อิหร่านเอาคืนสหรัฐฯ น้ำมันพุ่งทะลุ $94 ฮอร์มุซเดือดเสี่ยงปิดตายอีกรอบ
อิหร่านสวนกลับ สงครามปะทุอีกครั้ง
สถานการณ์ตะวันออกกลางกลับมาร้อนระอุ หลังสหรัฐฯ เปิดฉากโจมตีอิหร่านระลอกใหม่เมื่อวันอังคาร (2 ก.ย. 69) ก่อนที่เตหะรานจะตอบโต้ด้วยการยิงขีปนาวุธไปยังเป้าหมายในจอร์แดน พร้อมมีรายงานว่าบาห์เรนและคูเวตต้องเปิดระบบป้องกันภัยทางอากาศรับมือการโจมตีจากอิหร่าน
การโจมตีครั้งนี้เกิดขึ้นหลังสหรัฐฯ และอิหร่านเพิ่งกลับมาแลกหมัดกันอีกครั้งในช่วงข้ามคืน หลังจากสถานการณ์ค่อนข้างสงบมานานกว่า 1 เดือน ขณะที่ทรัมป์เตือนว่า หากอิหร่านตอบโต้ สหรัฐฯ จะโจมตี “หนักกว่าเดิมมาก” และยังบอกด้วยว่าการโจมตีครั้งใหญ่ที่สุดยังรออยู่
แต่สิ่งที่ตลาดจับตาไม่ได้มีเพียงการปะทะทางทหาร เพราะศูนย์กลางของความเสี่ยงอยู่ที่ช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก เมื่อการสู้รบกลับมาปะทุ ราคาน้ำมันจึงขยับขึ้นทะลุ 94 ดอลลาร์ฯ ต่อบาร์เรลทันที
อิหร่านเอาคืน ลามถึงพื้นที่ยุทธศาสตร์พลังงาน
หลังถูกสหรัฐฯ โจมตี อิหร่านประกาศทันทีว่าจะตอบโต้ด้วยการโจมตีที่ “บดขยี้และทำลายล้าง” ต่อศัตรูชาวอเมริกัน พร้อมระบุว่า ยิ่งกองทัพสหรัฐฯ เดินหน้ารุกรานในภูมิภาคมากเท่าไร ความสูญเสียที่สหรัฐฯ ต้องเผชิญก็จะยิ่งหนักหน่วงขึ้นเท่านั้น
อิหร่านระบุว่าได้ยิงขีปนาวุธไปยังจอร์แดน และเผยแพร่วิดีโอที่อ้างว่าเป็นภาพการยิงดังกล่าว ขณะที่ทางการจอร์แดนระบุว่าสามารถสกัดขีปนาวุธจากอิหร่านได้ 10 ลูก อีก 3 ลูกตกในพื้นที่ห่างไกลจากชุมชน โดยยังไม่มีรายงานผู้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บ
ขณะเดียวกัน บาห์เรนและคูเวตก็เปิดใช้งานระบบป้องกันภัยทางอากาศเพื่อสกัดการโจมตีจากอิหร่าน สะท้อนว่าความขัดแย้งไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเผชิญหน้าระหว่างวอชิงตันกับเตหะรานอีกต่อไป แต่กำลังแผ่แรงกดดันไปยังประเทศต่าง ๆ รอบอ่าว
ทางฝั่งอิหร่านเอง มีรายงานการระเบิดหลายจุดทางตอนใต้ของประเทศ โดยมีทั้งบันดาร์อับบาส เกาะกอเช็ม ชาบาฮาร์ และโคนารัก ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีโครงสร้างพื้นฐานด้านการค้า การเดินเรือ และการทหารที่สำคัญ นอกจากนี้ ยังมีรายงานการโจมตีสนามบินจีรอฟต์และโรงงานผลิตปลาป่นบนเกาะกอเช็ม รวมถึงเสียงระเบิดในอาซาลูเยห์ ศูนย์กลางสำคัญด้านก๊าซและปิโตรเคมีของอิหร่าน ซึ่งเชื่อมโยงกับแหล่งก๊าซเซาท์พาร์ส หนึ่งในแหล่งสำรองก๊าซธรรมชาติขนาดใหญ่ที่สุดในโลก
ที่สำคัญ พื้นที่หลายแห่งที่ถูกกล่าวถึงล้วนอยู่ใกล้กับช่องแคบฮอร์มุซ โดยเฉพาะบันดาร์อับบาสและเกาะกอเช็ม ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือของช่องแคบแห่งนี้ ทำให้การโจมตีครั้งล่าสุดเพิ่มความกังวลต่อความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือและการขนส่งพลังงาน
น้ำมันพุ่งจ่อ 100 ดอลลาร์ สหรัฐฯ เดิมพันเกมเศรษฐกิจ
หลัง CENTCOM ประกาศการโจมตีระลอกใหม่ ราคาสัญญาซื้อขายน้ำมันล่วงหน้าปรับตัวขึ้นทะลุ 94 ดอลลาร์ฯ ต่อบาร์เรล สะท้อนว่าตลาดกำลังประเมินความเสี่ยงจากความขัดแย้งที่อาจกระทบต่อเส้นทางขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
ฮอร์มุซจึงไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ยุทธศาสตร์ทางทหาร แต่เป็นเดิมพันสำคัญของตลาดพลังงานโลก เพราะเป็นหนึ่งในจุดคอขวดที่สำคัญที่สุดสำหรับการขนส่งพลังงาน และยิ่งการปะทะระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านกลับมารุนแรง ความกังวลเรื่องการเดินเรือและอุปทานน้ำมันก็ยิ่งเพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลทรัมป์ยังพยายามลดความสำคัญของฮอร์มุซในระยะยาว โดยสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ กล่าวว่า ความพยายามสร้างเส้นทางขนส่งน้ำมันใหม่จะทำให้ช่องแคบแห่งนี้กลายเป็น “ผืนน้ำไร้ค่า” ภายใน 2 ปี เพราะน้ำมันสามารถเปลี่ยนไปขนส่งผ่านท่อส่งทางบกได้
เบสเซนต์ยังยืนยันแนวทางกดดันอิหร่านผ่านเศรษฐกิจ โดยระบุว่าสหรัฐฯ จะพยายาม “ทำให้ระบอบการปกครองนี้ขาดอากาศหายใจทางเศรษฐกิจ” และเชื่อว่าแรงกดดันจากภายนอกจะทำให้อิหร่านต้องการบรรลุข้อตกลงในที่สุด
มาตรการดังกล่าวกำลังเดินหน้าผ่านกระทรวงการคลังสหรัฐฯ โดยหลังจากมุ่งเป้าไปที่ธนาคารแห่งหนึ่งในดูไบ ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีความเชื่อมโยงกับอิหร่าน สหรัฐฯ มีแนวโน้มจะคว่ำบาตรธนาคารเพิ่มอีก 2 แห่งภายในช่วงสองสามสัปดาห์ข้างหน้า
แต่โจทย์ใหญ่คือ จีน ซึ่งเป็นหนึ่งในคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของอิหร่าน แม้ถูกถามถึงเรื่องนี้ เบสเซนต์ยังไม่ให้คำมั่นว่าสหรัฐฯ จะใช้มาตรการลงโทษจีน โดยบอกว่า วอชิงตันมีประเด็นที่เห็นตรงกับจีนเกี่ยวกับอิหร่านมากกว่าประเด็นที่เห็นต่างกัน และทั้งสองฝ่ายมีการหารือกันเป็นการส่วนตัว
ขณะที่รัฐบาลสหรัฐฯ กำลังเดินเกมกดดันเศรษฐกิจ ทรัมป์ก็ยังส่งสัญญาณแข็งกร้าวต่ออิหร่าน โดยบอกว่าสหรัฐฯ สามารถควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้ “เกือบทั้งหมด” และพอใจกับสถานการณ์ที่เศรษฐกิจอิหร่านกำลังพังทลาย พร้อมย้ำว่า การโจมตีครั้งใหญ่ที่สุดยังไม่ได้เกิดขึ้น
นั่นทำให้สถานการณ์ในเวลานี้ไม่ได้มีเพียงคำถามว่า “ใครจะยิงใครต่อ” แต่ยังมีคำถามสำคัญว่า หากความขัดแย้งยืดเยื้อและฮอร์มุซยังอยู่ในสมการ ราคาพลังงานและเศรษฐกิจของประเทศต่าง ๆ จะรับแรงกระแทกได้มากแค่ไหน