‘อดีต กกต.’ สอนวิธีรู้ทันโพล! ไม่ให้โดนหลอกช่วงเลือกตั้ง

12 ม.ค. 2569 - นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กในหัวข้อ "วิชาทำโพล 101" ตอนที่ 3 วิธีรู้ทันโพล โดยระบุว่า

จิตวิทยาในการตัดสินใจเลือกตั้งที่ เรียกว่า Band wagon effect หรือ ปรากฏการณ์คล้อยตามคนส่วนใหญ่ ถูกนำมาใช้เพื่อประโยชน์ในการเลือกตั้ง

ผู้สมัคร หรือพรรคที่เป็นรอง หากผลโพลหลายโพลออกมาว่า คะแนนนำ ก็อาจทำให้คนที่ยังไม่ตัดสินใจอยากจะกันมาสนใจ หรือเทคะแนนเสียงเลือกตามด้วยเชื่อว่า คนส่วนใหญ่น่าจะตัดสินใจถูกต้อง

ผลโพลจึงมีผลต่อการเลือกตั้ง และมีพรรคการเมืองไม่น้อยที่เชื่อในทฤษฎีนี้ และใช้ผลโพลเพื่อพลิกหรือกอบกู้สถานการณ์ที่ตัวเองเป็นรอง

ผู้ทำโพล อาจแปลผลจากข้อมูลที่ตัวเองได้ แต่สำหรับคนที่อ่านผลโพล ต้องรู้ทันโพลด้วย จากวิธีการดังต่อไปนี้

1.ดูวันที่เก็บข้อมูล คำตอบนั้นสะท้อนความคิดเห็นในช่วงเวลาที่เก็บ และเกี่ยวข้องโดยตรงกับสถานการณ์การเมือง สังคม ในช่วงนั้นๆ เก็บช่วงต่างกัน ก็ได้ผลต่างกัน

2.ดูวิธีการในการเก็บ ว่าใช้เก็บด้วยบุคลากรไปสอบถาม หรือใช้วิธีการสำรวจออนไลน์โดยให้คนแสดงความคิดเห็นเข้ามา วิธีการแรกจะมีความน่าเชื่อถือมากกว่า

3.ดูขนาดตัวอย่าง และการกระจายของตัวอย่าง เช่น หากบอกเป็นการทายผลทั้งประเทศ แต่เป็นการเก็บจำนวนมากในกรุงเทพมหานคร ข้อมูลย่อมผิดเพี้ยน ดังนั้น ตัวอย่างที่ดี ควรกระจายตามสัดส่วนผู้มีสิทธิออกเสียงในแต่ละภูมิภาค มีลักษณะของประชากร ในด้านเพศ อายุ อาชีพ การศึกษาที่กระจายในสัดส่วนใกล้เคียงกับประชากรในประเทศ

4.ดูภูมิหลังของสถาบันหรือบุคคลที่ทำโพล มีความเป็นมืออาชีพ ทำต่อเนื่อง เป็นกลาง หรือรับจ้างทำเป็นครั้งคราว มีความเอนเอียงในจุดยืนทางการเมืองหรือไม่

หากทุกครั้งที่เราอ่านโพล และมีหลักในการพิจารณาความน่าเชื่อถือของผลโพล เราจะไม่ถูกโพลหลอกโดยง่าย

(ตอนต่อไป : กฎหมายกับการทำโพล).