เรียนรู้อาชีพปักผ้าด้นมือกับ ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี

การยกระดับจาก “สำนักงาน กศน.” สู่การเป็น “กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (กสร.)” ตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดปทุมธานี (สกร.จังหวัดปทุมธานี) ภายใต้การนำของ นายณัฐพงษ์ ทองหล่อ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดปทุมธานี มุ่งดำเนินงานสนองนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการและกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ให้เป็นรูปธรรม เต็มสรรพกำลังความสามารถ เพื่อให้การส่งเสริมการเรียนรู้ การบริหารงาน และการปฏิบัติงาน เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

สถานศึกษาในสังกัด สกร.จังหวัดปทุมธานี จำนวน 7 แห่ง ประกอบด้วย ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอเมืองปทุมธานี ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอคลองหลวง ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอธัญบุรี ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอลาดหลุมแก้ว ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอลำลูกกา ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอสามโคก และศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอหนองเสือ มุ่งยกระดับคุณภาพการศึกษาโดยจัดการเรียนรู้ 3 รูปแบบ คือ การเรียนรู้ตลอดชีวิต การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเองและการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับ เพื่อนำไปสู่การเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนไทยตลอดทุกช่วงวัย และยกระดับสังคมในภาพรวมของประเทศ

ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี

นายวีรยุทธ์ เเสงสิริวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอเมืองปทุมธานี (ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี) มอบหมายให้ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ตำบล (ศสกร.ตำบล) ทั้ง 14 ตำบล เพิ่มประสิทธิภาพ และพัฒนาทักษะการใช้สื่อเทคโนโลยีในการจัดกระบวนการเรียนรู้ อย่างมีประสิทธิภาพ เข้าถึงผู้เรียน ผ่านระบบออนไลน์ โดยเชื่อมโยงกับช่องทางการให้บริการสื่อออนไลน์ (Digital Media For Online Education) ของศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา ซึ่งมีหลากหลายช่องทางทั้งผ่านแอปพลิเคชั่น เว็บไซต์ วิทยุเพื่อการศึกษา และสื่อการศึกษาเพื่อคนพิการ นับว่าเป็นส่วนสำคัญในการกระจายการศึกษาให้ครอบคลุมทั่วถึง ทั้งผู้ที่สนใจด้านการศึกษานอกระบบ ด้านการศึกษาตามอัธยาศัย อาชีพ และผู้พิการ

นอกจากนี้ ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี ได้ร่วมมือกับภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาสังคม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่งเสริมการจัดการศึกษาอาชีพเพื่อการมีงานทำที่เป็นอัตลักษณ์และบริบทของชุมชน ในรูปแบบ Re-Skill& Up-Skill มุ่งสร้างนวัตกรรมและผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ มีความหลากหลาย ทันสมัย ตอบสนองความต้องการของตลาด และขยายช่องทางการจำหน่ายเพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ชุมชนพึ่งพาตนเองได้ มีรายได้ที่ดี ดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข

ผลิตภัณฑ์ผ้าด้นมือ

ปัจจุบันแนวโน้มความต้องการผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยมือหรืองาน “Handmade” มีแนวโน้มที่สูงขึ้นเรื่อยๆ เช่น ผลิตภัณฑ์ผ้าด้นมือหรือการเย็บกระเป๋าผ้าด้วยมือ เนื่องจากเป็นธุรกิจที่มีศักยภาพสูง สามารถสร้างรายได้ให้แก่ผู้ประกอบอาชีพนี้ได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ หากมีการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์หรือพัฒนาอาชีพอย่างต่อเนื่อง

หลักสูตรผ้าด้นมือหรือการเย็บกระเป๋าผ้าด้วยมือ จึงเป็นหนึ่งในอาชีพที่ประชาชนในพื้นที่อำเภอเมืองปทุมธานี สนใจเรียนรู้เป็นจำนวนมาก ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานีจึงได้ดำเนินการพัฒนาทำโครงการการส่งเสริมการเรียนรู้การเย็บกระเป๋าผ้าด้วยมือ เพื่อให้ประชาชนใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ เกิดอาชีพเสริมรายได้ และเกิดการเรียนรู้ด้านอาชีพผ่านกระบวนการหนึ่งอำเภอหนึ่งอาชีพ ช่วงปลายปี 2564 ได้จัดนิทรรศการ Bestpractice ผ้าด้นมือ ณ ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี

