เหนื่อยเพราะทำงานไม่มากพอ? รู้จักอาการ Understimulated ที่คนมักเข้าใจผิดว่าเป็น Burnout
เมื่อใดก็ตามที่คุณรู้สึกเหนื่อยล้ากับงานในบริบทของโลกแห่งการทำงานในยุคปัจจุบัน สาเหตุแรกที่ทุกคนมักจะหยิบยกขึ้นมาเป็นอันดับหนึ่งก็คืออาการ “Burnout หรือ หมดไฟ”
.
หนึ่งคำก็หมดไฟ สองคำก็หมดไฟ มันจะเป็นไปได้จริงๆ ใช่ไหมว่าจากคนที่เคยมีแต่ความทะเยอทะยานเต็มกระเป๋าจะเหี่ยวเฉาได้ง่ายขนาดนี้ หรือที่แท้จริงแล้วไฟและเชื้อเพลิงในการทำงานของเรามันยังไม่ได้หมดไป เพียงแค่ไม่ได้ถูกกระตุ้นอย่างถูกวิธี
.
เราคุ้นเคยกับคำว่า Burnout หรือภาวะหมดไฟจากการทำงาน มันเป็นคำที่คนยุคนี้ใช้กันบ่อยจนเกือบจะเป็นแฟชั่น ใครๆ ก็บอกว่าตัวเอง Burnout กันเป็นแถว แต่อันที่จริงแล้วนักจิตวิทยาเริ่มพบว่า มีอีกหนึ่งอาการที่ดูคล้ายกัน แต่มาจากสาเหตุตรงข้าม นั่นคือ “Understimulated” หรือภาวะที่เราขาดแรงกระตุ้นจากงานนั่นเอง
.
.
ไม่ได้เหนื่อยเพราะทำอะไรมากเกินไป แต่เหนื่อยเพราะไม่มีอะไรให้ทำมากพอ
.
การวิจัยของ Harvard Business Review ในปีนี้เปิดเผยว่า ความเบื่อหน่ายเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้คนลาออกจากงาน โดยเฉพาะความเบื่อในแบบที่รู้สึกว่างานนี้ไม่มีความหมายอะไร ไม่ใช่แค่เบื่อเพราะงานซ้ำซาก แต่เบื่อจนถึงขั้นตั้งคำถามกับตัวเองว่า "เรากำลังทำสิ่งนี้ไปเพื่ออะไรกันแน่"
.
นักจิตวิทยาชาวเบลเยียม Steve Savels อธิบายว่า สิ่งนี้เรียกว่าภาวะ Boreout หรือความเบื่อเรื้อรังจากงาน ซึ่งมันมีความคล้ายอาการ Burnout มาก เพราะมันทำให้คุณรู้สึกหงุดหงิด มองโลกในแง่ร้าย รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า แต่ความแตกต่างคือ กับ Burnout คุณเหนื่อยเพราะทำงานมากเกินไป
.
แต่สำหรับคนที่มีอาการ Boreout นั้นจะรู้สึกเหนื่อยจากความเบื่อเสียมากกว่า เบื่อเพราะว่าสมองไม่ได้ถูกกระตุ้นมากพอจากงานที่กำลังทำอยู่
.
แต่ Boreout กับ Understimulated มันต่างกันอย่างไร?
.
Boreout มักเกิดจากงานที่ซ้ำซาก ไร้ความหมาย ทำแล้วรู้สึกว่าเปลืองชีวิต ส่วน Understimulated เกิดจากการที่สมองเราต้องการความท้าทายมากกว่านี้ ต้องการปัญหาที่ซับซ้อนขึ้น ต้องการโอกาสที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ แต่กลับไม่ได้รับมัน
.
ลองคิดดูว่า คนที่เก่งในงานบางอย่าง เมื่อเขาทำงานนั้นไปซ้ำๆ ทุกวันจนชำนาญมากเกินไป มันจะกลายเป็นงานที่ไม่ต้องใช้สมองเลย ทำได้แบบอัตโนมัติ ไม่ต้องคิด ไม่ต้องตั้งใจ
.
