“ฉันไม่มีลูก แต่ฉันมีหมา” เทศกาลฉลองอายุ 7-5-3 ของญี่ปุ่น กับการปรับตัวในวันที่ไม่ค่อยมีเด็กเกิดใหม่ บางคนเลยหันไปฉลองให้สัตว์เลี้ยงแทน
เช้าวันศุกร์ที่ศาลเจ้าอิชิกายะ คาเมะกาโอกะในโตเกียว สุนัขพันธุ์พุดเดิ้ล ปอมเมอเรเนียน ชิวาวา และบิชองฟริเซ่เดินขบวนกันเข้ามาในชุดกิโมโนที่สั่งทำเป็นพิเศษ ไม่ว่าใครเห็นก็ต้องเอ่ยปากว่าคาวาอี้ เจ้าหมาเหล่านี้และเจ้าของมารับพรจากนักบวชและฟังบทสวดโบราณเพื่อเฉลิมฉลองเทศกาลเด็กที่รู้จักกันดีในชื่อ ชิจิ โกะ ซัน หรือ 7-5-3 ที่เป็นพิธีกรรมสำคัญสำหรับเด็กญี่ปุ่นที่อายุครบ 7, 5 และ 3 ขวบ
แต่ในฤดูใบไม้ร่วงของปี 2025 ที่ศาลเจ้านี้ มีสัตว์เลี้ยงมากกว่า 350 ตัวมาร่วมงาน ในขณะที่มีเด็กแค่เพียง 50 คนเท่านั้นที่เข้าร่วม เจ้าของสัตว์เลี้ยงต่างทุ่มเงินซื้อชุดที่ออกแบบมาเป็นพิเศษและจ่ายค่าธรรมเนียม 5,000 เยน เท่ากับที่เรียกเก็บจากเด็ก โดยในระหว่างพิธี เคนจิ คาจิ หัวหน้านักบวชของศาลเจ้ากล่าวอวยพรว่า “จงมีความสุขกับเจ้าของของพวกเจ้า ทุกวันและตลอดไป”
เทศกาลนี้ 7-5-3 มีมาตั้งแต่สมัยเฮอัน ตั้งแต่ปี 794 ถึง 1185 เดิมทีเป็นเทศกาลที่ตระกูลขุนนางใช้เพื่อฉลองวันเกิดสำคัญของลูกหลานในช่วงเวลาที่อัตราการเสียชีวิตตั้งแต่วัยเด็กยังสูง ไม่ใช่เด็กทุกคนจะรอดจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ได้ ปัจจุบันแม้การแพทย์จะดีขึ้นและชาวญี่ปุ่นขึ้นชื่อในเรื่องสุขภาพที่แข็งแรงและอายุยืน แต่พ่อแม่ชาวญี่ปุ่นยังคงเฉลิมฉลองเทศกาลนี้กันอย่างกว้างขวาง โดยพวกเขาจะไปที่ศาลเจ้าเพื่อแสดงความขอบคุณต่อเทพเจ้าที่คุ้มครองลูกๆ แต่จำนวนเด็กที่เข้าร่วมพิธีลดลงทุกปี ส่งผลกระทบต่อศาลเจ้าชินโตทั่วประเทศญี่ปุ่น ศาลเจ้าชินโตหลายสิบแห่งจึงเสนอการประกอบพิธีให้สัตว์เลี้ยงด้วย เพราะถือว่าสัตว์เลี้ยงมีความสำคัญไม่ต่างจากเด็ก จึงเป็นแหล่งรายได้ทดแทนและเป็นวิธีที่ศาลเจ้าจะยังคงมีความสำคัญต่อชีวิตคนในปัจจุบัน
“คนเปลี่ยนจากมีลูกมาเป็นเลี้ยงสัตว์” มิกิ โทกุจิ วัย 51 ปี ให้สัมภาษณ์กับเฮอร์นันเดซและอุเอโนะจาก The New York Times เธอเพิ่งไปที่ศาลเจ้าอิชิกายะ คาเมะกาโอกะกับโคโทระ สุนัขพันธุ์มิเนเจอร์ ชเนาเซอร์ อายุ 5 ขวบของเธอ เธอบอกพวกเขาว่า “ฉันไม่มีเด็ก แต่ฉันมีหมา”
ทางด้านคุมิโกะ คาไซ อายุ 43 ปีที่มาพร้อมกับลิซ สุนัขพันธุ์ผสมปอมเมอเรเนียน-พุดเดิ้ลที่เพิ่งอายุครบ 3 ขวบก็เล่าว่า เธอและสามีเลือกที่จะไม่มีลูก แต่ก็ใช้เวลาหลายเดือนในการวางแผนพิธีนี้และจ่ายเงินประมาณ 200 ดอลลาร์หรือประมาณ 6,300 บาทสำหรับชุดกิโมโนพร้อมผ้าคาดเอวสีทองสำหรับลิซ “ฉันมีความทรงจำที่ดีเกี่ยวกับงาน 7-5-3 และฉันอยากทำแบบเดียวกันให้สุนัขของฉัน” คุณคาไซกล่าว “ชีวิตของสุนัขไม่ได้ยืนยาวเหมือนคนเรา และน้องก็เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวเรา”
