อธิบดีกรมอุทยานฯ ให้ปลดปลอกคอวิทยุติดตามตัวช้างป่าที่สิ้นสุดระยะเวลาเก็บข้อมูล

นายสุขี บุญสร้าง ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เปิดเผยถึงแนวทางการบริหารจัดการอุปกรณ์ติดตามตัวสัตว์ป่า ตามที่นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติฯ มีคำสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการปลดปลอกคอวิทยุติดตามตัวช้างป่า (GPS Collar) ที่สิ้นสุดระยะเวลาการเก็บข้อมูล หรือบรรลุวัตถุประสงค์ในการเฝ้าระวังแล้ว เพื่อให้ช้างป่าสามารถกลับไปใช้ชีวิตตามพฤติกรรมธรรมชาติได้อย่างอิสระ ตามหลักสวัสดิภาพสัตว์อย่างเคร่งครัด

สำหรับข้อมูลเชิงวิชาการของการติดปลอกคอวิทยุติดตามตัว (GPS Collar) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 จนถึงปัจจุบัน กรมอุทยานฯ ได้จำแนกการดำเนินงานออกเป็น 3 ส่วนหลัก ดังนี้

(1) ปี พ.ศ. 2562 สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า ดำเนินการติดปลอกคอช้างป่าจำนวน 6 ตัว เพื่อศึกษาเส้นทางการเคลื่อนที่และพฤติกรรมการหากิน สถานะปัจจุบัน ดำเนินการนำออกครบทั้งหมดแล้ว

(2) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 ดำเนินการติดเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งและเฝ้าระวังป้องกันช้างป่าออกนอกพื้นที่อนุรักษ์ ช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบพิกัดได้ก่อนช้างเข้าสู่ชุมชน รวมทั้งสิ้น 37 ตัว สถานะปัจจุบัน ถอดออกแล้ว 33 ตัว ยังคงติดอยู่ 2 ตัว และอยู่ระหว่างติดตามเพื่อดำเนินการอีก 2 ตัว

(3) ปี พ.ศ. 2567 โครงการวิจัยโดยมหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 5 ตัว สถานะปัจจุบัน ถอดออกแล้ว 1 ตัว (พลายมะม่วง) และคงเหลืออีก 4 ตัว ได้แจ้งให้ทีมวิจัยดำเนินการถอดแล้วหลังจากเสร็จงานวิจัย และทราบว่ากำลังอยู่ระหว่างการเข้าไปถอด

สำหรับข้อมูลจากปลอกคอจะถูกส่งผ่านสัญญาณดาวเทียมมายังเจ้าหน้าที่แบบเรียลไทม์ในทุกชั่วโมง ครอบคลุมตั้งแต่อัตราการเต้นของหัวใจ อุณหภูมิสภาพแวดล้อม พฤติกรรมการใช้พื้นที่ ความลาดชันของภูมิประเทศ ทิศทางความเร็วในการเคลื่อนที่ ไปจนถึงการประเมินปริมาณอาหารที่ช้างบริโภคในแต่ละวัน เป็นข้อมูลที่มีคุณค่าต่อการทำความเข้าใจพฤติกรรมและความต้องการของช้างป่า ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการพัฒนามาตรการลดความขัดแย้งระหว่างคนกับช้าง

นายสุขี ระบุว่า ข้อมูลเส้นทางของโขลงช้างจะถูกส่งต่อให้ชุดเฝ้าระวังทันที ทำให้เจ้าหน้าที่เข้าถึงจุดที่ช้างหากินได้อย่างแม่นยำ เพื่อสกัดกั้นก่อนเข้าพื้นที่เกษตรกรรม ช่วยลดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ การติดปลอกคอในพื้นที่ป่าตะวันออก เป็นมาตรการระยะสั้นเพื่อการเฝ้าระวังในสภาวะที่คนกับช้างยังไม่สามารถแยกจากกันได้อย่างสมบูรณ์ ยืนยันว่า กรมอุทยานฯ ไม่ได้มองว่าช้างเป็นเพียงตัวเลขหรือวัตถุทางวิทยาศาสตร์ แต่มีความห่วงใยในสวัสดิภาพของช้างทุกตัว ควบคู่ไปกับการรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของประชาชน ปลอกคอวิทยุติดตามตัวช้างจึงเป็นเครื่องมือประสานประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย และที่สำคัญที่สุด เมื่อได้ข้อมูลครบตามเป้าหมายแล้ว จะมีการปลดปลอกคอออกทันที เพื่อไม่ให้ช้างต้องแบกรับภาระอุปกรณ์นานเกินความจำเป็น

กรมอุทยานฯ ขอให้ทุกภาคส่วนมั่นใจว่า การปฏิบัติงานในปัจจุบันคือการแสวงหาจุดสมดุลที่ดีที่สุดระหว่างการอนุรักษ์ให้ช้างมีความสุขตามวิถีธรรมชาติ ควบคู่ไปกับการดูแลความปลอดภัยของประชาชน โดยกรมฯ จะยึดถือหลักการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ มีเหตุผล และเคารพในจิตวิญญาณความเป็นสัตว์ป่าเสมอ.

…

#ปลอกคอช้าง

#กรมอุทยานแห่งชาติฯ