“จีน” บุกตรวจภาษีอีคอมเมิร์ซ สั่ง Amazon-Temu-Shein ส่งข้อมูลผู้ค้าครั้งแรก จ่อเก็บภาษีย้อนหลัง 13%
"จีน" บุกตรวจภาษีอีคอมเมิร์ซ สั่ง Amazon-Temu-Shein ส่งข้อมูลผู้ค้าครั้งแรก หลังพบการรายงานรายได้ต่ำกว่าจริง กระทบผู้ส่งออกข้ามพรมแดนที่อาจถูกเรียกเก็บ VAT สูงสุด 13% และภาษีย้อนหลังทุบกำไร
วันที่ 13 พฤศจิกายน 2568 เวลา 06.30 น. สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่า แหล่งข่าวระบุว่าหน่วยงานสรรพากรของจีนได้สั่งให้บรรดาบริษัทอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ รวมถึง Amazon.com Inc. ส่งมอบข้อมูลยอดขายของผู้ค้าเป็นครั้งแรก ซึ่งถือเป็นความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักในการปราบปรามการหลีกเลี่ยงภาษีของผู้ค้าชาวจีนที่ใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ทำธุรกิจข้ามพรมแดน
ตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา สำนักงานสรรพากรทั่วประเทศจีนได้แจ้งให้แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ส่งข้อมูลรายได้ไตรมาส 3 ของผู้ค้าชาวจีนบางราย เพื่อควบคุมปัญหาการรายงานยอดขายต่ำกว่าความเป็นจริง ตามคำกล่าวของผู้ค้าบนแพลตฟอร์มออนไลน์จากหลายมณฑล ซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อเนื่องจากข้อมูลมีความอ่อนไหว
Amazon เริ่มส่งข้อมูลดังกล่าวตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม ส่วนแพลตฟอร์มคู่แข่งสัญชาติจีน อย่าง AliExpress ของ Alibaba Group Holding Ltd., Temu และ Shein Group Ltd. ก็ได้ส่งข้อมูลตามที่ถูกขอมาก่อนหน้านั้นหลายสัปดาห์ แหล่งข่าวระบุเพิ่มเติมว่าหน่วยงานภาษีไม่ได้กล่าวหาว่าแพลตฟอร์มหรือบริษัทเหล่านี้มีพฤติกรรมผิดกฎหมายแต่อย่างใด
ข้อมูลที่ได้รับทำให้หน่วยงานกำกับดูแลของจีนเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับยอดขายของผู้ส่งออกออนไลน์ ซึ่งมักจะสูงกว่าตัวเลขที่รายงานต่อสำนักงานสรรพากรอย่างมาก แหล่งข่าวระบุว่า หากผู้ค้าต้องแก้ไขการรายงานให้สอดคล้องกับข้อมูลจริงที่แพลตฟอร์มส่งให้อาจต้องเผชิญกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) สูงสุด 13% รวมถึงภาษีนิติบุคคลอื่น ๆ ซึ่งอาจทำให้กำไรที่เคยเลือนลางอยู่แล้ว ถูกลบหายไปในทันทีจากภาษีย้อนหลังเหล่านี้
ตามกฎหมายภาษีของจีน บริษัทที่มีรายได้ประจำปีเกิน 5 ล้านหยวน หรือประมาณ 703,000 ดอลลาร์ ต้องชำระ VAT สูงสุด 13% ผู้ค้าจะได้รับการยกเว้นก็ต่อเมื่อสามารถยื่นหลักฐานการส่งออก เช่น ใบผ่านพิธีการศุลกากร ซึ่งผู้ค้าส่วนใหญ่ทำไม่ได้ภายใต้โครงสร้างธุรกิจแบบปัจจุบัน โดยผู้ค้าชาวจีนปัจจุบันมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้ขายทั้งหมดในแพลตฟอร์ม Amazon ทั่วโลกเป็นครั้งแรก ตามรายงานของ Marketplace Pulse เมื่อเดือนกันยายน
