแต่ช่วงอายุ 21 ปีขึ้นไปหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่หากเข้าข่ายก็ควรคัดกรองมะเร็งปากมดลูกร่วมกับการตรวจหาไวรัส HPV เช่น เปลี่ยนคู่นอนบ่อย คู่นอนมีเพศสัมพันธ์กับคนอื่น เคยได้รับเชื้อหรือป่วยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มาก่อน เป็นผู้ที่มีเชื้อ HIV เป็นต้น

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา และ โรงพยาบาลเปาโลพระประแดง

เตือนไข้หวัดใหญ่ หากไข้สูงเกิน 5 วันอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนอันตรายถึงชีวิต

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ควรฉีดช่วงเดือนไหน? ประสิทธิภาพมากที่สุด