แบงก์ชาติหลักไหน จะขึ้น คง หรือ ลดดอกเบี้ยในปี 2026

แล้วแบงก์ชาติหลักของโลกก็ประชุมเสร็จสิ้นกันหมดแล้ว ณ ไตรมาสแรกของปี 2026 ผลประชุมโดยส่วนใหญ่เลือกจะคงดอกเบี้ย เนื่องจากอยู่ในโหมด Wait and See ภายใต้สงครามอิหร่านกับสหรัฐที่ยังไม่จบลง โดยมีธนาคารออสเตรเลียเท่านั้นที่ตัดสินใจขึ้นดอกเบี้ย 25 bp จากปัจจัยด้านอุปสงค์ที่สูงกว่าคาดจนอัตราเงินเฟ้อสูงกว่าเป้าหมาย แถมด้วยความไม่แน่นอนด้านอุปทานจากสงคราม

บทความนี้ จะขอคาดการณ์แนวโน้มของแบงก์ชาติหลักโลกว่าน่าจะ Move ถัดไป อย่างไรกันบ้าง?

เริ่มจากธนาคารกลางสหรัฐหรือเฟด คงต้องบอกว่าในบรรดาธนาคารกลางหลักที่ประชุมในเดือนนี้ เฟดถือเป็นแบงก์ชาติที่มีท่าทีออกไปทางผ่อนคลายหรือ Dovish ที่สุด โดยประธานเฟด เจย์ พาวเวล ออกตัวว่าอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงยังคงออกมาในโทนที่นโยบายการเงินตึงตัวเล็กๆ รวมถึงย้ำว่าอัตราเงินเฟ้อจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นมาตอนนี้ อาจจะเป็นแค่ระยะเวลาสั้นๆ ซึ่งเฟดอาจจะสามารถมองข้าม (look through) ได้ นอกจากนี้ Dot plot ที่แสดงความเห็นต่อระดับอัตราดอกเบี้ยนโยบายของสมาชิกเฟด 19 ท่าน ยังออกมาว่าความเห็นส่วนใหญ่ต้องการลดดอกเบี้ย 1 ครั้งในปีนี้

ที่สำคัญ ว่าที่ประธานเฟดคนใหม่ เควิน วอร์ช มีกำหนดการจะเข้ามาดำรงตำแหน่งในช่วงกลางเดือนพฤษภาคมนี้ หากว่าสามารถผ่านการรับรองจากวุฒิสภา ซึ่งแน่นอนว่าโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ย้ำกับวอร์ชว่าให้เฟดลดดอกเบี้ย โดยการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐในเดือนพฤศจิกายนนี้นั้น น่าจะเป็น deadline ที่วอร์ชน่าจะลดดอกเบี้ยก่อนวันดังกล่าว ทำให้ผมมองว่าเฟดน่าจะลดดอกเบี้ย 1-2 ครั้งในปีนี้

นอกจากนี้ สก็อตต์ เบสเสนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ ยังเปรยว่าจะให้เฟดต้องรายงานความก้าวหน้าในการทำงานของตนเอง (Open Letter) มายังกระทรวงการคลัง เหมือนกับที่ธนาคารอังกฤษทำมาตั้งแต่ปี 1998 ยิ่งทำให้โอกาสการลดดอกเบี้ยของเฟดในปีนี้ยิ่งสูงขึ้นไปอีก

หันมาพิจารณาธนาคารกลางยุโรปหรืออีซีบีกันบ้าง ในภาพรวม การประชุมของอีซีบีค่อนข้างจะออกมาในแบบที่อยากจะให้รอดูสถานการณ์สงครามนี้ไปก่อน แล้วจะฟันธงการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยในการประชุมรอบหน้า อย่างไรก็ดี มี 2 ปัจจัยที่ส่งสัญญาณว่า อีซีบีน่าจะขึ้นดอกเบี้ยในปีนี้ คือ หนึ่ง ฉากทัศน์ที่ประธานอีซีบีวาดไว้เกี่ยวกับสงครามมี 3 ฉากทัศน์ โดย 2 ใน 3 ฉากทัศน์ดังกล่าว เป็นการขึ้นดอกเบี้ยเพียงแต่ว่าขึ้นมากหรือน้อยในแต่ละฉากทัศน์ดังกล่าว และ สอง ประธานอีซีบีมองว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบายปัจจุบันที่ 2% ถือว่ายังสามารถขึ้นไปได้อีกหากจะให้อัตราดอกเบี้ยไปสู่จุดที่เหมาะสม หรือ Neutral Rate นอกจากนี้เศรษฐกิจยุโรปในตอนนี้ น่าจะถือว่าดีกว่าตอนเริ่มสงครามรัสเซียกับยูเครนในปี 2022 ซึ่งเพิ่งฟื้นตัวจากวิกฤตโควิด จึงน่าจะมีแรงทนทานต่อการขึ้นดอกเบี้ยได้พอสมควร

ทำให้ผมมองว่า Default Mode ของอีซีบีในรอบนี้ คือ ขึ้นดอกเบี้ย 1 ครั้ง และมีโอกาสไม่น้อยที่จะขึ้นดอกเบี้ยถึง 2 ครั้งในปีนี้อีกด้วย นอกจากนี้ การพึ่งพาพลังงานจากต่างชาติเป็นอย่างมาก ทำให้อีซีบีจำเป็นต้องขึ้นดอกเบี้ยเพื่อลดผลกระทบจากความไม่แน่นอนของราคาพลังงานที่ส่งผลเชิงลบต่อระดับราคาเป็นอย่างมากต่อเศรษฐกิจยุโรป

มาถึงคิวแบงก์ชาติอังกฤษกันบ้าง ต้องบอกว่าในบรรดาแบงก์ชาติหลักของโลก ธนาคารกลางอังกฤษมีท่าที Hawkish หรือกังวลต่อเงินเฟ้อมากที่สุด ดูได้จากระดับอัตราดอกเบี้ยพันธบัตรอังกฤษที่พุ่งสูงขึ้นกว่าชาติอื่นหลังการประชุมนโยบายการเงินเสร็จสิ้น อย่างไรก็ดี ด้วยความที่วงจรวัฏจักรนโยบายการเงินของอังกฤษถือว่า หากไม่เกิดสงครามใหญ่ในรอบนี้ขึ้นมาเสียก่อน คือต้องลดดอกเบี้ยอีกอย่างน้อย 2 ครั้ง กอร์ปกับผู้ว่าการแบงก์ชาติอังกฤษออกมาแก้ตัวว่าตลาดประเมินท่าทีของเขา Hawkish ในวันประชุมเกินความจริงไป ทำให้ผมมองว่าแบงก์ชาติอังกฤษน่าจะขึ้นดอกเบี้ยเพียงครั้งเดียวในปีนี้ หรือ หากว่าสงครามจบก่อนกลางเดือนเมษายนนี้ ผมมองว่าแบงก์ชาติอังกฤษน่าจะคงดอกเบี้ยในปีนี้มากกว่า

คงต้องยอมรับว่า Move ถัดไปของแบงก์ชาติอังกฤษดูออกจะคาดการณ์ได้ลำบากกว่าชาติอื่นๆ

ท้ายสุด แบงก์ชาติญี่ปุ่นหรือบีโอเจ จากผลประชุมบีโอเจในเดือนนี้ น่าจะมองได้ว่าโอกาสที่บีโอเจจะขึ้นดอกเบี้ยในเดือนเมษายนมีสูงกว่า 70% จากท่าทีเดิมก่อนสงครามของบีโอเจโดยรวมที่ต้องการขึ้นดอกเบี้ย เพื่อให้อัตราดอกเบี้ยของตนเองอยู่ในระดับปกติก่อนกลางเดือนนี้เป็นทุนเดิม นอกจากนี้ ภาวะสงครามใหญ่ในตอนนี้ ยิ่งทำให้อัตราเงินเฟ้อญี่ปุ่นในเดือนมีนาคมเป็นต้นไปน่าจะสูงขึ้นกว่าคาดการณ์เดิมอีก จึงมีโอกาสสูงมากที่การประชุมบีโอเจในเดือนหน้า คาซึโอะ อูเอดะ ผู้ว่าบีโอเจจะขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 25 bp แม้ทางฝั่งการเมืองอาจจะอยากให้คงดอกเบี้ยเพื่อทำให้ต้นทุนของหนี้ภาครัฐไม่สูงมากเกินไปจากการที่ได้ทำงบประมาณไว้ค่อนข้างก้อนโตกว่าในอดีตเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจตามที่เคยสัญญาไว้กับประชาชนในช่วงก่อนหน้า

ดร. บุญธรรม รจิตภิญโญเลิศ, CFP

MacroView, macroviewblog.com