วาฬสีน้ำเงินสามารถ 'ล่องหน' เพื่อเลี่ยงวาฬเพชฌฆาตได้

วาฬสีน้ำเงินมีเทคนิค ‘ล่องหน’ เพื่อหลีกเลี่ยงวาฬเพชฌฆาตที่เป็นนักล่าชนิดเดียวตามธรรมชาติที่ล่าพวกมัน ด้วยการกระซิบผ่านมหาสมุทรไม่ให้ถูกจับได้

การหลีกเลี่ยงนักล่าถือเป็นอีกสิ่งสำคัญในการเอาชีวิตของสัตว์เกือบทั้งหมดซึ่งรวมถึงสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่างวาฬสีน้ำเงินด้วยเช่นกัน แม้จะมีร่างกายที่ใหญ่โตแต่มันก็ตกเป็นเป้าหมายของวาฬเพชฌฆาตที่เป็นสัตว์ชนิดเดียวที่ออกล่าวาฬสีน้ำเงิน

ตามรายงานใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Marine Mammal Science นักวิทยาศาสตร์ได้แบ่งวาฬสายพันธุ์ต่าง ๆ ออกเป็น 2 กลุ่มได้แก่ ‘ต่อสู้’ หรือ ‘หนี’ จากวาฬเพชฌฆาต โดยระบุว่าวาฬไรท์แอตแลนติกเหนือ, วาฬหัวคันศร, วาฬหลังค่อม และวาฬสีเทานั้นอยู่ในกลุ่มต่อสู้เพื่อปกป้องลูกจากการโจมตีของวาฬเพชฌฆาต

กลับกันวาฬสีน้ำเงิน วาฬฟิน วาฬเซอิ วาฬมิงค์ และวาฬบรูด้าซึ่งว่ายน้ำได้เร็วกว่าและมีลูกในมหาสมุทรเปิดเลือกที่ ‘หนี’ ด้วยการเร่งความเร็วจากวาฬเพชฌฆาตที่เข้ามาใกล้ แต่สิ่งที่น่าสนใจก็คือวาฬเหล่านี้ที่มักจะส่งเสียงดังไปไกลได้หลายร้อยกิโลเมตรใต้น้ำ แต่พวกมันกลับหลีกหนีการตรวจจับของนักล่าได้อย่างน่าทึ่ง

“(มันเป็น)กลยุทธ์การต่อสู้และหลบหนีพัฒนาขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการโจมตีของวาฬเพชฌฆาตโดยเฉพาะเนื่องจากวาฬบาลีน (วาฬไม่มีฟัน) ไม่มีนักล่าตามธรรมชาติอื่น ๆ” Trevor Branch ผู้เขียนการศึกษากล่าว

โดยทั่วไปแล้ววาฬเพชฌฆาตนั้นไม่สามารถ ‘ได้ยิน’ เสียงในมหาสมุทรที่มีความถี่ต่ำกว่า 100Hz และจะได้ยินเสียงชัดเจนก็ต่อเมื่อเกิน 1,500Hz ขึ้นไปเท่านั้น (หากต่ำกว่า 1,500Hz ก็ต้องเป็นเสียงที่ดังมากเท่านั้น) ข้อเท็จจริงนี้ดูเหมือนว่าวาฬกลุ่ม ‘หนี’ จะรู้ด้วยเช่นกัน วาฬสีน้ำเงินจึงเลือกที่จะสร้างเสียงให้อยู่ต่ำกว่า 80Hz เท่านั้น และวาฬฟินก็ยิ่งต่ำกว่านั้น

กล่าวคือวาฬได้สร้างเทคนิคใหม่เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้วาฬเพชฌฆาตได้ยินเสียงของพวกมันเลย แม้จะอยู่ในช่วงฤดูผสมพันธ์ุที่ตัวผู้ต้องส่งเสียงดังเพื่อหาคู่ก็ตาม และยิ่งกว่านั้น วาฬสีเทาที่อยู่ในกลุ่ม ‘ต่อสู้’ เองก็จะไม่ส่งเสียงเกินกว่า 1,500 Hz ด้วยเช่นกัน

“เพื่อให้มีการเจริญเติบโต สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ จึงต้องผสมพันธุ์และสืบพันธุ์ให้สำเร็จโดยหลีกเลี่ยงการถูกล่า ดังนั้นเสียงร้องที่ต่ำและดังมากของกลุ่ม ‘หนี’ เช่นวาฬสีน้ำเงินและวาฬฟินนั้นเป็นเครื่องมือที่สมบูรณ์แบบ เพราะสามารถดึงดูดตัวเมียจากระยะทางหลายร้อยกิโลเมตรได้ แต่วาฬเพชฌฆาตก็ไม่ได้ยิน” Branch อธิบาย

การศึกษาครั้งนี้ช่วยแสดงให้เห็นเหตุผลที่ว่าทำไมวาฬตัวผู้จึงร้องเพลงมากที่สุด ก็เพราะว่าวาฬตัวเมียที่มีลูกอ่อนเสี่ยงที่จะถูกล่ามากกว่า จึงสมเหตุสมผลที่วาฬตัวเมียจะส่งเสียงร้องที่เบากว่าเพื่อซ่อนตัวจากวาฬเพชฌฆาต

ที่มา

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mms.13228

https://www.iflscience.com/blue-whales-one-of-the-loudest…

https://www.eurasiareview.com/07022025-some-species-of…/

Photo: John Daw/Australian Wildlife Journeys