UAE ออกจาก OPEC คนไทยต้องรู้อะไรบ้าง
การประกาศถอนตัวจาก OPEC ของ UAE ซึ่งจะมีผลวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อตลาดพลังงานโลก
เนื่องจาก UAE ไม่ใช่เพียงสมาชิกทั่วไป แต่เป็นหนึ่งในผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของกลุ่ม และยังมีกำลังการผลิตสำรองในระดับสูง
และที่สำคัญความเคลื่อนไหวนี้ใกล้ตัวคนไทยมากกว่าที่คิด เพราะอะไร TODAY มาอธิบายให้ฟังแบบเข้าใจง่ายที่สุด
OPEC คืออะไร
โอเปก (OPEC) หรือ กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน คือความร่วมมือของประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลก
องค์กรนี้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2503 โดยเริ่มจาก 5 ประเทศ ได้แก่ อิหร่าน อิรัก คูเวต ซาอุดีอาระเบีย และเวเนซูเอลา
เป้าหมายหลักคือ การประสานนโยบายด้านน้ำมันของประเทศสมาชิก เพื่อกำหนดทิศทางการผลิตให้สอดคล้องกัน
รวมถึงการควบคุมปริมาณน้ำมันในตลาดโลก เพื่อรักษาเสถียรภาพของราคา ไม่ให้ผันผวนรุนแรงเกินไป และช่วยสร้างรายได้ที่เหมาะสมให้กับประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน
อธิบายง่ายๆ คือหากผลิตน้อยลง ราคาจะมีแนวโน้มสูงขึ้น แต่หากผลิตมากขึ้น ราคาก็มีแนวโน้มลดลง
ทำไม UAE ถึงถอนตัว
การตัดสินใจของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลัน แต่สะท้อนความไม่พอใจต่อระบบโควตาการผลิตของโอเปกที่สะสมมานาน
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ลงทุนขยายกำลังการผลิตน้ำมัน เพื่อเพิ่มศักยภาพของอุตสาหกรรมพลังงานในประเทศ แต่การเป็นสมาชิกโอเปกทำให้ต้องผลิตน้ำมันตามโควตาที่กลุ่มกำหนด
พูดให้เข้าใจง่าย ประเทศมีศักยภาพที่จะผลิตมากกว่า แต่ไม่สามารถผลิตได้เต็มที่เพราะต้องร่วมมือกับสมาชิกอื่นในการควบคุมปริมาณน้ำมันในตลาดโลก ข้อจำกัดนี้หมายถึงรายได้ที่อาจหายไป และโอกาสทางเศรษฐกิจที่ถูกจำกัด
การถอนตัวครั้งนี้ จึงเป็นการเปิดทางให้ประเทศสามารถกำหนดปริมาณการผลิตได้เองมากขึ้น รวมถึงเดินหน้ายุทธศาสตร์พลังงานที่เน้นความยืดหยุ่น การลงทุน และผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก
การถอนตัวกระทบอะไรบ้าง
เมื่อหนึ่งในผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลก ถอนตัวจากกลไกควบคุมการผลิต ย่อมส่งผลกระทบต่อสมดุลของตลาดน้ำมันโลก และทำให้ราคาน้ำมันมีโอกาสผันผวนมากขึ้น
ในช่วงที่ราคาน้ำมันโลกผันผวนอยู่แล้วจากปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์ การถอนตัวของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จึงอาจยิ่งซ้ำเติมความไม่แน่นอนของตลาด และทำให้ทิศทางราคาคาดเดาได้ยากขึ้น
สำหรับประเทศไทย ซึ่งนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศเป็นหลัก โดยมี UAE ซึ่งถือเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทยในภูมิภาคตะวันออกกลาง ความเปลี่ยนแปลงในตลาดโลกจึงมีโอกาสสะท้อนมาที่ราคาน้ำมันในประเทศ และต่อเนื่องไปถึงค่าขนส่ง ค่าอาหาร รวมถึงค่าครองชีพโดยรวมของคนไทย
ไทยต้องจับตาอะไรต่อ
สิ่งที่ต้องจับตาหลังจากนี้คือ UAE จะปรับการผลิตน้ำมันอย่างไรหลังออกจากโอเปก เมื่อสามารถกำหนดปริมาณการผลิตได้เอง ซึ่งหากเร่งผลิตมากขึ้น ปริมาณน้ำมันในตลาดโลกจะเพิ่มขึ้น และอาจกดดันให้ราคาปรับลดลง
ขณะเดียวกัน การที่ผู้เล่นรายใหญ่ไม่อยู่ในกรอบเดียวกัน ก็อาจทำให้อำนาจในการคุมตลาดของโอเปกอ่อนลง และทำให้ราคาน้ำมันผันผวนมากขึ้น
และอีกประเด็นสำคัญคืออำนาจในการกำหนดราคา เมื่อประเทศผู้ผลิตมีอิสระมากขึ้น ก็มีแนวโน้มที่จะกำหนดเงื่อนไขการขายได้เองมากขึ้น ทั้งในด้านราคา ปริมาณ รวมถึงสกุลเงินที่ใช้ในการซื้อขาย
นอกจากนี้ ท่าทีของโอเปกก็เป็นอีกหนึ่งตัวแปรสำคัญว่าจะเลือกปรับลดกำลังการผลิตเพื่อพยุงราคา หรือปล่อยให้ตลาดแข่งขันกันเอง รวมถึงสถานการณ์ในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันหลักของโลก หากเกิดความตึงเครียด ก็อาจกระทบปริมาณน้ำมันในตลาด และทำให้ราคาพลังงานผันผวนได้ทันที