โฆษกของ Amazon ให้สัมภาษณ์กับ Bloomberg ว่า บริษัทปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับทั้งหมดในทุกประเทศที่เราดำเนินธุรกิจ
ทั้งนี้มาตรการล่าสุดนี้เกิดขึ้นในช่วงที่จีนต้องการรายได้ภาษีเพิ่มขึ้น แม้ว่าจะกระทบต่อผู้ส่งออกขนาดเล็กที่กำลังเผชิญแรงกดดันจากมาตรการภาษีใหม่ของโดนัลด์ ทรัมป์ ก่อนหน้านี้ Bloomberg รายงานในเดือนมิถุนายนว่าจีนได้เพิ่มความเข้มงวดในการจัดเก็บภาษีรายได้จากต่างประเทศของประชาชน หลังการบังคับใช้ระบบ Common Reporting Standard ซึ่งเป็นกลไกแลกเปลี่ยนข้อมูลระดับโลกเพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงภาษี
นี่ถือเป็นแรงกระแทกล่าสุดในปีที่สั่นสะเทือนสำหรับธุรกิจอีคอมเมิร์ซของจีน ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกกระทบจากการที่ทรัมป์ยกเลิกกฎ de minimis ซึ่งเคยอนุญาตให้สินค้าเล็กมูลค่าต่ำเข้าสหรัฐฯ ได้โดยไม่ต้องเสียภาษี และเป็นแรงผลักดันสำคัญต่อการเติบโตของ Temu และ Shein แม้ผู้ส่งออกจะได้รับแรงใจจากการปรับลดภาษีนำเข้าของสหรัฐ หลังการประชุมสุดยอดผู้นำสหรัฐ–จีนเมื่อเดือนก่อน แต่นักส่งออกหลายรายยังต้องการลดความเสี่ยงจากความไม่แน่นอนทางการค้าในอนาคต
โดยทั่วไป ผู้ส่งออกออนไลน์ในจีนมักจะจดทะเบียนบริษัทจำนวนหลายสิบหรือหลายร้อยแห่งในหลายเมือง เพื่อดึงดูดปริมาณการเข้าชม เนื่องจากแพลตฟอร์มอย่าง Amazon อนุญาตให้เปิดร้านค้าเพียงหนึ่งร้านต่อบริษัทหนึ่งแห่ง ผู้ค้าจำนวนมากมักใช้โครงสร้างซับซ้อน คือส่งสินค้าออกจากบริษัทในจีนไปยังบริษัทในฮ่องกง ซึ่งเป็นผู้ถือครองร้านค้าอย่างเป็นทางการ ทำให้สามารถหลีกเลี่ยงภาษีนิติบุคคลของจีนได้ ในจีนเอง ผู้ค้าจะรายงานยอดขายเพียงร้านเดียวต่อหน่วยงานภาษีเพื่อลดภาระภาษีให้เหลือน้อยที่สุด
ความไม่แน่นอนด้านภาษีศุลกากรที่ผ่านมา ผู้ค้าพอจะรับมือได้ เพราะสามารถผลักภาระต้นทุนให้ผู้บริโภค หรือรายงานราคาสินค้าต่ำกว่าความเป็นจริงต่อศุลกากรสหรัฐฯ ตามที่แหล่งข่าวกล่าว
ขณะที่ตลาดออนไลน์เชื่อมโยงผู้บริโภคทั่วโลกเข้ากับผู้ค้าชาวจีนโดยตรง เสนอสินค้าราคาถูกและจัดส่งรวดเร็ว ส่งผลให้มูลค่าการส่งออกของกลุ่มอีคอมเมิร์ซเติบโตเกือบ 17% ในปี 2567 ซึ่งสูงกว่าอัตราการเติบโตของการส่งออกโดยรวมที่ 7.1% แม้จะชะลอตัวจากแรงกดดันทางการค้า
ผู้ขายหลายรายบอกกับ Bloomberg ว่าได้รับข้อความจากสำนักงานสรรพากรท้องถิ่นที่สั่งให้ชำระภาษีทันที หลังจากที่แพลตฟอร์มรายงานยอดขายที่แท้จริงให้รัฐบาล สองผู้ค้าที่จดทะเบียนบริษัทในเมืองขนาดเล็กกล่าวว่าถูกโทรศัพท์เร่งรัด หรือแม้แต่ได้รับการเยี่ยมเยียนจากเจ้าหน้าที่สรรพากรเพื่อทวงถามเงินภาษี
ผู้ค้าหลายรายกล่าวว่าตอนนี้พวกเขาต้องจับตาดูต่อไปว่า หน่วยงานสรรพากรจีนจริงจังกับการจัดเก็บภาษีย้อนหลังมากน้อยเพียงใด หรือจะมีผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมเสนอช่องทางใหม่ ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงภาษีดังกล่าวได้หรือไม่
อ้างอิง : www.bloomberg.com