สำหรับผู้สนใจเข้าอบรมอาชีพดังกล่าว จะได้เรียนรู้เนื้อหาหลักสูตร การเย็บกระเป๋าผ้าด้วยมือ ทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ เริ่มตั้งแต่ ความเป็นมาของผ้าด้นมือ ประโยชน์ของการทำผ้าด้นมือ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำผ้าด้นมือ ความรู้ทั่วไปของการเตรียมการทำผ้าด้นมือ รูปแบบของการทำผ้าด้นมือ ขั้นตอนวิธีการทำผ้าด้นมือ การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ผ่านช่องทาง E-Commerce : สอนชุมชนเปิดร้านค้าออนไลน์ เป็นต้น

หลักสูตรการปักผ้า

ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี ได้สำรวจข้อมูลความต้องการด้านการศึกษา อาชีพของกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่พบว่า การปักผ้าเป็นหนึ่งในหลักสูตรอบรมอาชีพที่ได้รับความสนใจจากประชาชนทั่วไป การปักผ้าเป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่มีส่วนทำให้ผ้ามีสีสันสวยงามสะดุดตาแก่ผู้พบเห็น เป็นการเพิ่มมูลค่าของผ้าให้มีความน่าสนใจเหมาะสำหรับเป็นของขวัญหรือของฝากในเทศกาลสำคัญต่างๆ

ทั้งนี้ การปักผ้าด้วยมือ มีหลากหลายรูปแบบ เช่น การปักลวดลายบนผ้าสไบมอญ การปักลวดลายบนเสื้อ กระโปรง ผ้าเช็ดหน้า ปลอกหมอน บนหน้ากากอนามัย (face mask) บนที่รองแก้ว รองจาน ฯลฯ ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานีเล็งเห็นความสำคัญของการปักผ้าด้วยมือที่มีศักยภาพทางการตลาด ตลอดจนการพัฒนาผลิตภัณฑ์การปักผ้าด้วยมือให้มีความหลากหลาย เพื่อพัฒนาอาชีพและการมีงานทำ สร้างรายได้ที่มีความมั่นคง จึงทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดอบรมอาชีพการปักผ้าด้วยมือให้แก่ผู้สนใจมาอย่างต่อเนื่อง

หลักสูตรผ้าสไบมอญ

“ผ้าสไบมอญ” เป็นหนึ่งในหลักสูตรอบรมอาชีพระยะสั้นที่ได้รับความนิยมของ ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี เพราะประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชนแห่งนี้เป็นคนไทยเชื้อสายมอญที่ใช้สไบแสดงอัตลักษณ์ร่วมของชาวมอญทั้งชายและหญิง ชาวมอญยกย่อง “สไบ” เป็นของสูง นิยมใช้สไบในงานพิธีกรรมและประเพณีต่างๆ เมื่อเห็นคนมอญพาดสไบรูปแบบต่างๆ ไม่ว่าจะมาจากชุมชนไหนๆ ก็รู้ได้ทันทีว่าเป็นคนมอญเหมือนกัน นับเป็นพี่น้องกัน

การปักผ้าสไบมอญเป็นการส่งเสริมงานหัตถกรรมด้านศิลปวัฒนธรรมให้กับชุมชนชาวมอญ ซึ่งส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่ในอำเภอเมืองปทุมธานี อำเภอสามโคก และอำเภอลาดหลุมแก้ว ลวดลายของผ้าสไบมอญดั้งเดิมจะมี 3 ลาย คือ ลายโบราณ ลายดอกมะเขือ และลายดอกมะตาด ซึ่ง สกร.จังหวัดปทุมธานี โดย ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี ศสกร.อำเภอสามโคก และ ศสกร.อำเภอลาดหลุมแก้ว ได้ร่วมกันส่งเสริมอาชีพ โดยฝึกอบรมการทำผ้าสไบมอญให้กับประชาชนใน 3 อำเภอ มาอย่างต่อเนื่อง โดยสินค้าสไบมอญ มีราคาขายเริ่มตั้งแต่ 800 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับชนิดของผ้าและลวดลาย

ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบข่าวจากเฟซบุ๊ก ศสกร.อำเภอเมืองปทุมธานี และ สกร.จังหวัดปทุมธานี