ตอนแรกๆ อาจรู้สึกว่าโล่งและรู้สึกดีที่ทุกอย่างมันง่าย แต่เมื่อเวลาผ่านไป มันอาจจะกลายเป็นความว่างเปล่า ไปจนถึงเสียดายเวลาชีวิต
.
นักจิตวิทยาอธิบายว่า สมองมนุษย์ถูกออกแบบมาให้ชอบความแปลกใหม่ (Novelty) และความท้าทาย (Challenge) เมื่อเราเจอปัญหาใหม่ที่ไม่ยากเกินไป แต่ไม่ง่ายเกินไปด้วย สมองจะหลั่ง Dopamine ให้เรา มันทำให้เรารู้สึกมีชีวิตชีวา กระตือรือร้น อยากเรียนรู้
.
แต่เมื่องานไม่มีความท้าทาย ไม่มีอะไรใหม่ ไม่มีโอกาสเรียนรู้ สมองก็จะเข้าสู่โหมด "ขาดแรงจูงใจ" (Motivation Drought) คุณยังมีพลังอยู่ แต่ไม่รู้จะเอาไปใช้กับอะไร
.
นักจิตวิทยา Edward Deci และ Richard Ryan ค้นพบว่า มนุษย์มีความต้องการพื้นฐาน 3 อย่างที่ทำให้เรารู้สึกมีชีวิตชีวา ประกอบไปด้วย
.
[ ] ความเป็นอิสระ (Autonomy) – อยากมีอำนาจตัดสินใจในงานของตัวเอง ไม่ใช่แค่ทำตามคำสั่ง
[ ] ความสามารถ (Competence) – อยากรู้สึกว่าเราเชี่ยวชาญ เก่งขึ้น เติบโตไป
[ ] ความเชื่อมโยง (Connection) – อยากรู้สึกว่างานของเรามีความหมาย เชื่อมโยงกับคนอื่นหรือเป้าหมายที่ใหญ่กว่า
.
เมื่อความต้องการเหล่านี้ไม่ได้รับการตอบสนอง โดยเฉพาะเรื่อง "ความสามารถ" ที่เราอยากรู้สึกว่ากำลังเติบโต เราก็จะค่อยๆ รู้สึกว่างเปล่า แม้ว่าภายนอกจะดูเหมือนเรายังทำงานอยู่ตามปกติ
.
นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเรา Understimulated เราไม่ได้เครียดจากงานหนัก แต่เราเครียดจากความไร้จุดหมาย จากการไม่ได้ใช้ศักยภาพของตัวเอง จากความรู้สึกว่ากำลังหยุดนิ่งอยู่กับที่
.
.
3 สัญญาณว่าคุณอาจ Understimulated
.
1. คุณเบื่อ มากกว่าเครียด
เวลาคนเรา Burnout เราจะรู้สึกท่วมท้น มีอะไรต้องทำเยอะมาก ไม่รู้จะเริ่มตรงไหนก่อน แต่ถ้าคุณ Understimulated คุณจะรู้สึกเบื่อ รู้สึกว่างาน ซ้ำซากจนทำแบบหุ่นยนต์ได้ แม้จะมีงานทำ แต่ใจก็รู้สึกว่าง
.
มันไม่ใช่ความเครียดแบบที่เราต้องเร่งทำอะไรสักอย่าง แต่เป็นความว่างเปล่าแบบที่เราไม่รู้ว่าจะทำอะไรกับชีวิตดี
.
2. คุณมีพลังมากเกินไป ไม่ใช่น้อยเกินไป
นี่เป็นความแตกต่างที่สำคัญมาก คน Burnout ไม่มีพลังทำอะไรเลย แม้แต่เรื่องที่ชอบ แต่คน Understimulated รู้สึกกระสับกระส่าย มีพลังอยู่ภายใน แต่ไม่รู้จะระบายออกไปทางไหน
.
คุณอาจทำงานเสร็จเร็ว แล้วก็ไม่รู้จะทำอะไรต่อ อยากทำโปรเจกต์ใหม่ๆ แต่ในบริษัทไม่มีโอกาส เลยต้องไปหาอะไรทำนอกเวลางาน เพราะตอนทำงานรู้สึก "ไม่พอ"
.
มันเหมือนม้าแข่งที่ถูกขังในโรงเรือน มีพลัง มีความพร้อม แต่ไม่มีสนามให้วิ่ง
.
3. คุณหลีกหนีไปทำอย่างอื่นที่ให้ความพึงพอใจมากกว่าแทน
โดยปกติแล้วคนที่มีอาการ Burnout มักถอนตัวจากทุกอย่าง รวมถึงเรื่องที่เคยชอบ เพราะไม่มีพลังทำอะไรเลย แต่คน Understimulated จะหนีไปหาสิ่งที่กระตุ้นเช่น เล่น Social Media ตลอดเวลา ดูซีรีส์ หรือช้อปปิงออนไลน์แม้จะไม่จำเป็นก็ตาม เพียงเพราะว่าพวกเขาอยากจะได้รับความรู้สึก “อะไรสักอย่าง” ที่ตัวเองไม่รู้สึกเบื่อ
.
กล่าวคือ สมองเรากำลังพยายามหา Dopamine จากแหล่งอื่น เพราะงานไม่ได้ให้มัน
.
ซึ่งเราเรียกอาการนี้ว่า 'The Effort Paradox'
.
นักวิจัย Alex Hutchinson เขียนถึง "ความขัดแย้งของความพยายาม" (The Effort Paradox) ว่า แม้เราจะชอบความสบาย แต่ประสบการณ์ที่ให้ความพึงพอใจที่สุดกลับมาจากการต่อสู้กับสิ่งที่ยาก
.
เหมือนเวลาเราเดินป่าขึ้นเขาหรือวิ่งมาราธอน ซึ่งตลอดเวลานั้นมีแต่ความเหนื่อยล้า อยากจะเลิกตลอดเวลา แต่พอทำสำเร็จแล้วกลับรู้สึกดีสุดๆ
.
เช่นเดียวกับการทำงาน สมองของเราก็มักจะตอบสนองกับงานที่ไม่ได้มีความง่ายจนเกินไป โดยมันอยากได้งานที่ท้าทาย แต่สามารถเป็นไปได้ ทำให้เราอยากรู้สึกว่าเราใช้ศักยภาพของตัวเองอย่างเต็มที่ ไม่ใช่ทำงานแบบขอไปทีไปวันๆ
.
ดังนั้นถ้าคุณคิดว่าตัวเองอาจจะเข้าข่ายคนที่ Understimulated มากกว่า Burnout คำตอบไม่ใช่การพักผ่อนมากขึ้น แต่เป็นการหาความท้าทายมากขึ้น
.
คุณอาจเริ่มจากการเสนอโปรเจกต์ใหม่ที่ท้าทายกับหัวหน้า หรือหาทักษะใหม่มาเรียนรู้ หรือถ้างานหลักไม่ท้าทาย ก็หา Side Project ที่กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์
.
แต่ถ้าคุณทำทุกอย่างแล้วยังไม่ได้ผล บางทีปัญหาไม่ได้อยู่ที่คุณ แต่อยู่ที่งานจริงๆ ถ้าคุณเติบโตเกินงานแล้ว มันก็ไม่ใช่ความผิดของคุณ
.
เพียงแต่ก่อนจะบอกตัวเองว่า "ฉันเหนื่อย ฉันต้องการพัก" ลองถามตัวเองก่อนว่า คุณเหนื่อยจากการทำมากเกินไป หรือการทำน้อยเกินไป?
.
เพราะถ้าคุณรักษาโรคผิด คุณอาจจะยิ่งแย่ลง
.
Understimulated ไม่ได้หมายความว่าคุณขี้เบื่อหรือไม่รู้จักพอ มันแค่หมายความว่า คุณมีศักยภาพมากกว่าที่คุณกำลังใช้อยู่นั่นเอง
.
.
อ้างอิง
- 3 Signs You’re Understimulated, Not Burned Out — By A Psychologist : Mark Travers, Forbes - https://bit.ly/3XNYW5S
- Research: When Boredom Drives Turnover on Your Team : Madeleine Rauch, Harvard Business Review - https://bit.ly/48waQHA
- Burned Out Or Bored Out? Why Doing More Can Lead To Greater Satisfaction : Aliza Knox, Forbes - https://bit.ly/4jaLcMp
.
.
#Burnout
#Understimulated
#WorkLife
#missiontothemoon
#missiontothemoonpodcast