เสริมศักยภาพ ป.เอก รปศ. วางรากฐานปรัชญาวิจัย บูรณาการความรู้ข้ามศาสตร์
หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) ได้จัดการบรรยายพิเศษในรายวิชา “ระเบียบวิธีวิจัยทางรัฐประศาสนศาสตร์ชั้นสูง” เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ศุภชัย ยาวะประภาส อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอดีตนายกสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย มาเป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ในหัวข้อ “ปรัชญาการวิจัย” เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจเชิงลึกให้แก่นักศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิต
ในการนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.วลัยพร รัตนเศรษฐคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ DPU และรักษาการผู้อำนวยการหลักสูตรฯ พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.ชนิดา จิตตรุทธะ อาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิภาวนี เผือกบัวขาว อาจารย์ ดร.นิสรา ใจซื่อ และอาจารย์ ดร.กัญญาภัทร กาญจนพบู หอมถมยา ร่วมให้การต้อนรับและเข้าร่วมรับฟังการบรรยายอย่างใกล้ชิด สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของคณะในการยกระดับคุณภาพการเรียนการสอนและการวิจัยให้สอดคล้องกับมาตรฐานวิชาการระดับสูง
การบรรยายในครั้งนี้มุ่งเน้นการทำความเข้าใจ “ปรัชญาการวิจัย” ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการออกแบบงานวิจัยในระดับดุษฎีบัณฑิต โดย ศ.กิตติคุณ ดร.ศุภชัย ได้อธิบายแนวคิดหลักของกระบวนทัศน์ทางการวิจัย ได้แก่ แนวคิดแบบปฏิฐานนิยม (Positivism) ที่เน้นการค้นหาความจริงเชิงประจักษ์ผ่านการวัดและการพิสูจน์ แนวคิดแบบสร้างสรรค์นิยม (Constructivism) ที่มองว่าความรู้เกิดจากการตีความและประสบการณ์ของมนุษย์ และแนวคิดแบบปฏิบัตินิยม (Pragmatism) ที่เน้นการเลือกใช้วิธีวิจัยอย่างยืดหยุ่นตามบริบทและประโยชน์ของงานวิจัย
สาระสำคัญของการบรรยายชี้ให้เห็นว่า การออกแบบการวิจัยที่มีคุณภาพไม่อาจแยกขาดจากความเข้าใจในปรัชญาการวิจัย เนื่องจากปรัชญาจะเป็นตัวกำหนดทั้งกรอบความคิด แนวทางการตั้งคำถามวิจัย การเลือกวิธีการศึกษา ตลอดจนการตีความผลลัพธ์ที่ได้อย่างเป็นระบบและมีเหตุผล นักวิจัยที่มีความเข้าใจในระดับปรัชญาจะสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้กับศาสตร์อื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างผลงานวิจัยที่มีคุณค่าในเชิงวิชาการและการนำไปใช้ประโยชน์ในสังคมได้อย่างแท้จริง
นอกจากนี้ ยังมีการนำกรณีศึกษาที่หลากหลายมาประกอบการอธิบาย เพื่อให้นักศึกษาเห็นภาพการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงปรัชญาในสถานการณ์จริง โดยใช้สื่อการสอนที่ทันสมัย อาทิ คลิปวิดีโอที่สะท้อนมุมมองการวิจัยในบริบทต่าง ๆ สลับกับกิจกรรมการมีส่วนร่วมผ่านเครื่องมือดิจิทัล เช่น Google Form เพื่อให้นักศึกษาได้ประเมินความเข้าใจของตนเองแบบเรียลไทม์ ซึ่งช่วยกระตุ้นการคิดเชิงวิพากษ์และการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
บรรยากาศภายในห้องเรียนเต็มไปด้วยการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเข้มข้น นักศึกษาในหลักสูตรได้ร่วมกันตั้งคำถาม วิเคราะห์ และวิพากษ์แนวคิดทางการวิจัยในมิติที่หลากหลาย สะท้อนถึงศักยภาพของผู้เรียนในระดับบัณฑิตศึกษาที่สามารถต่อยอดองค์ความรู้ไปสู่การสร้างงานวิจัยที่มีคุณภาพ และตอบโจทย์ความท้าทายของสังคมในยุคปัจจุบัน
การจัดกิจกรรมในครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งความพยายามของคณะรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ในการสร้าง “นักวิจัยคุณภาพ” ที่มีทั้งความรู้เชิงลึกและมุมมองเชิงบูรณาการ โดยเน้นการวางรากฐานทางความคิดที่มั่นคง ควบคู่กับการพัฒนาทักษะการวิจัยที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในระดับวิชาการและวิชาชีพ อันจะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนองค์ความรู้และพัฒนาประเทศในอนาคต
ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยยังคงเดินหน้าพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างศักยภาพผู้เรียนให้พร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ โดยเฉพาะการสร้างนักวิจัยที่มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง เข้าใจบริบททางสังคม และสามารถผลิตองค์ความรู้ที่มีคุณค่าและยั่งยืนต่อไปในอนาคต