จากรายงานของสมาคมอาหารสัตว์เลี้ยงแห่งประเทศญี่ปุ่นในปี 2020 พบว่า อายุเฉลี่ยของสุนัขอยู่ที่ 14.48 ปี และแมวอยู่ที่ 15.45 ปี ขณะที่จากการสำรวจของสมาคมสัตวแพทย์แห่งประเทศญี่ปุ่นในปี 1982 พบว่า อายุเฉลี่ยของสุนัขที่เสียชีวิตอยู่ที่ 6.2 ปี และแมวอยู่ที่ 4.6 ปี จะเห็นได้ว่าสัตว์เลี้ยงก็ไม่ต่างจากเด็กๆ ในสมัยก่อนที่มีอายุยืนยาวขึ้น แต่ก็ยังสั้นกว่าอายุขัยของมนุษย์มากอยู่ดี โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับอายุขัยของชาวญี่ปุ่น เทศกาล 7-5-3 ที่เน้นช่วงอายุสำคัญของเด็กก็ถูกนำมาปรับใช้กับช่วงอายุสำคัญของสัตว์เลี้ยงเช่นกัน หมาหรือแมวในวัย 3 ขวบนั้นเป็นช่วงที่เริ่มโตเต็มที่และแอคทีฟที่สุด อายุ 5 ขวบเทียบเท่ากับช่วงอายุ 30 ปลายๆ ของมนุษย์ และสัตวแพทย์แนะนำให้ใส่ใจและเริ่มตรวจสุขภาพน้องๆ เป็นประจำตั้งแต่ตอนนี้ ส่วนอายุ 7 ขวบถือว่าเริ่มแก่ลง ความแข็งแรงทางกายภาพจะลดลง และสัตว์เลี้ยงจำนวนมากขึ้นเริ่มป่วยไข้และมีอาการเจ็บปวดทางร่างกายในช่วงนี้ 7-5-3 จึงเป็นหมุดหมายที่สำคัญต่อน้องๆ ให้พ่อแม่ฉลองได้ไม่ต่างกัน
ความนิยมของเทศกาล 7-5-3 สะท้อนให้เห็นถึงอุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยงที่เฟื่องฟูของญี่ปุ่น โดยสถาบันวิจัยยาโนะคาดการณ์ว่า ตลาดผลิตภัณฑ์สำหรับสัตว์เลี้ยงของญี่ปุ่นจะมีมูลค่า 1.90 ล้านล้านเยนในปีงบประมาณ 2024 เพิ่มขึ้น 21 เปอร์เซ็นต์จาก 1.57 ล้านล้านเยนในปีงบประมาณ 2019 และคาดว่าจะแตะระดับประมาณ 2 ล้านล้านเยนในปีงบประมาณ 2026 นอกจากนี้ยังเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมว่าศาสนาชินโตและประเพณีจะสืบต่อไปอย่างไรในวันที่แทบไม่มีเด็กเกิดใหม่ แล้วผลที่ออกมาก็สมเป็นญี่ปุ่น นั่นคือภาพน้องหมาแมวในชุดกิโมโนแสนน่ารักให้เราได้เห็นกันนั่นเอง ทำให้เราอดคิดไม่ได้ว่าวันเด็กของไทยจะหมายรวมไปถึงสัตว์เลี้ยงด้วยหรือเปล่าในอนาคตอันใกล้นี้
อ้างอิง
https://www.nytimes.com/2025/12/08/world/asia/japan-pets-festival.html
https://www.instagram.com/p/DSA4oTqgTFv/
https://english.kyodonews.net/articles/-/52514
บทความต้นฉบับได้ที่ : “ฉันไม่มีลูก แต่ฉันมีหมา” เทศกาลฉลองอายุ 7-5-3 ของญี่ปุ่น กับการปรับตัวในวันที่ไม่ค่อยมีเด็กเกิดใหม่ บางคนเลยหันไปฉลองให้สัตว์เลี้ยงแทน
ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com