IEA มีมติระบายน้ำมันสำรองจากคลังฉุกเฉินครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์ 400 ล้านบาร์เรล สหรัฐร่วมปล่อย 172 ล้านบาร์เรล
ประเทศสมาชิก IEA เตรียมระบายคลังสำรองน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา ท่ามกลางภาวะตลาดหยุดชะงักจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
ประเทศสมาชิกองค์การพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency:IEA) ทั้ง 32 ประเทศ มีมติเป็นเอกฉันท์ในวันที่ 11 มีนาคม 2569 เห็นชอบให้ระบายน้ำมันดิบจำนวน 400 ล้านบาร์เรลจากคลังสำรองฉุกเฉินออกสู่ตลาด เพื่อรับมือกับภาวะตลาดน้ำมันหยุดชะงักซึ่งเป็นผลมาจากสงครามในตะวันออกกลาง
แถลงการณ์ของ IEA ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ระบุว่า การตัดสินใจดำเนินมาตรการฉุกเฉินร่วมกันในครั้งนี้ มีขึ้นหลังจากการประชุมสมัยพิเศษของรัฐบาลสมาชิก IEA เมื่อวานนี้ โดยมีผู้อำนวยการบริหารของ IEA เป็นผู้เรียกประชุมเพื่อประเมินสภาวะตลาดท่ามกลางความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และพิจารณาทางเลือกต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมัน
“ความท้าทายในตลาดน้ำมันที่เรากำลังเผชิญอยู่นี้ใหญ่หลวงอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ดังนั้น ผมจึงยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ประเทศสมาชิก IEA ได้ตอบสนองด้วยการดำเนินมาตรการฉุกเฉินร่วมกันในระดับที่ยิ่งใหญ่เป็นประวัติการณ์เช่นนี้” ดร. ฟาติห์ บิโรล ( Fatih Birol)ผู้อำนวยการบริหาร IEA กล่าว
“เนื่องจากตลาดน้ำมันเป็นตลาดระดับโลก ดังนั้นการตอบสนองต่อภาวะหยุดชะงักครั้งสำคัญจึงจำเป็นต้องดำเนินการในระดับโลกด้วยเช่นกัน ความมั่นคงทางพลังงานคือภารกิจหลักในการก่อตั้ง IEA และผมรู้สึกยินดีที่สมาชิก IEA ได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันอย่างเข้มแข็ง ในการตัดสินใจดำเนินมาตรการร่วมกันอย่างเด็ดขาดในครั้งนี้”
คลังสำรองฉุกเฉินจะถูกระบายออกสู่ตลาดตามกรอบระยะเวลาที่เหมาะสมกับสถานการณ์ภายในของแต่ละประเทศสมาชิก และจะมีการเสริมด้วยมาตรการฉุกเฉินเพิ่มเติมจากบางประเทศประกอบกันด้วย
ปัจจุบันกลุ่มประเทศสมาชิก IEA มีน้ำมันสำรองฉุกเฉินรวมกันกว่า 1,200 ล้านบาร์เรล พร้อมด้วยน้ำมันสำรองภาคอุตสาหกรรมอีก 600 ล้านบาร์เรลที่ถือครองตามข้อกำหนดของรัฐบาล การประสานงานเพื่อระบายน้ำมันสำรองในครั้งนี้ถือเป็นครั้งที่ 6 ในประวัติศาสตร์ของ IEA นับตั้งแต่ก่อตั้งขึ้นในปี 1974 โดยการดำเนินมาตรการร่วมกันในลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นมาแล้วในปี 1991 ปี 2005 ปี 2011 และเกิดขึ้น 2 ครั้งในปี 2022
ความขัดแย้งในตะวันออกกลางซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ส่งผลให้การขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซต้องหยุดชะงัก โดยในปัจจุบันปริมาณการส่งออกน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันกลั่นลดลงเหลือไม่ถึง 10% ของระดับก่อนเกิดความขัดแย้ง สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ผู้ผลิตน้ำมันทั่วทั้งภูมิภาคจำเป็นต้องหยุดการผลิตหรือปรับลดกำลังการผลิตลงอย่างมหาศาล
ในปี 2025 มีการขนส่งน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซเฉลี่ยสูงถึง 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือคิดเป็นประมาณ 25% ของการค้าน้ำมันทางทะเลทั่วโลก ทั้งนี้ ทางเลือกในการขนส่งน้ำมันเพื่อหลีกเลี่ยงเส้นทางช่องแคบฮอร์มุซนั้นมีจำกัด
สำนักเลขาธิการ IEA จะแจ้งรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับขั้นตอนการดำเนินมาตรการร่วมกันในครั้งนี้ให้ทราบในลำดับต่อไป นอกจากนี้ IEA จะยังคงเฝ้าติดตามสถานการณ์ตลาดน้ำมันและก๊าซธรรมชาติทั่วโลกอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งให้คำแนะนำแก่รัฐบาลของประเทศสมาชิกตามความเหมาะสม
อย่างไรก็ตามราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นกว่า 3% แม้ว่า IEA จะประกาศระบายน้ำมันดิบจากคลังสำรองทางยุทธศาสตร์เป็นประวัติการณ์ถึง 400 ล้านบาร์เรลก็ตาม
ดัชนีราคาน้ำมันอ้างอิงทั้ง West Texas Intermediate (WTI) และ Brent ต่างไม่ขานรับข่าวการระบายน้ำมันมหาศาลและมุ่งความสนใจไปที่ข้อจำกัดด้านอุปทานในช่องแคบฮอร์มุซแทน โดยราคาน้ำมันดิบ Brent พุ่งขึ้น 4% แตะระดับ 91.12 ดอลลาร์ และ WTI เพิ่มขึ้น 3.9% อยู่ที่ 86.02 ดอลลาร์
สหรัฐร่วมปล่อย 172 ล้านบาร์เรล
ในวันเดียวกันสหรัฐอเมริกาประกาศว่าจะระบายน้ำมันสำรองฉุกเฉินจำนวน 172 ล้านบาร์เรล โดยจะเริ่มตั้งแต่สัปดาห์หน้าเป็นต้นไป เพื่อพยายามลดราคาพลังงานที่พุ่งสูงขึ้นอันเนื่องมาจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล กับอิหร่าน
นายคริส ไรต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานของสหรัฐฯ ระบุว่า จำนวนน้ำมันของสหรัฐฯ ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนการระบายน้ำมันร่วมกันทั้งหมด 400 ล้านบาร์เรล ซึ่งสมาชิก 32 ประเทศของทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ได้ตกลงร่วมกันเมื่อช่วงต้นวัน
การระบายน้ำมันจากคลังสำรองปิโตรเลียมเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ ในครั้งนี้คาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 120 วัน
นายไรต์ได้กล่าวในแถลงการณ์ว่า อิหร่านและกลุ่มตัวแทนผู้ก่อการร้ายมุ่งหมายจะสังหารชาวอเมริกันมาเป็นเวลา 47 ปีแล้วพวกเขาบิดเบือนและคุกคามความมั่นคงทางพลังงานของอเมริกาและพันธมิตรมาโดยตลอด แต่ภายใต้การนำของประธานาธิบดีทรัมป์ ยุคสมัยเหล่านั้นกำลังจะสิ้นสุดลง
การดำเนินการร่วมกันภายใต้กรอบของ IEA ครั้งนี้ ถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงที่รัสเซียเริ่มเปิดฉากบุกยูเครนเต็มรูปแบบ
การระบายน้ำมันจำนวน 400 ล้านบาร์เรลจากคลังสำรองฉุกเฉินของ 32 ประเทศ ซึ่งรวมถึงประเทศส่วนใหญ่ในยุโรป ตลอดจนญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ จะถือเป็นการระบายน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา