‘รัดเกล้า’ ชี้แรงงานแพลตฟอร์มนับล้านตกอยู่ในสุญญากาศทางกฎหมาย ‘มีงานทำ แต่ล่องหน ไร้ตัวตน’

เมื่อวันที่ 29 เม.ย. ที่รัฐสภา นางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร สะท้อนปัญหาแรงงานอิสระและแรงงานบนแพลตฟอร์มที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ยังขาดการคุ้มครองทางกฎหมาย ส่งผลให้แรงงานจำนวนมากตกอยู่ใน “สุญญากาศทางกฎหมาย” แม้จะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

นางรัดเกล้า กล่าวว่า ตัวเลขล่าสุด แรงงานนอกระบบมีมากกว่า 21.1 ล้านคน หรือกว่า 52.7% ของแรงงานทั้งประเทศ และในจำนวนนี้ราว 2 ใน 3 ยังอยู่นอกระบบความคุ้มครองทางสังคม พร้อมชี้ให้เห็นว่าการบริหารจัดการแรงงานผ่าน “อัลกอริทึม” ของแพลตฟอร์ม แม้จะเพิ่มประสิทธิภาพทางธุรกิจ แต่กลับส่งผลให้แรงงานถูกควบคุมการทำงานโดยไม่มีอำนาจต่อรอง และไม่สามารถเข้าถึงสิทธิพื้นฐาน เช่น สวัสดิการหรือหลักประกันเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

“แรงงานกลุ่มนี้ถูกเรียกว่า พาร์ทเนอร์ แต่ในทางปฏิบัติกลับมีลักษณะคล้ายลูกจ้าง โดยไม่ได้รับสิทธิในฐานะลูกจ้าง ซึ่งเป็นปัญหาการอำพรางสถานะ หรือ ทางวิชาการเรียกว่า Misclassification” นางรัดเกล้า กล่าว

นางรัดเกล้า กล่าวต่อว่า ทั้งนี้ ได้เสนอให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาตั้ง “คณะกรรมาธิการวิสามัญ ศึกษาแนวทางการจัดระบบคุ้มครองสิทธิและสวัสดิการของแรงงานอิสระและแรงงานบนแพลตฟอร์ม” เพื่อหาแนวทางแก้ไขอย่างเป็นระบบ โดยครอบคลุม 3 มิติหลัก ได้แก่ การปรับปรุงกฎหมายให้รองรับรูปแบบการจ้างงานใหม่ การสร้างระบบสวัสดิการที่เป็นธรรมผ่านแนวคิดการร่วมจ่ายและสวัสดิการแบบพกพา และการเปิดทางให้แรงงานสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้จริง นอกจากนี้ ยังเสนอให้รับรอง “สัญญาจ้างดิจิทัล” และข้อมูลรายได้จากแพลตฟอร์มให้สามารถใช้เป็นหลักฐานทางการเงิน เพื่อแก้ปัญหาการเข้าไม่ถึงสินเชื่อ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของหนี้นอกระบบ

นางรัดเกล้า ย้ำว่า ญัตติดังกล่าวเป็น “ญัตติเหนือการเมือง” ที่มุ่งแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างของประเทศ พร้อมเรียกร้องให้สมาชิกรัฐสภาร่วมกันสนับสนุน เพื่อให้สภาเป็นมากกว่าพื้นที่ของการอภิปราย แต่เป็นกลไกในการสร้างการเปลี่ยนแปลง และคืนความเป็นธรรมให้แก่แรงงานนับล้านคนในประเทศไทย