"จตุลังคบาท" 4 ยอดนักรบพิทักษ์ช้างทรง องครักษ์ผู้ถวายชีวิต
"จตุลังคบาท" 4 ยอดนักรบพิทักษ์ช้างทรง องครักษ์ผู้ถวายชีวิต
"จตุลังคบาท" ยอดนักรบที่โลกต้องจำ เปิดเบื้องหลัง 4 องครักษ์ผู้ถวายชีวิตพิทักษ์ช้างทรงในศึกยุทธหัตถี
ในอดีต ช้างศึกคือหัวใจสำคัญของการป้องกันเอกราช โดยมี "จตุลังคบาท" 4 นาย ยอดนักรบประจำเท้าช้างทั้งสี่คอยอารักขาช้างพระที่นั่งและกษัตริย์อย่างใกล้ชิด วันนี้เราจะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับพวกเขาให้มากขึ้นครับ
จตุลังคบาท คือใคร: ทหารในสังกัดกรมพระตำรวจ (หน่วยทหารโบราณ) ทำหน้าที่รักษาเท้าช้างทั้ง 4 ข้างในยามสงคราม
ทักษะการรบ: ต้องมีฝีมือเป็นเลิศในทุกรูปแบบ โดยเฉพาะดาบสองมือ, เขน, ทวน และมวยไทย
ลำดับยศ: * ประจำเท้าหน้า 2 นาย ยศเป็น "ออกหลวง"
ประจำเท้าหลัง 2 นาย ยศเป็น "ออกขุน"
ยุทธหัตถี ศาสตร์ชั้นสูง: การรบบนหลังช้างถือเป็นศาสตร์ที่เรียนยาก เรียกว่า "ตำราพระคชศาสตร์" สงวนไว้เฉพาะตระกูลกษัตริย์หรือขุนนางชั้นสูงในกรมช้างเท่านั้น
เปิดรายนามจตุลังคบาทในสมัยสมเด็จพระนเรศวรฯ
เมื่อครั้งทรงช้างเจ้าพระยาไชยานุภาพ ทำยุทธหัตถี มีผู้ทำหน้าที่สำคัญดังนี้
นายมหานุภาพ: ควาญช้าง
เจ้ารามราฆพ: กลางช้าง
4 จตุลังคบาทผู้พิทักษ์เท้าช้าง
พระมหามนตรี: ประจำเท้าหน้าขวา
พระมหาเทพ: ประจำเท้าหน้าซ้าย
หลวงอินทรเทพ: ประจำเท้าหลังขวา
หลวงพิเรนทรเทพ: ประจำเท้าหลังซ้าย
เกร็ดน่ารู้: เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป หน้าที่นี้ได้วิวัฒนาการมาเป็น "ตำรวจหลวง" ผู้ทำหน้าที่รักษาพระองค์อย่างใกล้ชิดในปัจจุบัน
ประวัติศาสตร์เรื่องจตุลังคบาท สะท้อนให้เห็นถึงความกล้าหาญและความเสียสละของบรรพบุรุษไทย รวมถึงความสำคัญของ "ช้าง" ในฐานะสัตว์คู่บ้านคู่เมือง ในโอกาส "วันช้างไทย 13 มีนาคม" นี้ จึงเป็นโอกาสดีที่เราจะร่วมกันสืบสานเรื่องราวและอนุรักษ์ช้างไทยให้คงอยู่สืบไป