ประวัติศาสตร์ชี้ โกงข้อสอบราชการจีนโบราณ โทษหนักถึงประหารชีวิต
หากย้อนกลับไปกว่า 1,000 ปีก่อน จะพบว่า ‘การโกงข้อสอบ’ เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาตั้งแต่ยุคจักรวรรดิจีน ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของระบบสอบคัดเลือกข้าราชการแบบใช้ความสามารถ หรือ ‘เคอจวี่’ (Keju)
ระบบสอบดังกล่าวเริ่มต้นอย่างเป็นทางการในสมัยราชวงศ์สุย ค.ศ. 605 ก่อนจะพัฒนาจนกลายเป็นกลไกสำคัญในการคัดเลือกขุนนางตลอดกว่า 1,300 ปี ผู้ที่สอบผ่านมีโอกาสก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสำคัญของรัฐ เปลี่ยนฐานะของทั้งตระกูล และได้รับเกียรติยศสูงสุดในสังคม ส่งผลให้การแข่งขันดุเดือดอย่างยิ่ง จนนำไปสู่ความพยายามโกงข้อสอบในหลากหลายรูปแบบ ทั้งการซ่อนโพยตัวอักษรขนาดจิ๋วไว้ในเสื้อผ้า การลักลอบนำตำราเข้าห้องสอบ การสวมตัวเข้าสอบแทน ไปจนถึงการติดสินบนผู้คุมสอบและกรรมการตรวจข้อสอบ เพื่อแลกกับผลสอบที่ต้องการ
แม้ระบบสอบเคอจวี่จะได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในระบบสอบที่ยุติธรรมที่สุดของโลกยุคโบราณ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดจากการทุจริต นักประวัติศาสตร์เปยว่า ตลอดระยะเวลากว่า 260 ปีของราชวงศ์ชิง มีคดีโกงข้อสอบที่บันทึกไว้ไม่น้อยกว่า 9 คดี โดยเฉพาะในปี ค.ศ. 1657 เพียงปีเดียวเกิดคดีใหญ่ถึง 5 คดี สะท้อนว่าการทุจริตเป็นปัญหาที่ทางการต้องรับมืออย่างจริงจัง
สิ่งที่น่าสนใจคือ รัฐจีนโบราณไม่ได้ลงโทษเฉพาะผู้เข้าสอบ แต่ถือว่าเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมการสอบมีความรับผิดชอบอย่างสูง หากปล่อยให้เกิดการโกงหรือมีส่วนร่วมในการทุจริต ก็อาจได้รับโทษร้ายแรงเช่นกัน กรรมการและผู้บริหารการสอบหลายคนถูกพิพากษาประหารชีวิต เนื่องจากไม่สามารถป้องกันการโกงข้อสอบครั้งใหญ่ได้ หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตโดยตรง
ความเข้มงวดดังกล่าวสะท้อนว่า รัฐมองการโกงข้อสอบเป็นความผิดที่กระทบต่อรากฐานของการปกครอง เพราะหากขุนนางไม่ได้รับการคัดเลือกจากความสามารถ แต่ได้ตำแหน่งจากการติดสินบนหรือเส้นสาย ย่อมทำให้ทั้งระบบราชการเสื่อมความน่าเชื่อถือ และบั่นทอนอำนาจของจักรพรรดิ
ด้วยเหตุนี้ ทางการจึงออกมาตรการป้องกันการโกงอย่างละเอียด ผู้เข้าสอบทุกคนต้องถูกตรวจค้นร่างกายและสัมภาระก่อนเข้าสนามสอบ กระดาษคำตอบจะถูกปิดชื่อผู้สอบ จากนั้นเจ้าหน้าที่อีกชุดหนึ่งจะคัดลอกลายมือใหม่ทั้งหมด เพื่อไม่ให้กรรมการทราบว่าเป็นข้อสอบของใคร ลดโอกาสการช่วยเหลือกันระหว่างผู้ตรวจและผู้เข้าสอบ นอกจากนี้ยังมีการแยกผู้ตรวจข้อสอบหลายชั้น เพื่อให้แต่ละคนตรวจโดยอิสระจากกัน
อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์ยังชี้ว่า แม้จะเกิดคดีโกงเป็นระยะ แต่ไม่มีหลักฐานว่าการทุจริตกลายเป็นเรื่องที่รัฐยอมรับหรือเกิดขึ้นเป็นระบบ ตรงกันข้าม รัฐจีนโบราณพยายามลงโทษอย่างรุนแรงและปรับปรุงมาตรการรักษาความโปร่งใสของการสอบอยู่ตลอด จนทำให้ระบบสอบเคอจวี่สามารถดำรงอยู่ได้นานกว่าหนึ่งสหัสวรรษ และกลายเป็นต้นแบบของระบบสอบรับราชการในหลายประเทศทั่วโลก
ที่มา : ChinaFile, theworldofchinese