คนที่ต้องติดคุกก่อนศาลพิพากษา และติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ
อ.ปริญญา หาทางช่วยคนที่ต้องติดคุกก่อนศาลพิพากษา และติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ
ผู้สื่อข่าวโตโจ้นิวส์รายงานว่า ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โพสต ระบุว่า…
ไปสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อช่วยคนที่ต้องติดคุกก่อนศาลพิพากษา และติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ
แม้ว่ารัฐธรรมนูญมาตรา 29 วรรคสอง จะบัญญัติว่า “ก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุดว่าบุคคลใดกระทำความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิได้“ แต่ในปัจจุบันมีผู้ต้องหาและจำเลยซึ่งอยู่ระหว่างการสู้คดีถูกขังในคุกรวมกับนักโทษมากถึง 88,445 คน คิดเป็น 27.98% (ข้อมูล ณ วันที่ 1 เมษายน 2569) ซึ่งเป็นการ ‘ติดคุกก่อนศาลพิพากษา’ ที่ขัดกับรัฐธรรมนูญอย่างชัดเจน
นอกจากนี้ยังมีคนติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าปรับเป็นจำนวนถึง 5,048 คน (รวมทั้งปีมีประมาณ 4-5 หมื่นคน) ส่วนใหญ่เป็นเพราะศาลไม่ให้เวลา 30 วันไปหาเงินค่าปรับ มาชำระ ซึ่งขัดกับประมวลกฎหมายอาญามาตรา 29 และแม้ว่ามาตรา 30/1 จะให้สิทธิผู้ต้องโทษปรับที่ไม่มีเงินขอทำงานบริการสังคมแทนค่าปรับได้ แต่ส่วนใหญ่ศาลก็มักจะไม่อนุญาตให้บริการสังคม (ประสบการณ์ของผมจากการช่วยเขียนคำร้องบริการสังคมหลายปีที่ผ่านมา ศาลอนุญาตแค่ 5% เท่านั้น) ซึ่งเป็นการ ‘ติดคุกเพราะจน‘ โดยแท้
แม้ว่าจะได้มีการชี้ให้เห็นถึงปัญหานี้มาอย่างต่อเนื่อง ผมเองก็ทำงานในเรื่องนี้มา 10 ปีเต็ม แต่ก็ยังแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ไม่สำเร็จ ทั้งจำนวนคนติดคุกที่ไม่ควรติดคุกเหล่านี้กลับจะยิ่งมากขึ้นทุกปีด้วยซ้ำ
ในวันนี้ผมกับนักศึกษาที่เรียนวิชาบริการกฎหมายเพื่อสังคมจึงไปยื่นคำร้องที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ด้วยเห็นว่าเป็นองค์กรอิสระที่มีอำนาจหน้าที่ที่จะช่วยแก้ปัญหานี้ได้ ซึ่งเจ้าหน้าที่ก็ได้รับฟังข้อมูล และรับเรื่องไว้ดำเนินการอีกทั้งให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ในการแก้ปัญหานี้เป็นอย่างมากครับ
“ปัญหาคนติดคุกเพราะไม่ได้ประกันตัวผมเข้าใจดีมากๆ เลยครับอาจารย์ เพราะผมก็เคยติดคุกเพราะประกันตัวไม่ได้มาแล้ว” เจ้าหน้าที่รับเรื่องคนหนึ่งที่แนะนำตัวว่าชื่อ อภิชาติที่ผมคุ้นหน้ามากๆ พูดขึ้นมา “เมื่อ 12 ปีก่อน อาจารย์ปริญญาเป็นคนไปประกันตัวผมเองครับ”
“เหรอครับ” ผมจำเค้าได้แล้วตอนนั้นปี 2557 พลเอกประยุทธ์ยึดอำนาจแล้วจับนักศึกษาเข้าคุกไปหลายคน
”ผมต้องไปอยู่ในคุกกับนักโทษคดีอาญาที่ศาลพิพากษาแล้วว่าผิด ทั้งฆ่าคนตาย ปล้นทรัพย์ พ่อค้ายา“ อภิชาติเล่า ”สุดท้ายแม้ศาลจะยกฟ้องก็ติดคุกฟรีไปแล้วครับ“
“ถ้างั้นสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินคงช่วยแก้เรื่องนี้สำเร็จแน่ เพราะมีเจ้าหน้าที่เคยโดนมาแล้ว” ผมพูดด้วยความหวัง นักศึกษาที่ไปด้วยกันก็ดูมีกำลังใจขึ้นมาอีกเยอะ
เมื่อประชุมกันเสร็จก่อนผมจะกลับ อภิชาติหยิบพวงมาลัยขึ้นมาให้ผม ”ตอนนั้นอาจารย์ปริญญาช่วยผมไว้มากจริงๆ ครับ พอรู้ว่าวันนี้อาจารย์จะมาเลยเตรียมพวงมาลัยมาให้อาจารย์ครับ“
”แต่ศาลก็ไม่ให้ประกันอยู่ดีนะ“ ผมหัวเราะ
”แต่ตอนนั้นเป็นกำลังใจให้ผมมากๆ ครับอาจารย์“ อภิชาติตอบพร้อมกับหัวเราะเบาๆ
ดีใจที่ได้เห็นเจ้าหน้าที่องค์กรอิสระเข้าใจ รับฟัง และช่วยประชาชนอย่างเต็มความสามารถในการแก้ความทุกข์ให้ประชาชนที่เกิดจากเจ้าหน้าที่รัฐครับ ในบรรดาองค์กรอิสระทั้งหลายตอนนี้ก็เห็นจะมีแต่ผู้ตรวจการแผ่นดินนี่แหละครับที่เรายังมีความหวัง โปรดติดตามและให้กำลังใจพวกเรานะครับว่าจะแก้ปัญหานี้สำเร็จไหมครับ
#เพื่อไม่พลาดข่าวสารดีๆ อย่าลืมกดติดตามพวกเรา TOJO NEWS