ชัวร์ก่อนแชร์: “เงามนุษย์” ที่ฮิโรชิมะ คือร่างเหยื่อที่ระเหิดเพราะนิวเคลียร์ จริงหรือ?

18 สิงหาคม 2566
แปลและเรียบเรียงบทความโดย: อดิศร สุขสมอรรถ
ตรวจทานและพิสูจน์อักษร : คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

บทสรุป :

เงามนุษย์จากระเบิดนิวเคลียร์ ไม่ใช่ซากของเหยื่อจากระเบิด เหตุผลที่พื้นคอนกรีตมีสีเข้ม เพราะไม่ได้สัมผัสรังสีจากระเบิดนิวเคลียร์โดยตรง ต่างจากบริเวณโดยรอบที่สีซีดจางลงเพราะสัมผัสรังสีโดยตรง

ข้อมูลที่ถูกแชร์ :

มีแนวคิดที่สร้างความเข้าใจผิดในวงกว้างว่า “เงามนุษย์” หรือ Human Shadow Etched in Stone (人影の石) ซึ่งหมายถึงรอยสีเข้มที่หน้าธนาคารซูมิโตโมะ สาขาฮิโรชิมะ คือซากที่หลงเหลือของเหยื่อที่ถูกความร้อนจากระเบิด ทำให้ร่างกายระเหิดกลายเป็นไอในทันที

FACT CHECK : ตรวจสอบข้อเท็จจริง :

ข้อมูลจาก Hiroshima Peace Memorial Museum ระบุว่า ธนาคารซูมิโตโมะ สาขาฮิโรชิมะ ตั้งอยู่ห่างจากจุดทิ้งระเบิด (Ground Zero) เพียง 260 เมตร

ตอนที่นิวเคลียร์ถูกจุดระเบิด ธนาคารยังไม่เปิดทำการ พนักงานส่วนใหญ่กำลังอยู่ในระหว่างเดินทาง และมีบางส่วนที่มาถึงธนาคารแล้ว ข้อมูลพบว่ามีพนักงานของธนาคารเสียชีวิตทันที 29 ราย อีกหลายคนเสียชีวิตจากการสัมผัสรังสีในอีกไม่กี่วันต่อมา

ส่วน “เงามนุษย์” ที่อยู่บริเวณบันไดหน้าธนาคาร คาดว่าจะเป็นของลูกค้าที่มานั่งรอก่อนธนาคารจะเปิดทำการ

ที่มา “เงามนุษย์” หน้าธนาคาร

อย่างไรก็ดี เว็บไซต์ Livescience และ Hiroshima Peace Memorial Museum ต่างยืนยันว่า “เงามนุษย์” ไม่ใช่ซากของผู้เสียชีวิตที่ระเหิดจากความร้อนของระเบิดนิวเคลียร์แต่อย่างใด

ข้อมูลจากศูนย์ Hiroshima Peace Media Center ระบุว่า รังสีความร้อนของระเบิดนิวเคลียร์ ทำให้พื้นที่ด้านล่างมีอุณหภูมิสูงถึง 3,000-4,000 องศาเซลเซียส ผิวหนังของเหยื่อที่อยู่ในบริเวณดังกล่าวจะเกิดการอักเสบและพุพองอย่างรุนแรง แต่ก็จะยังหลงเหลือซากของกระดูกและองค์ประกอบของคาร์บอนตกค้างอยู่ การอ้างว่าร่างกายระเหิดเพราะระเบิดอย่างสิ้นเชิงจึงเป็นไปไม่ได้

ดร.ไมเคิล ฮาร์ทชอร์น ศาสตราจารย์กิตติคุณ ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนิวเม็กซิโก อธิบายต่อเว็บไซต์ Livescience ว่า ระเบิดนิวเคลียร์จะปลดปล่อยแสงและคลื่นความร้อนจำนวนมหาศาล วัตถุที่อยู่ในรัศมีแรงระเบิดโดยตรงจะถูกแสงและคลื่นความร้อนย้อมให้สีของพื้นผิวซีดลง ส่วนพื้นที่ที่ถูกบังจะได้รับผลกระทบน้อยกว่า ทำให้สีของพื้นผิวไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก

