ป่าพรุแห่งคองโก: แหล่งกักเก็บคาร์บอนสำคัญที่กำลังเสี่ยงถูกทำลาย

ป่าพรุแห่งคองโก: แหล่งกักเก็บคาร์บอนสำคัญที่กำลังเสี่ยงถูกทำลาย กับการเป็นปอดของมวลมนุษยชาติ ในวันที่ป่าแอมะซอนสูญเสียสมดุลในการรักษาสภาพภูมิอากาศของโลก

“ดันมันลงไปอีก” Greta Dargie นักวิจัยชาวอังกฤษกล่าว ขณะที่เพื่อนร่วมงานชาวคองโกของเธออีกสองคน ช่วยกันหมุนและดันท่อเก็บตะกอนดินให้ลึกลงไป ก่อนที่พวกเขาจะช่วยกันดึงท่อ ที่มีถ่านหินเลน หรือ พีต (peat) สีดำเงายาวครึ่งเมตรออกมาจากผืนดิน

ในช่วง 10 กว่าปีที่ผ่านมานี้ ทีมวิจัยได้ร่วมกันสำรวจและสร้างแผนที่ของป่าพรุห่างไกลริมแม่น้ำคองโก ซึ่งมีพื้นที่พรุที่พวกเขาคาดว่าอาจจะใหญ่กว่าประเทศอังกฤษ โดย พีต ที่ว่านี้ เกิดจากการทับถมกันของซากพืชต่าง ๆ เป็นเวลานาน จึงมีปริมาณคาร์บอนที่ถูกกักเก็บไว้สูงมาก

“พีตมีความสำคัญอย่างมากเมื่อเราพูดถึงภาวะโลกรวน พีตที่นี่อาจกักเก็บคาร์บอนไว้มากถึง 3 หมื่นล้านตัน หากมันถูกปลดปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศ ก็จะเป็นตัวเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างแน่นอน” ศาสตราจารย์ Suspense Ifo ผู้เชี่ยวชาญด้านพื้นที่พรุกล่าว ก่อนจะเสริมต่อว่า “ระบบนิเวศเหล่านี้ไม่ได้รับความสนใจมากเท่าไหร่ แม้ในระดับนานาชาติ”

ความจริงแล้วพื้นที่พรุสามารถกักเก็บคาร์บอนได้มากกว่าผืนป่าเสียอีก แม้จะใช้เวลาทับถมหลายพันปี แต่มันกลับถูกทำลายได้ภายในเวลาไม่กี่อาทิตย์ เช่น จากภัยแล้ง ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาวะโลกรวน และการทำเกษตรกรรมที่ไม่ยั่งยืน รวมไปถึงการขุดเจาะน้ำมันในบริเวณใกล้เคียง ซึ่งอาจเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้ โดยในช่วงก่อนหน้านี้ รัฐมนตรีกระทรวงเชื้อเพลิงคองโก Didier Budimbu ก็ได้ประกาศให้มีการประมูลที่ดิน สำหรับการขุดเจาะน้ำมัน ซึ่งนักวิจัยได้ชี้ว่า ทับซ้อนกับพื้นที่พรุ

ตัดภาพกลับมายังป่าพรุใกล้แม่น้ำคองโก ชายผู้หนึ่งขยับตัวไปใกล้กับรากไม้ ใช้มีดขนาดใหญ่ตัดลงไปตรงลำต้นของต้นไม้ ก่อนจะยึดถังพลาสติกไว้ด้านข้าง เพื่อเก็บสะสมน้ำเลี้ยงปาล์มมาทำเป็น ไวน์ปาล์ม หรือน้ำตาลเมา (palm wine) เป็นกิจกรรมที่ Ifo เห็นแล้วถอนหายใจยาวด้วยความขุ่นเคืองใจ

“สิ่งเหล่านี้ฆ่าต้นไม้ ถือเป็นภัยต่อระบบนิเวศพื้นที่พรุ และในระยะยาวอาจทำลายพื้นที่เหล่านี้ได้ ปัญหาเหล่านี้เกี่ยวโยงกับประชากรที่เพิ่มขึ้น หากเรายังไม่สามารถแก้ไขปัญหาความยากจนได้ ทุกคนก็จะเดินทางมาใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศนี้” Ifo กล่าว

แม้ที่ผ่านมาการอนุรักษ์พื้นที่พรุคองโกจะเป็นประเด็นหลักในข้อตกลงในระดับนานาชาติ แต่หลายฝ่ายก็ยังมีข้อกังขาเกี่ยวกับการสนับสนุนจากชาติตะวันตก โดยบางส่วนเชื่อว่า “ชาติมหาอำนาจที่ปลดปล่อยมลพิษเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ควรจะช่วยสนับสนุนเงินทุนให้กับพวกเรา”

ในขณะเดียวกัน Arlette Soudan-Nonault รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมกล่าวว่า “โลกจะไม่สามารถหายใจต่อไปได้ หากปราศจากลุ่มแม่น้ำคองโก นี่คือประโยชน์ที่มวลมนุษย์ได้รับจากระบบนิเวศในแอฟริกา และบริการเหล่านี้มีราคาที่ต้องจ่าย วันนี้ลุ่มแม่น้ำคองโกกลายเป็นปอดและไตของโลก หลังจากป่าแอมะซอนถูกทำลายจนสูญเสียศักยภาพในการลดปัญหาโลกรวน”

“คำสัญญาที่นานาชาติได้ให้ไว้ก่อนหน้านี้คืออะไร? คุณจะบอกให้เราต้องอดอยาก ในระหว่างที่ชาติร่ำรวยได้หายใจอย่างนั้นเหรอ?” Soudan-Nonault เสริมก่อนจะบอกเป็นนัยว่า คองโกอาจหันไปขอแรงสนับสนุนจากจีนแทน

ที่มา

https://www.bbc.com/news/world-africa-61708452

ขอบคุณภาพจาก: Dicklyon, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons