บทบรรณาธิการ : สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์แบบ
คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ
ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ตามเกณฑ์ที่ระบุไว้ว่า สังคมผู้สูงอายุ (aging society) คือ สังคมที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป เท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งหมด หรือมีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป เท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 7
ถ้าหากสังคมใดมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป เท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 20 หรือมีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปเท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 14 ก็จะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (aged society) และหากมีจำนวนประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 28 ก็จะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด หรือ super-aged society
จากข้อมูลประจำปี 2561 พบว่า ไทยมีประชากรทั้งหมด 66.4 ล้านคน เป็นผู้สูงอายุ 10.6 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 16.06 ในปี 2562 ประชากรผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเป็น 11.6 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 17.5 ของประชากรทั้งหมดจำนวน 69.3 ล้านคน และในปี 2565 ประเทศไทยจะมีผู้สูงอายุคิดเป็นร้อยละ 20-30 ต่อจากนั้นอีก 9 ปี หรือภายในปี 2574 ประเทศไทยก็จะกลายเป็น สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด
การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ของประเทศไทยเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วจากสาเหตุอัตราการเกิดน้อยลง ซึ่งสัมพันธ์กับการวางแผนคุมกำเนิดในอดีต และคนไทยมีอายุยืนยาวขึ้น
จำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มมากขึ้นจะกลายเป็น “ภาระ” ในการพึ่งพาครอบครัว สังคม และรัฐบาล ที่จะต้องเข้ามาดูแลทั้งทางด้านกายภาพ จิตใจ และรายได้ในการดำรงชีวิตอย่างเป็นปกติสุข ซึ่งหมายถึง ความจำเป็นต้องใช้ทรัพยากรเป็นจำนวนมาก
จึงกลายมาเป็นความจำเป็นที่ตัวผู้สูงอายุ ครอบครัว คนรอบข้าง และรัฐบาล จะต้องเตรียมการรับมือ ทั้งประชากรที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแล้วและประชากรที่กำลังจะตามมา การขยายอายุเกษียณจาก 55 ปี เป็น 60 ปี หรือจาก 60 ปี เป็น 65 ปี เพื่อให้ผู้สูงอายุยังคงมีรายได้ต่อไปนั้น เป็นเพียงการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในปัจจุบัน
ควรที่รัฐบาลจะต้องทบทวนการใช้จ่ายเงินจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ รัฐสวัสดิการสำหรับผู้สูงอายุ การวางแผนจัดการด้านการออมสำหรับผู้ที่กำลังจะก้าวพ้นจากวัยทำงาน การเพิ่มทักษะการหารายได้หลังวัยเกษียณและการวางแผนจัดการด้านสุขภาพ
แต่ที่สำคัญที่สุดก็คือ ตัวผู้สูงอายุเองจะต้องมีการเตรียมความพร้อมทั้งทางด้านสุขภาพและการวางแผนทางด้านการเงิน การดำเนินชีวิตหลังวัยเกษียณเสียแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่ตัวเองจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ เพื่อลดภาระทั้งต่อตัวเอง ครอบครัว คนรอบข้าง สังคม ให้เหลือน้อยที่สุด