สรุปได้ว่า “เงามนุษย์” จากระเบิดนิวเคลียร์ ไม่ใช่ซากของเหยื่อจากระเบิดนิวเคลียร์ แต่เหตุผลที่พื้นคอนกรีตบริเวณนั้นสีเข้มกว่าพื้นที่โดยรอบ เพราะบริเวณดังกล่าวไม่ได้สัมผัสกับแสงและรังสีโดยตรง เพราะร่างของเหยื่อบังแสงและรังสีเอาไว้ รอยเข้มที่คล้ายเงามนุษย์จึงเป็นสีเดิมของพื้นคอนกรีต ต่างจากบริเวณหน้าธนาคารโดยรอบที่สัมผัสแสงและรังสีจากระเบิดนิวเคลียร์โดยตรง จนมีสีที่ซีดจางลง

นอกจากนี้ ความเข้มของพื้นที่ที่สัมผัสแสงและรังสีจากระเบิดนิวเคลียร์ ยังขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของวัตถุนั้น ๆ อีกด้วย

หลายปีผ่านไป ความเข้มของ “เงามนุษย์” หน้าธนาคารเมืองฮิโรชิมะเริ่มซีดจางลง จึงมีการเคลื่อนย้ายมาเก็บรักษาที่ Hiroshima Peace Memorial Museum ในปี 1971 เป็นต้นมา

ผู้รอดชีวิตในธนาคาร

ภายในธนาคารซูมิโตโมะ สาขาฮิโรชิมะ ยังมีเรื่องราวการรอดชีวิตอย่างปาฏิหาริย์ของ อะกิโกะ ทากะคูระ พนักงานธนาคารวัย 19-20 ปี ซึ่งกำลังทำความสะอาดสถานที่ทำงานอยู่กับ คิมิโกะ อูซามิ เพื่อนร่วมงาน ในขณะที่ระเบิดถูกทิ้งลงมาห่างธนาคารเพียง 260-300 เมตร

แรงระเบิดทำให้ อะกิโกะ ทากะคูระ หมดสติในทันที กระทั่งเสียงร้องไห้ของ คิมิโกะ อูซามิ ปลุกให้เธอคืนสติอีกครั้ง ทั้งสองพากันออกมาจากซากภายในตัวธนาคาร เพื่อพบกับภาพอันน่าสยดสยองของเมืองที่ตกอยู่ท่ามกลางเปลวเพลิง ศพนับไม่ถ้วนถูกเผาไหม้กลางเปลวไฟที่โหมกระหน่ำ ก่อนที่ฝนสีดำซึ่งเกิดจากการปนเปื้อนกัมมันตรังสีจะช่วยให้เพลิงสงบในเวลาต่อมา

คิมิโกะ อูซามิ เสียชีวิตจากบาดแผลในอีกหนึ่งเดือนต่อมา ส่วน อะกิโกะ ทากะคูระ ซึ่งมีแผลไฟไหม้ตามร่างกายนับร้อยแห่ง ได้รับความช่วยเหลือจากครอบครัว และใช้ชีวิตอยู่ในเมืองฮิโรชิมะจนถึงปัจจุบัน

อะกิโกะ ทากะคูระ ในวัย 97-98 ปี คือหนึ่งในผู้รอดชีวิตคนสุดท้ายในเหตุการณ์ระเบิดนิวเคลียร์ที่ฮิโรชิมะ ปัจจุบันเธอใช้เวลาไปกับการดูแลโรงเรียนอนุบาลและถ่ายทอดประสบการณ์ให้คนรุ่นหลังรับรู้ถึงความเลวร้ายของระเบิดนิวเคลียร์

เรื่องราวของ อะกิโกะ ทากะคูระ ยังถูกถ่ายทอดผ่านผลงานแอนิเมชั่นขนาดสั้นปี 2018 โดยผู้สร้างชาวเยอรมัน เรื่อง OBON อีกด้วย

ข้อมูลอ้างอิง :

https://www.livescience.com/nuclear-bomb-wwii-shadows.html
https://hpmmuseum.jp/modules/exhibition/index.php?action=ItemView&item_id=112&lang=eng
https://www.hiroshimapeacemedia.jp/hiroshima-koku/exploration/index_20090309.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Human_Shadow_Etched_in_Stone
https://www.smithsonianmag.com/history/nine-harrowing-eyewitness-accounts-bombings-hiroshima-and-nagasaki-180975480/
https://www.openculture.com/2022/11/obon.html